Кіріспе
Орегон штатының округі, АҚШ.
Deschutes County (/d//ə/'/ʃ//uː//t//s/ dəSHOOTS) – АҚШ-тың Орегон штатындағы 36 округтің бірі. 2020 жылғы халық санауы бойынша, халқы 198 253 адамды құрайды. Округтың орталығы – Бенд қаласы. Округ 1916 жылы Крук округінің бір бөлігінен құрылған және оның аты Дешут өзенінің құрметіне берілген, ал өзеннің атын 19 ғасырдың басындағы француз-канадтық аңшылар қойған. Бұл Орталық Орегонның саяси және экономикалық орталығы болып табылады. Deschutes округі Бенд, Орегон қаласының Метрополитендік статистикалық аймағы мен медиа нарығын қамтиды. Deschutes – Орегон штатындағы ең қарқынды дамып келе жатқан және соңғы құрылған округ.
Тарих
Гудзон шығанағы компаниясының француз-канадтық тері аулаушылары Дешут өзенін Rivière des Chutes (Сарысу өзені) деп атады, осыдан округ атын алған. 1916 жылдың 13 желтоқсанында Дешутс округі Крук округінің оңтүстік бөлігінен құрылды. Бенд округ құрылған сәттен бастап округ орталығы болып табылады. Бұл Орегон штатындағы соңғы құрылған округ болды. Шевлин Хиксон ағаш компаниясы Бенд аймағында Пондероса қарағайларын өңдеумен де айналысты.
География
Құрама Штаттардың халық санағы бюросы мәліметтері бойынша, округтің жалпы ауданы 3055 шаршы миль (7912 км²), оның ішінде 3018 шаршы миль (7817 км²) құрлық, ал 37 шаршы миль (96 км²) (1,2%) су құрайды.
2000 жылғы халық санағы
2000 жылғы санақ бойынша округте 115 367 адам, 45 595 үй шаруашылығы және 31 962 отбасы тұрды. Халық тығыздығы анықталған жоқ. 54 583 тұрғын үй бірлігі болды, орташа тығыздығы көрсетілмеген. Округтің этникалық құрамы: 94,85% ақ нәсілді, 0,19% қара немесе афроамерикалық, 0,83% американдық үндістер, 0,74% азиялық, 0,07% Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар, 1,36% басқа нәсілдер және 1,96% екі немесе одан көп нәсілді. Халықтың 3,73% испаниялық немесе латын американдықтарды құрады. Олардың ішінде 19,4% неміс, 13,2% ағылшын, 11,4% ирланд және 9,1% американдық тегінен шыққандар. 45 595 үй шаруашылығының 32,10%-ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрды, 58,00%-ы бірге тұратын некедегі жұбайлар, 8,50%-ы күйеуі жоқ әйелдер басқарады, ал 29,90%-ы отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 22,00%-ы жеке адамдардан тұрады, ал 7,70%-ында 65 жастан асқан жалғыз адамдар тұрады. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,50 адам, ал отбасының орташа мөлшері 2,91 адамды құрады. Округте халықтың 24,80%-ы 18 жасқа дейінгілер, 7,80%-ы 18-24 жас аралығындағылар, 28,60%-ы 25-44 жас аралығындағылар, 25,70%-ы 45-64 жас аралығындағылар, ал 13,10%-ы 65 жастан асқандар. Орташа жас 38 жасқа тең. Әр 100 әйелге 98,70 еркек шақ келді. 18 және одан жоғары жастағы 100 әйелге 97,00 еркек шақ келді. Округтағы үй шаруашылығының орташа табысы 41 847 доллар, ал отбасының орташа табысы 48 403 доллар болды. Ер адамдардың орташа табысы 34 070 доллар, ал әйелдердің 25 069 долларға тең. Округтағы жан басына шаққандағы орташа табыс 21 767 долларды құрады. Отбасылардың 6,30%-ы және халықтың 9,30%-ы кедейлік шегінен төмен тұрды, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 10,40%-ы және 65 жастан асқандардың 6,10%-ы.
2010 жылғы санақ
2010 жылғы халық санауы бойынша округте 157 733 адам, 64 090 шаруашылық және 43 062 отбасы тұрды. Халық тығыздығы көрсетілмеген. 80 139 тұрғын үй болды, орташа тығыздығы көрсетілмеген. Округтың этникалық құрамы: 92,2% ақ нәсілді, 0,9% азиялық, 0,9% американдық үндістер, 0,4% қара немесе африкалық американдықтар, 0,1% Тынық мұхиты аралдарынан келгендер, 3,0% басқа нәсілдер және 2,5% екі немесе одан көп нәсілдің өкілдері. Испан немесе латын американдықтар халықтың 7,4% құрады. 64 090 шаруашылықтың 30,8%-ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрды, 53,4%-ы некеде тұрған жұбайлар, 9,4%-ы күйеуі жоқ әйелдер басқарды, 32,8%-ы отбасы емес, ал 24,1%-ы жеке адамдардан тұрды. Шаруашылықтың орташа мөлшері 2,44 адам, ал отбасының орташа мөлшері 2,88 адамды құрады. Орташа жас 40,2 жасқа тең.
Экономика
1990 жылдары Дешут округі Орегон штатындағы кез келген округтен ең жылдам өсті, бұл негізінен жыл бойы қолжетімді демалыс мүмкіндіктері мен орталық Каскад тауларының көп бөлігіне ең жақын орналасқан халық тығыздығы жоғары айманы болуына байланысты. Туризмнен басқа, округтің басты салалары – ағаш өңдеу, мал шаруашылығы және ауыл шаруашылығы, оның ішінде картоп өндірісі басым. Ормандарды басқару қызметі округ аумағындағы жердің 51% -іне ие. Дешут округі Орегон штатының Жерді сақтау және дамыту департаменті анықтаған төрт демалыс орнына (курорт) мекенжай. Бұл курорттар округтегі маңызды жұмыс берушілер. Олардың арасында Санривер, Игл Крест және Пронгхорн курорттары округтің ең көп салық төлейтін он компаниясының қатарына кіреді.
Геология
Дешутс округінің жалпы сипаттамалық ландшафты негізінен лава ағындарымен ерекшеленеді. Дешутс округінде табылган лаваның көп бөлігі Бенд қаласының оңтүстігінде орналасқан Ньюберри жанартауынан шыққан. Осы себепті, округте көптеген лава түтіктері бар, оның ішінде әйгілі Лава өзені үңгірі де бар. Осының нәтижесінде, округ Орегон штатындағы ең көп үңгірге ие аймақ болып табылады, онда 500-ден астам белгілі үңгірлер бар. Басқа да маңызды лава ағындары бар, әсіресе Бакалавр тауының вулкандық тізбегімен байланысты, ол Бакалавр тауынан, үш кішкентай қалқан тәрізді жанартаулардан және шөгінді конустардың тізбегінен тұрады. Үлкен жанартаулар Дешутс округінің Бенд қаласының фон ретінде қызмет етеді, оларға әйгілі Үш бауырлас, Вашингтон тауы, Бакалавр тауы, Брокен Топ, Ньюберри, Тумало тауы, Мейден Пик және тағы да басқалары жатады. Геологтар тобы Смит-Рок мемлекеттік саябағының Крукт-Ривер кальдерасы деп аталатын ежелгі супервулканның бір бөлігі екенін анықтады, оның диаметрі Ньюберри жанартауының кальдерасынан шамамен алты есе үлкен. Бұл ежелгі супервулкан ұзақ бұрын өшкен. Оның кратер жиегі енді көрінбейді, бірақ Пауэлл Беттері, Грей Беттері және Барнс Беттеріндегі Очоко тауларының батыс бөлігіндегі қалдықтармен белгіленген. Округтің шығыс жағында көбінесе өте ерте заманғы жанартаулық текті үлкен төбелер орналасқан. Олардың көпшілігі лава ағындарын жасаған жоқ, немесе олардың бар екені белгілі емес. Көрнекті төбелерге Ат қырқасы, Пайн тауы, Қытай шапаны және округ шекарасындағы бірнеше төбелер кіреді. Округте лава ағындарының екі негізгі түрі кездеседі. Ең көп таралғаны – pāhoehoe ағындары, олар ондаған, тіпті жүздеген мың жылдар бойында вулкандық күлмен, тефра шөгінділерімен және топырақпен жартылай көмілген. Аа ағындары аз, бірақ олар әлдеқайда көзге түседі, ең танымалдары Ньюберри ұлттық жанартау монументіндегі Лава Бут және Лавадан құйылған орманмен байланысты.