Кіріспе
Электр энергиясы – электрлік зарядталған бөлшектерге әсер ететін күштермен және олардың қозғалысымен байланысты энергия (көбінесе сымдардағы электрондар, бірақ әрқашан емес). Бұл энергия ток пен электр потенциалының (көбінесе кернеу деп аталады, өйткені электр потенциалы вольтпен өлшенеді) арқылы беріледі (мысалы, электр қуатымен қамтамасыз етіледі). Қозғалыс (тоқ) міндетті емес; мысалы, егер зарядталған бөлшектермен, мысалы, статикалық электр немесе зарядталған конденсатормен кернеудің айырмашылығы болса, қозғалатын электр энергиясы әдетте энергияның басқа түріне (мысалы, жылу, қозғалыс, дыбыс, жарық, радио толқындары және т.б.) айналады. Электр энергиясы әдетте киловатт-сағатпен (1 кВт·сағ = 3,6 МДж) сатылады, бұл қуатты киловаттармен және жұмыс уақытын сағаттармен көбейтудің нәтижесі. Электр қуат компаниялары энергияны электр энергиясын өлшегіш арқылы өлшейді, ол тұтынушыға жеткізілген электр энергиясының жалпы сомасын тіркеп отырады. Электрмен жылыту – электр энергиясын энергияның басқа түріне, яғни жылуға түрлендірудің мысалы. Электр жылытқышының ең қарапайым және көп таралған түрі энергияны түрлендіру үшін электрлік кедергіні пайдаланады. Электр энергиясын пайдаланудың басқа да жолдары бар. Мысалы, компьютерлерде электр энергиясының шағын мөлшері миллиондаған транзисторларға жылдам кіріп, олардан шығып, олардың ішінде өтеді, мұнда энергия қозғалады (транзистор арқылы тоқ) және қозғалмайды (транзистордың қақпасына электр заряды тоқты басқарады).
Electrical energy is energy related to forces on electrically charged particles and the movement of those particles (often electrons in wires, but not always). This energy is supplied by the combination of current and electric potential (often referred to as voltage because electric potential is measured in volts) that is delivered by a circuit (e. g., provided by an electric power utility). Motion (current) is not required; for example, if there is a voltage difference in combination with charged particles, such as static electricity or a charged capacitor, the moving electrical energy is typically converted to another form of energy (e. g., thermal, motion, sound, light, radio waves, etc.). Electrical energy is usually sold by the kilowatt hour (1 kW·h = 3.6 MJ) which is the product of the power in kilowatts multiplied by running time in hours. Electric utilities measure energy using an electricity meter, which keeps a running total of the electric energy delivered to a customer. Electric heating is an example of converting electrical energy into another form of energy, heat. The simplest and most common type of electric heater uses electrical resistance to convert the energy. There are other ways to use electrical energy. In computers for example, tiny amounts of electrical energy are rapidly moving into, out of, and through millions of transistors, where the energy is both moving (current through a transistor) and non moving (electric charge on the gate of a transistor which controls the current going through).
Электр энергиясын өндіру
Электр энергиясын өндіру – энергияның басқа түрлерінен электр энергиясын алу процесі. Электр энергиясын өндірудің негізгі принципін 1820-ші жылдар мен 1830-шы жылдардың басында британ ғалымы Майкл Фарадей ашқан. Оның негізгі әдісі бүгінге дейін қолданылады: электр тогы магниттің полюстері арасындағы сым немесе мыс дискінің қозғалысы арқылы туындайды. Электр энергиясын тұтынушыларға жеткізудің бастапқы қадамы осы. Электр энергиясын тасымалдау, тарату және сорғы станциялары арқылы электр энергиясын сақтау және қалпына келтіру сияқты басқа процестерді әдетте электр энергетикасы саласы жүзеге асырады. Электр энергиясы көбінесе электр станцияларында электрмеханикалық генераторлар арқылы өндіріледі, олар негізінен химиялық отынның жануы немесе ядролық бөлінуінен қуат алады, сондай-ақ ағын су мен желдің кинетикалық энергиясы сияқты басқа да тәсілдермен өндіріледі. Күн сәулесінен фотоэлектр энергиясы және геотермальдық энергия сияқты электр энергиясын өндіруге болатын тағы да көптеген технологиялар бар.