Кіріспе

Электр энергиясы – электрлік зарядталған бөлшектерге әсер ететін күштермен және олардың қозғалысымен байланысты энергия (көбінесе сымдардағы электрондар, бірақ әрқашан емес). Бұл энергия ток пен электр потенциалының (көбінесе кернеу деп аталады, өйткені электр потенциалы вольтпен өлшенеді) арқылы беріледі (мысалы, электр қуатымен қамтамасыз етіледі). Қозғалыс (тоқ) міндетті емес; мысалы, егер зарядталған бөлшектермен, мысалы, статикалық электр немесе зарядталған конденсатормен кернеудің айырмашылығы болса, қозғалатын электр энергиясы әдетте энергияның басқа түріне (мысалы, жылу, қозғалыс, дыбыс, жарық, радио толқындары және т.б.) айналады. Электр энергиясы әдетте киловатт-сағатпен (1 кВт·сағ = 3,6 МДж) сатылады, бұл қуатты киловаттармен және жұмыс уақытын сағаттармен көбейтудің нәтижесі. Электр қуат компаниялары энергияны электр энергиясын өлшегіш арқылы өлшейді, ол тұтынушыға жеткізілген электр энергиясының жалпы сомасын тіркеп отырады. Электрмен жылыту – электр энергиясын энергияның басқа түріне, яғни жылуға түрлендірудің мысалы. Электр жылытқышының ең қарапайым және көп таралған түрі энергияны түрлендіру үшін электрлік кедергіні пайдаланады. Электр энергиясын пайдаланудың басқа да жолдары бар. Мысалы, компьютерлерде электр энергиясының шағын мөлшері миллиондаған транзисторларға жылдам кіріп, олардан шығып, олардың ішінде өтеді, мұнда энергия қозғалады (транзистор арқылы тоқ) және қозғалмайды (транзистордың қақпасына электр заряды тоқты басқарады).

Электр энергиясын өндіру

Электр энергиясын өндіру – энергияның басқа түрлерінен электр энергиясын алу процесі. Электр энергиясын өндірудің негізгі принципін 1820-ші жылдар мен 1830-шы жылдардың басында британ ғалымы Майкл Фарадей ашқан. Оның негізгі әдісі бүгінге дейін қолданылады: электр тогы магниттің полюстері арасындағы сым немесе мыс дискінің қозғалысы арқылы туындайды. Электр энергиясын тұтынушыларға жеткізудің бастапқы қадамы осы. Электр энергиясын тасымалдау, тарату және сорғы станциялары арқылы электр энергиясын сақтау және қалпына келтіру сияқты басқа процестерді әдетте электр энергетикасы саласы жүзеге асырады. Электр энергиясы көбінесе электр станцияларында электрмеханикалық генераторлар арқылы өндіріледі, олар негізінен химиялық отынның жануы немесе ядролық бөлінуінен қуат алады, сондай-ақ ағын су мен желдің кинетикалық энергиясы сияқты басқа да тәсілдермен өндіріледі. Күн сәулесінен фотоэлектр энергиясы және геотермальдық энергия сияқты электр энергиясын өндіруге болатын тағы да көптеген технологиялар бар.