Кіріспе
Германияның Тюрингия аймағындағы Соннеберг қаласы Соннеберг ауданының орталығы болып табылады. Ол Тюрингияның франкондық оңтүстігінде, оның Жоғарғы Франкондық туысқан қаласы Нойштадт-бей-Кобургпен шектеседі. Соннеберг "әлемдік ойыншықтар қаласы" ретінде белгілі болды және 1925 жылы құрылған Deutsches Spielzeugmuseum мен Соннеберг обсерваториясына үй иесі. Қаланың іргесінде Тюрингиялық тақтатас таулары орналасқан, ал шығысында Франкондық орман жатыр.
Sonneberg in Thuringia, Germany, is the seat of the Sonneberg district. It is in the Franconian south of Thuringia, neighboring its Upper Franconian twin town Neustadt bei Coburg. Sonneberg became known as the "world toy city", and is home to the Deutsches Spielzeugmuseum and the Sonneberg observatory, founded in 1925. The Thuringian Slate Mountains border the city, with the Franconian Forest to the east.
Тарих
Соннеберг қамалы ескі құжаттарда Соннеберг қамалы немесе Хаус зу Соннеберг деп те аталды. 480 жылы Франкония герцогы Суне немесе Суно Тюрингия шабуылдарынан қорғану үшін бұл қаланы салған – делінген 1781 жылғы Саксония герцогы Майнингеннің Кобург герцогтігіндегі үлесі туралы топографияның 64-бетінде. Бұл сынға ұшырамайтын сипаттама 1514 жылы абат Иоганн Тритемийдің франктар тарихына негізделген. Соннеберг атауы алғаш рет 1207 жылы құжаттарда кездеседі. Ол 12-13 ғасырларда тіркелген Соннеберг иелерінің асыл тегіне жатады, олар Соннеберг қамалының астында қоныс салған, ол бастапқыда қоныс және екі шағын ауылдан – «Альт Рётин, Херрнауда орналасқан болуы мүмкін» және «Статлейн зу Рётин» Соннеберг қамалының астында тұрған жерлерден құралған. Соннеберг иелері Андекс-Мерания герцогтарының қызметіндегі вассалдар болған, олар Бавария ақсүйектері ретінде Соннеберг және Кобург аймағында феодалдық басқаруды орнатқан. 1500 жылдан бері шиыршық тастар мен шифер кенішінің қазылуы туралы мәліметтер сақталған. Ұзақ жылдар бойы ағаштан жасалған бұйымдар өндірісінен 16 ғасырдан бастап Нюрнберг бұйымдары деп аталатын Соннеберг ойыншықтарын жасау дамыды. 1700 жылдар шамасында Дрессель компаниясы, ал 1873 жылдан бастап Cuno & Otto Dressel Соннебергтегі ең ірі ойыншық өндіруші және экспорттаушы болып табылады. 1805 жылдан бастап қағаз-маше енгізілгеннен кейін Соннеберг халықаралық деңгейдегі ойыншық өндірісінің орталығына айналды, әсіресе қуыршақтар жасау саласында (қараңыз: Ф. М. Шиллинг). 1840 жылы қала өртеніп, қазіргі Жоғарғы қаладағы базар алаңының маңындағы ескі қала орталығы қирады. 1883 жылы Мюльгассе 4-тегі өнер мектебі ашылды, онда көркем керамика, шыны және ойыншық дизайны оқытылды. 1913 жыл шамасында Соннеберг өндірісінің әлемдік нарықтағы үлесіне байланысты «әлемдік ойыншық қаласы» термині пайда болды. Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейін әлемдік нарықта саудаланатын ойыншықтардың шамамен 20%-ы Соннеберг аймағында жасалған, көбінесе үй жағдайында. «Әлемдік ойыншық қаласы» аталымынан басқа, Соннеберг Санта-Клаустың «шеберханасына» айналды. 1870 жылдардан бастап ойыншық индустриясы сұраныстың өсуіне және сату бағасының төмендеуіне инновациялық технологияларды қолданатын ірі фабрикаларда өнеркәсіптік өндіріске көшу арқылы жауап бермеді. АҚШ-қа экспорт 1865 және 1885 жылдар арасында шамамен 600%-ға өскенімен, 1880 жылы компаниялардың 85%-ында тек төрт адам жұмыс істеді. [10] Осы дәстүрлі түрде жұмыс істейтін шағын және микро кәсіпорындардың саны сұраныстың өсуіне байланысты күрт өсті. 1880 жылы барлығы 321 компания болды, ал 1899 жылы, 20 жылдан кейін, 2395 компанияға жетті, яғни 746%-ға өсті. Ойыншық индустриясының өркендеу кезеңі 1920 жылдары станса алаңындағы әсем ғимараттардың салынуына әкелді. Біріншіден, АҚШ-тың Halbourn компаниясы 1925 жылдан бері АОК-ге тиесілі алты қабатты сауда үйін салды. Оның қарама-қарсысында, 1926 жылы, 1880 жылдан бері жергілікті жерде ойыншықтар мен Рождество шыршасы әшекейлерін сатып алып келген американдық универмаг компаниясы F. W. Woolworth Company ойыншықтар мен Рождество шыршасы әшекейлерін сатып алу және экспорттау үшін сауда және қойма салды. Бес қабатты темір бетоннан жасалған ғимарат Соннеберг архитектор Уолтер Бухольцтің жобасы бойынша салынды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін бөлінген Германияда Соннеберг Шығыс Германияның шекарасында қалды, Батыс Германиядағы Бавариядағы Кобургтың үлкен көрші қаласынан оқшауланды және экономикалық тұрғыдан тек солтүстікке қарай дамуға мүмкіндік алды. Ол табиғи емес қисық теміржолмен байланысты болды, осылайша Шығыс Германияның қалған бөлігінен біршама оқшауланды. Соннеберг Hauptbahnhof стансасына Кобург-Соннеберг желісі қызмет көрсетеді. Қабырға құлағаннан кейін ойыншық дүкендері жекешелендірілді немесе қайта жекешелендірілді, егер олар әлі де болса. 2002 жылы Тюрингия күні Соннебергте өтті. Қала 2012 жылдың шілдесінде бастапқыда сынақ режімінде Нюрнбергтің Еуропалық метрополиялық аймағына мүше болды және 2013 жылдың қазанынан бері толыққанды мүше болып табылады. 2019 жылдың 6 және 7 шілдесінде Жоғарғы Франкония ауданы Баварияның мемлекеттік үкіметімен және екі қабылдаушы қала Соннеберг пен Нойштадт-бей-Кобургпен бірге «БІРГЕ. ФРАНКОНСКИЙ. КҮШТІ» ұранымен 25 000-нан астам келушінің қатысуымен шекарадан тыс алғашқы рет Франкон күнін тойлады. Соннеберг Германияның орталық метрополиялық аймағындағы сутегі бастамаларымен тығыз байланысты және Нюрнбергтің Еуропалық метрополиялық аймағының мүшесі болып табылады. Осылайша, Соннеберг Майн мен Эльба арасындағы маңызды экономикалық аймақтарға «бүгінге дейін» байланыс құрады. HySon қолданбалы сутегі зерттеу институты 2021 жылдың ақпан айында бизнес және ғылым салаларының желісінен пайда болды. Барлығы 50 серіктес бар. Олардың ортақ мақсаты зерттеу мен қолдану арасындағы алшақтықты жою.