Эймон Гилмор: Ирландия саяхатшысы және ЕО өкілі

Эймон Гилмор – ирландский политик, экс-лидер Лейбористской партии и дипломат ЕС. Специальный представитель по правам человека и Колумбийскому миру.

13 мин оқу

100%

Дереккөз: Eamon Gilmore — Wikipedia

Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.

Мазмұны

Кіріспе

Ирландияның бұрынғы Еңбек партиясының жетекшісі (1955 жылы туған)

Эмон Гилмор (1955 жылдың 24 сәуірінде туған) – Еуропалық одақ дипломаты және Ирландияның бұрынғы Еңбек партиясы саясаткері. 2019 жылдың ақпан айынан бері Адам құқықтары жөніндегі Еуропалық Одақтың арнайы өкілі қызметін атқарады. Сондай-ақ, ол 2015 жылдан бері Колумбияның бейбіт процесіне Еуропалық Одақтың арнайы елшісі болып табылады. 2011-2014 жылдары Танайст және Сыртқы істер мен сауда министрі, 2007-2014 жылдары Еңбек партиясының басшысы, 2012-2013 жылдары Еуропадағы қауіпсіздік және ынтымақтастық ұйымының төрағасы, 1994-1997 жылдары Теңіз министрлігінде мемлекеттік министр болды. 1989-2016 жылдары Дун Лаугер сайлау округінің депутаты болды. 2011 жылғы жалпы сайлауда ол Еңбек партиясын ең жақсы сайлау нәтижесіне жеткізіп, 37 депутаттық орынға ие болды. Еңбек партиясы Fine Gael партиясымен коалициялық үкімет құрып, Гилмор Танайст және Сыртқы істер мен сауда министрі болып тағайындалды. Сыртқы істер министрі ретінде ол 2013 жылдың бірінші жартысында Еуропалық Кеңестің жетінші рет төрағалық етті. 2012 жылы ол Еуропадағы қауіпсіздік және ынтымақтастық ұйымының (ЕҚЫҰ) төрағасы қызметін атқарды. Галвей графтығында дүниеге келген Гилмор Галвей университетінің колледжін бітіріп, Ирландия студенттер одағының президенті болды. Кейін ол жергілікті саясатқа қатысып, кәсіподақ ұйымының ұйымдастырушысы болып жұмыс істеді. Демократиялық солшыл депутат ретінде ол осы партияның Еңбек партиясымен бірігуі үшін келіссөздер жүргізуге көмектесті. Гилмор 2007 жылы қарсылығызсыз Еңбек партиясының басшысы болып сайланды; ол 2014 жылдың шілдесінде қызметтен кетіп, оның орнын Джоан Бартон басты.

Ерте өмір және мансап

Эмон Гилмор 1955 жылы Галвей графтығының Кальтра қаласында шағын шаруа отбасында дүниеге келді. Ол 14 айлық болғанда әкесі қайтыс болып, анасы шаруашылықты жалғастырып, Гилмор мен оның інісі Джонды өсірді. Гилмор бастауыш білімін Кальтрадағы екі мұғалімдік шағын ұлттық мектепте алды. Ол мұнда ирланд тілінде оқыды және әлі күнге дейін ирланд тілінде еркін сөйлейді. Алты жылдық мемлекеттік бастауыш емтиханынан кейін Галвей округі кеңесінен стипендия алып, орта мектепке оқуға мүмкіндік алды. 1967 жылы Баллинаслодағы Гарбалли колледжіне интернатқа түсті. Біліміне қаржылай қолдау көрсету үшін үшінші деңгейдегі грантты пайдаланып, UCG-де психологияны оқыды. Ол университеттегі драма үйірмесінің белсенді мүшесі болды, оның құрбылары театр режиссері Гарри Хайнс және актриса Мари Маллен еді, олар екеуі де кейіннен Druid Theatre Company-ны құрды. Ол университеттегі дебаттарға, негізінен Әдеби және дебаттық қоғам арқылы қатысты. Сынып өкілі болып сайланды, кейін 18 жасында 1974 жылдың шілдесінен 1975 жылдың маусымына дейін UCG студенттер одағының президенті болды. 1975 жылы, өкілеттігінің соңына қарай, ол ресми Sinn Féin-ге қатысты UCG Республикалық клубына қосылды; бұл партия кейіннен Sinn Féin – Жұмысшылар партиясы, ал кейін Жұмысшылар партиясы болып өзгерді. Соңғы жылдары ол бұл мәселеде жасырындық танытып, Ресми Республикалық қозғалысқа қосылғанын мойындамайтыны айтылды; ол партияның "сол кезде Жұмысшылар партиясына айналып жатқан кезі еді, мен нақты күндерді еске түсіре алмаймын" деді. 1976 жылдан 1978 жылға дейін Гилмор Ирландия студенттер одағының (USI) президенті болды. Саясатта мансап құруға дейін кәсіподақ ұйымдастырушысы болып жұмыс істеді. 1978 жылы Ирландияның Көлік және жалпы жұмысшылар одағына (қазіргі SIPTU) қосылды және Дублин No. 4 (Қонақүйлер мен тамақтандыру) және Дублин No. 14 (Инженерлік) бөлімшелеріндегі қысқа мерзімді жұмыстан кейін Галвей бөлімшесінің хатшысының міндетін атқарушы (1978–79), Трали бөлімшесінің хатшысы (1979–81) және Кәсіби және басқарушылық қызметкерлер бөлімшесінің хатшысы (1981–89) болып тез арада жоғары лауазымға көтерілді. Ол Галвейде салық наразылықтарын ұйымдастыруға және Керри графтығындағы жұмыстан босатулар мен жабылуларға қарсы күреске белсенді қатысты. Гилмор өзінің еңбек өмірін, кәсіподақ өкілі немесе қоғамдық өкіл ретінде қалыптастырған негізгі факторларды сипаттады. "Мен жақтаушылықты ұнатамын. Адамдардың қуанышын бөлісуді, жұмыс табуды, оларға тиесілі құқықтарды алуды жақсы көремін. Жақсартуларға жұмыс істеп, олардың нәтижесін көруден зор қанағат аламын".

Eamon Gilmore was born into a small farming family in Caltra, County Galway in 1955. When he was 14 months old his father died, leaving his mother to run the mixed farm and raise Gilmore and his younger brother John. Gilmore received his primary education in Caltra, in a small two teacher national school. He was taught there through the medium of Irish, and he is a fluent Irish speaker to this day. Following his sixth year state primary exam, he qualified for a scholarship from Galway County Council which enabled him to attend secondary school. He entered Garbally College, Ballinasloe, as a boarder in 1967. Availing himself of a third level grant to fund his degree, he went on to study psychology at UCG. He was an active member of the Drama Society at the university, where his contemporaries included the theatre director Garry Hynes and actor Marie Mullen who both went on to found the Druid Theatre Company. He also took part in the university debating scene, mainly through the Literary and Debating Society. He was elected class representative and later, at the age of 18, was elected President of UCG Students' Union from July 1974 to June 1975. In 1975, towards the end of his term of office, he joined the UCG Republican Club which was affiliated to Official Sinn Féin; that party was subsequently renamed Sinn Féin – The Workers' Party, and later still became the Workers' Party. In recent years he has been accused of being evasive on the subject and of trying to play down that he had joined the Official Republican Movement; he has stated that the party "was in the process of becoming the Workers' Party at that time, I can't recall exactly the dates". From 1976 until 1978, Gilmore served as President of the Union of Students in Ireland (USI). Prior to establishing a career in politics, he worked as a trade union organiser. He joined the Irish Transport & General Workers' Union (now SIPTU) in 1978 and, after brief spells in Dublin No. 4 (Hotels & Catering) and Dublin No. 14 (Engineering) Branches, was rapidly promoted to become Acting Secretary of the Galway Branch (1978–79), Secretary of the Tralee Branch (1979–81), and of the Professional & Managerial Staffs Branch (1981–89). He was heavily involved in organising tax protests in Galway, and resisting redundancies and closures in County Kerry. Gilmore has described the driving factors which have informed his working life, whether as a trade union officer or public representative. "I like advocating. I love to share in the joy people get out of cracking it, getting the job or getting some right they should have. I get huge satisfaction out of working for improvements and seeing those come through".

Саяси мансап

Гилмор 1985 жылғы сайлауда Дун-Лаогхер – Ратдаун сайлау округінен депутат болып сайланды. Ол 1991 жылғы сайлауда қайта сайланды; екеуі де 1994 жылдың қаңтарында таратылды, содан кейін Гилмор Дун-Лаогхер – Ратдаун округі кеңесінде қызметін жалғастырды. Ол алғаш рет 1989 жылғы жалпы сайлауда Дун-Лаогхер сайлау округінің Жұмысшы партиясы мүшесі ретінде Дэйл Эйренге сайланды және 2016 жылғы жалпы сайлауда зейнеткерлікке шыққанға дейін барлық келесі жалпы сайлауларда қайта сайланды. Кеңес Одағының ыдырауынан кейін ол Проинсиас Де Россамен бірге Жұмысшы партиясының марксистік идеологиясынан бас тартып, партияны еркін нарық экономикасын қабылдауға бағыттауға тырысты. Осы мәселелерді шешу үшін Гилмор және Де Росса өз қолдаушыларымен бірге 1992 жылдың 15 ақпанында Дун-Лаогхерде өткен Ардфейс арнайы съезінде әскери-саяси белсенділіктен алшақтауға тырысты. Де Росса мен бас хатшы Дес Герагти ұсынған, қазіргі мүшелікті тоқтатуға, 11 мүшеден тұратын уақытша атқару комитетін сайлауға және партия құрылымында бірнеше маңызды өзгерістер жасауға бағытталған ұсыныс қабылданбады. Келесі күні Ard Chomhairle отырысында партияның жеті депутатының алтауы, соның ішінде Де Росса мен Гилмор, Жұмысшы партиясынан шығып, жаңа саяси партия құрды – Демократиялық солшылдар (алғашқыда «Жаңа бағдарлама» деп аталған). Гилмор өмірінің бар саяси жолында Солтүстік Ирландиядағы бейбітшілікке үлес қосты. Проинсиас де Росса және Эмон Данфи сияқты басқа да көрнекті тұлғалармен бірге Гилмор 1989 жылы Дублин мен Белфаст арасындағы теміржолдың Уақытша ИРА тарапынан қайта-қайта бомбалануына жауап ретінде басталған «Бейбітшілік пойзы» науқанының алғашқы ұйымдастырушыларының бірі болды. Солтүстік Ирландия Гилмордың Сыртқы істер және сауда министрі қызметін атқару кезінде де басымдыққа ие болды, осы кезеңде оның унионистер қауымдастығымен байланыс орнатуға жасаған күш-жігері мойындалды. 1994-1997 жылдар аралығында «Радужный коалиция» құрамында Гилмор Теңіз министрлігінде мемлекеттік хатшы болып қызмет етті, онда ол порттардың меншік құқығындағы маңызды реформаларды, порттарды дамытуға инвестицияларды, ядролық кемелердің Ирландия теңіздеріне кіруіне тыйым салуды және теңізде қалдықтарды тастауды шектеуді жүзеге асырды. Еңбек партиясының Брендан Хоулинмен бірге Гилмор 1999 жылы Руайри Куинннің басшылығымен Демократиялық солшылдарды Еңбек партиясымен біріктіруге әкелген келіссөздерде маңызды рөл атқарды. 1999 жылдан 2007 жылға дейін ол Еңбек партиясының оппозициялық фракциясында Қоршаған орта, тұрғын үй және жергілікті басқару жөніндегі өкіл болып қызмет етті. 2002 жылы Куинннің отставкасынан кейін Гилмор бұрынғы студенттік ұйымның және саяси әріптесі Пэт Раббиттің жеңіске жеткен көшбасшылығына қарсы сайлауға түсті, бірақ жеңіліске ұшырады. Осы кезеңде Гилмор Біріккен Ұлттар Ұйымының Парламенттік Ассамблеясын құру жөніндегі науқанды қолдады, бұл ұйым Біріккен Ұлттар Ұйымын демократиялық түрде реформалау және жауапты халықаралық саяси жүйені құруды мақсат етеді.

Gilmore was elected at the 1985 election to the electoral county of Dún Laoghaire–Rathdown, serving on both Dún Laoghaire Borough Council and Dublin County Council. He was re elected at the 1991 election; both were abolished in January 1994, with Gilmore continuing thereafter for Dún Laoghaire–Rathdown County Council. He was first elected to Dáil Éireann at the 1989 general election as a member of the Workers' Party for the constituency of Dún Laoghaire, and was re elected at every subsequent general election until he retired at the 2016 general election. After the collapse of the Soviet Union, he was linked with Proinsias De Rossa in attempting to jettison some of the Workers' Party's Marxist aspect and to move the party towards an acceptance of free market economics. In an attempt to address these issues Gilmore and De Rossa along with their supporters sought to distance themselves from paramilitary activity at a special Ardfheis held in Dún Laoghaire on 15 February 1992. A motion proposed by De Rossa and general secretary Des Geraghty sought to stand down the existing membership, elect an 11 member provisional executive council and make several other significant changes in party structures was defeated. The following day at an Ard Chomhairle meeting, six of the party's seven TDs, including De Rossa and Gimore, resigned from the Workers' Party to create a new political party, Democratic Left (originally known as New Agenda). Throughout his political career, Gilmore has worked for peace in Northern Ireland. Along with other prominent figures including Proinsias de Rossa and Eamon Dunphy, Gilmore was among the first organisers of the Peace Train campaign which was started in 1989 in response to the repeated bombing of the Dublin to Belfast railway by the Provisional IRA. Northern Ireland was also a priority for Gilmore as Minister for Foreign Affairs and Trade during which time his efforts to reach out to the unionist community in particular were acknowledged. In the Rainbow Coalition, between 1994 and 1997, Gilmore served as Minister of State at the Department of the Marine where he is credited for overseeing major reform in port ownership, investment in port development, banning nuclear vessels from Irish seas and restricting dumping at sea. With Labour's Brendan Howlin, Gilmore was a central figure in the negotiations that led to the merger of Democratic Left with the Labour Party in 1999 under the Leadership of Ruairi Quinn. From 1999 to 2007, he sat on the Labour Party front bench as Environment, Housing and Local Government Spokesperson. After Quinn's resignation in 2002, Gilmore unsuccessfully contested the Leadership won by former student union and political colleague Pat Rabbitte. Around this time, Gilmore voiced his support for the Campaign for the Establishment of a United Nations Parliamentary Assembly, an organisation which campaigns for democratic reformation of the United Nations, and the creation of a more accountable international political system.

Еңбек партиясының жетекшісі

2007 жылдың тамызында Пат Раббит партия басшысы лауазымынан кеткеннен кейін Гилмор партия басшылығына үміткер екенін жариялады. Ол Майкл Д. Хиггинс, Руайри Куинн, Уилли Пенроуз, Лиз Макманус және Эммет Стаг сияқты жоғары лауазымды тұлғалардың қолдауына ие болды және дауыс беруге қатыспады, ол 6 қыркүйекте жалғыз үміткер ретінде ресми түрде басшы болып бекітілді. Ол Еңбек партиясының он бірінші басшысы болды. Гилмор өзінің басшылығының басында Еңбек партиясының келесі үкіметті басқаруға ұмтылуы керектігін және сайлаушылар үшін үшінші балама ретінде қалыптасуы керектігін айтты. Гилмор 2008 жылы Лиссабон шарты бойынша өткен бірінші референдумда «Иә» деп дауыс беруге шақырды. Ол жеңілгеннен кейін «Лиссабон шарты қайтыс болды» деп мәлімдеді. 2008 жылдың 23 шілдесінде жарияланған Wikileaks ақпаратына сәйкес, ол АҚШ елшісіне екінші референдумды қолдайтынын жеке сөйлескен. Елші былай деп хабарлады: «Ол екінші референдумға қарсылық білдіруін қазіргі уақытта «саяси қажеттілік» деп түсіндірді». 2009 жылы екінші референдумда мақұлданған Лиссабон шартының ұсынысы Ирландия Конституциясының жиырма сегізінші түзетуімен қабылданды. 2009 жылдың қыркүйегінде Уотерфордта өткен Еңбек партиясы парламенттік фракциясының отырысында Гилмор келесі жалпы сайлаудан кейін Фианна Фейлмен коалиция құрудан бас тартты, бұл туралы ол бұрынғы сұхбаттарында да айтқан болатын. 2010 жылғы Еңбек партиясының конференциясында (17 сәуір 2010 ж.) Гилмор Еңбек партиясының «Бір Ирландияны» құру жолында жетекшілік етуі керек деген көзқарасын жеткізді. Бұл сөзінде ол партияның басымдықтарын – Жұмыс, реформа және әділдік деп атады. Сондай-ақ, ол Еңбек партиясының келесі жалпы сайлауда ирланд халқының Еңбек партиясын Дэйлдегі ең ірі партия етіп, келесі үкіметті басқаруға мүмкіндік беретіндей көптеген кандидаттарды тіркеуге бейілді екенін мәлімдеді. 2010 жылдың шілдесінде Гилмор өзінің партиясы мен Фианна Фейл арасындағы коалицияны жалпы сайлаудан кейін қайтадан жоққа шығарды, тіпті мұндай коалиция оны Taoiseach лауазымына жеткізсе де. Гилмор сондай-ақ, оның партиясы елдің 43 сайлау округінің әрқайсысында кем дегенде бір орын жеңіп алуға, ал Дублин, Корк, басқа да қалалық аймақтар мен қала маңындағы округтерде екі орынға ие болуға мүмкіндігі бар екенін айтты. Оның сөзіне қарағанда, партия 50 немесе одан да көп орын жеңіп алуға потенциалы бар. Гилмор Ирландияның әлеуметтік заңнамасын жаңғырту және либерализациялауда, әсіресе ажырасу және аборт мәселелерінде маңызды рөл атқарды, сондай-ақ гомосексуалдық некелерді қолдау науқанына белсенді қатысты. Ол гомосексуалдық некелерді «осы буынның азаматтық құқықтарының мәселесі» деп жиі айтады. Гилмор сонымен қатар Еңбек партиясы мен Fine Gael партиясының үкіметтік бағдарламасының маңызды бөлігі болған конституциялық референдум өткізуге міндеттенді. 2015 жылы гомосексуалдық некелерге қатысты референдум өтті. Ол 1996 жылы Ирландияның ажырасу заңнамасын қабылдауға бағытталған кабинеттік комиссияның мүшесі болды, сондай-ақ Ирландияда ажырасуды заңдастыру үшін күш салған Ажырасу іс-қимыл тобының мүшесі болды. 1983 жылы Гилмор Конституцияда абортқа тыйым салуға қарсы науқан жүргізді. Сыртқы істер және сауда министрі ретінде Гилмор Ирландияның елшіліктері желісін соңғы онжылдықтарда ең елеулі кеңейтуге ықпал етті, 2014 жылы Еуропа, Азия, Африка және Америкада сегіз жаңа дипломатиялық миссия ашты. 2011 жылы экономикалық себептермен жабылған Ватикан елшілігінің қайта ашылуына бұқаралық ақпарат құралдары көп назар бөлгенімен, жаңа миссиялар негізінен сауда мен инвестицияларға бағытталған. 2013 жылы Гилмор 1996 жылдан бері Ирландияның сыртқы саясатын қарастырды. Гилмор 2011 жылдың наурызынан бастап Экономикалық басқару кеңесінің (ЭҚК) мүшесі болды. Fine Gael/Labour үкіметінің алғашқы үш жылында ЭҚК коалицияның тұрақтылығының тірегі ретінде қарастырылды. 2014 жылдың мамыр айында жергілікті және еуропалық сайлауларда Еңбек партиясының нәтижесі нашар болғаннан кейін Гилмор басшылық лауазымынан кетті. 2014 жылдың шілдесінде өткен басшылық сайлаудан кейін, оның орнын партия басшысы және Танайст ретінде Джоан Бертон басты.

Following Pat Rabbitte's resignation as party leader in August 2007, Gilmore announced his candidacy for the leadership. He received support from senior figures such as Michael D. Higgins, Ruairi Quinn, Willie Penrose, Liz McManus and Emmet Stagg, and did not have to contest a ballot, being formally confirmed as leader on 6 September, after being the only declared candidate. He became the tenth leader of the Labour Party. From early on in his Leadership Gilmore insisted that Labour should aspire to lead the next Government and set about building Labour as a third option for voters. Gilmore campaigned for a Yes vote in the first Lisbon Treaty referendum in 2008. When it was defeated, he declared that the "Lisbon Treaty is dead". According to a wikileaks cable dated 23 July 2008 and released in 2011, he told the US Ambassador privately that he would support a second referendum. The ambassador reported that: "He explained his public posture of opposition to a second referendum as 'politically necessary' for the time being". In 2009, after a second referendum had approved it, the Lisbon Treaty proposal was passed by the Twenty eighth Amendment of the Constitution of Ireland. In September 2009, at the Labour Parliamentary Party Meeting in Waterford, Gilmore categorically ruled out a coalition with Fianna Fáil after the next general election, reiterating what he had said in earlier interviews. In his leader's address to the 2010 Labour Party Conference (17 April 2010), Gilmore outlined his vision that the Labour Party should lead the way in building 'One Ireland'. In this speech, he listed the Labour Party's policy priorities as Jobs, Reform and Fairness. He also said he was determined that the Labour Party would run enough candidates at the next general election to enable the Irish people to make Labour the largest party in the Dáil and to lead the next government. In July 2010, Gilmore again ruled out a coalition between his party and Fianna Fáil after a general election, even if such a coalition would put him in a position to become Taoiseach. Gilmore also said his party was well positioned to win at least one seat in each of the country's 43 constituencies, and two seats in some constituencies in Dublin, Cork, other urban areas and commuter belt counties. In all, he said the party had the potential to win 50 seats or more. Gilmore also played a leading role in the modernisation and liberalisation of Ireland's social legislation, most notably on divorce and abortion, and has been to the fore in the campaign for gay marriage. He is often quoted for citing gay marriage as "the civil rights issue of this generation". Gilmore also made a commitment to hold a constitutional referendum on the issue a key plank of the Labour/Fine Gael programme for government. A referendum on gay marriage was held in 2015. He was a member of the cabinet committee that steered through Ireland's divorce legislation in 1996, as well as a member of the Divorce Action Group which campaigned for the legalisation of divorce in Ireland. In 1983, Gilmore campaigned against the ban on abortion in the Constitution. As Minister for Foreign Affairs and Trade, Gilmore was behind the most significant expansion of Ireland's embassy network for several decades, opening eight new diplomatic missions across Europe, Asia, Africa and the Americas in 2014. Despite considerable media focus on the reopening of the embassy to the Vatican, which had been closed for economic reasons in 2011 along with the embassy to Tehran, the new missions are largely trade and investment focussed. In 2013, Gilmore launched the first review of Irish foreign policy since 1996. Gilmore was a member of the Economic Management Council (EMC), along with Taoiseach Enda Kenny, Minister for Finance, Michael Noonan, and Minister for Public Expenditure and Reform, Brendan Howlin, since March 2011. For the first three years of the Fine Gael/Labour government, the EMC was regarded as the lynchpin of the coalition's stability. In May 2014, after a poor showing for Labour at the local and European elections, Gilmore resigned as leader. Following a leadership election in July 2014, he was succeeded as party leader and as Tánaiste by Joan Burton.

2011 жылғы жалпы сайлау

Гилмор лейбористерді 2011 жылғы жалпы сайлауда партияның 99 жылдық тарихындағы ең сәтті сайлау көрсеткішіне жеткізді. Партия 37 мандат жеңіп алды. Ол әсіресе Дублинде жақсы нәтиже көрсетті, 18 мандат алып, астанадағы ең ірі партия атанды. Гилмор Дун-Лаогер сайлау округінде көп дауысқа ие болды.

Танайст және үкімет министрі (201114)

Сайлаудан кейін Лейбористер партиясы Fine Gael партиясымен коалиция құрды. Гилмор Танаисте (Орынбасар Премьер-министр) және Сыртқы істер мен сауда министрі болды. Бұл лауазым алғаш рет 1992 жылы Танаисте Дик Спринг тұсында құрылған, бірақ оның ізбасары Мэри Харни оны таратып жіберді.

Трояның құтқару шарасынан шығу

2013 жылдың 15 желтоқсанында Ирландия көп жылдық бағдарламадан кейін 67,5 млрд. еуро көлеміндегі ЕО/ЕЦБ/ХВҚ-ның құтқару бағдарламасынан шыққан бірінші евроаймақ елі болды. Тройканың құтқару жоспары 2010 жылдың қарашасында Ирландияның жылжымайтын мүлік нарығының құлдырауынан кейін басталды, бұл елдің банктерін қаржылық дағдарысқа ұшыратты. 2008 жылдың қыркүйегінде бұрынғы Фианна Файл / Жасыл партия коалициясы құрған Ирландиялық банктердің барлық міндеттемелеріне берілген толық кепілдік мемлекетті жақындап бара жатқан банкроттыққа жеткізіп, үкіметті ЕО/ХВҚ-ға соңғы шара ретінде жүгінуге мәжбүр етті. 2014 жылдың қарашасында үкімет ЕО/ХВҚ құтқару бағдарламасынан шығатынын, сақтықпен қарастырылатын несие желісін сұрамастан шығатынын жариялады, бұл "таза құтқарудан шығу" деп аталды. 15 қарашада RTÉ-нің "Ирландия таңы" радио бағдарламасына берген сұхбатында Гилмор үкіметтің халықаралық институттармен және басқа ЕО мүше мемлекеттерімен кеңесудің ұзақ процесін жүргізгенін түсіндірді, содан кейін құтқару бағдарламасынан таза шығу туралы шешім қабылданды. Ол сондай-ақ Ұлттық қазыналық басқару агенттігінде сақталатын 20 млрд. еуролық резервтік қордың бар екенін атап өтті, егер қажет болса, ол 2015 жылдың басына дейін Ирландия мемлекетін қаржыландыра алады.

Солтүстік Ирландия

2012 жылдың 11 қарашасында Гилмор Белфаст қаласындағы Ескерткішке лавр шоғын қойып, Бірінші және Екінші дүниежүзілік соғыстарда қаза тапқандарды құрметтеді. Ол келесі жылы да сол шараға қатысты. 2013 жылдың қыркүйек айында Irish Times газеті оның «жаңа саяси жол ашқанын» жазды. Кембридждегі Британ-ирланд қауымдастығы алдында сөйлеген сөзінде ол «бірнеше ирланд үкіметтерінің ИРА-ға тиісті қарсы тұра алмағаны туралы одақтастық пікірін жоюға» ерекше күш салды. Сол сөзінде ол Ирландия үкіметінің үш жылдан кейін Дублинде Пасха көтерілісін еске алу мақсатында корольдық отбасының және британ үкіметінің өкілдерін, сондай-ақ одақтастық лидерлерін қабылдауға үміттенетінін айтты. Ол 2013 жылдың қыркүйегінен желтоқсанына дейін АҚШ дипломаты Ричард Хаасс төрағалық еткен шерулер, тулар, рәміздер және өткенге қатысты мәселелерді шешуге бағытталған процестің бір бөлігі болды және ол келесі жылы үкіметтік қайта құру кезінде сыртқы істер министрі қызметінен алынғанға дейін қатысушы тараптармен байланысын жалғастырды.

ЕҚЫҰ төрағасы

2012 жылдың 1 қаңтарында Ирландия алғаш рет Еуропалық қауіпсіздік және ынтымақтастық ұйымының (ЕҚЫҰ) төрағалығын қабылдады. Сыртқы істер және сауда министрі Гилмор ЕҚЫҰ-ның ағымдағы төрағасы қызметін атқарды.

ЕО төрағалығы мен бюджет келіссөздері

Сыртқы істер және сауда министрі ретінде Гилмор 2013 жылдың бірінші жартысында Ирландияның Еуропалық Одақ Кеңесінің жетінші төрағалығын басқарды. Ол Еуропалық Одақтың (ЕО) Бас істер жөніндегі Кеңесіне төрағалық етті және 2014–2020 жылдарға арналған 960 миллиард еуролық, жеті жылдық бюджеттік келісім – сондай-ақ Көпжылдық қаржылық ая (КҚА) ретінде белгілі – бойынша Еуропалық Парламентпен келіссөздерде Кеңестің жетекші келіссөзшісі болды.

Ирландияның дипломатиялық желісі

2011 жылдың қарашасында Гилмор экономикалық себептермен Ирландияның Иран мен Ватикан елшіліктерін, сондай-ақ Шығыс Тимордағы өкілдік кеңсесін жабу туралы хабарлады. Ирландия Римде емес, Ирландияда тұратын Қасиетті Таққа (Holy See) елшісін сақтап қалды. 2014 жылдың қаңтар айында ол әлемнің әртүрлі аймақтарында сауда мен инвестицияларға баса назар беретін сегіз жаңа дипломатиялық миссия ашылатынын мәлімдеді.

АҚШ-тағы құжатсыз ирланд азаматтары

Сыртқы істер және сауда министрі ретінде Гилмор АҚШ-тың көші-қон заңдарын толық қайта жаңартуға бағытталған заң қабылдау үшін лоббиледі, бұл шара шамамен 11 миллион заңсыз иммигрантқа көмек көрсетуге арналған, олардың 50 мыңнан астамы ирландтар деп саналады. 2014 жылдың 17 маусымында Гилмор Вашингтон қаласына екі күндік келісімдерге барды, оның көп бөлігі Өкілдер палатасының республикалық мүшелерімен кездесулерге арналды.

Крок Парк келісім

Желтоқсан айында Гилмор мемлекеттік сектордағы жалақы және еңбек жағдайларына қатысты Крок Парк келісімін қайта қолдады. Келісімді қайтадан келісу мүмкіндігінен бас тарту, Байланыс, энергетика және табиғи ресурстар министрі Пэт Раббиттің келісімді қайта келісуге болатыны туралы мәлімдемелері және кіші Fine Gael депутаттарының келісімді күшін жою туралы талаптары себебінен туындады.

Ирландия саясатынан зейнетке шығу және одан кейінгі кезеңдер

2 маусым 2015 жылы Гилмор 2016 жылғы жалпы сайлауға түспейтінін хабарлады. 2016 жылдың ақпан айында ол Дублин қалалық университетінің Заң және мемлекеттік басқару мектебінде адъюнкт-профессор болып тағайындалды. 2017 жылы ол Будапешттегі Орталық Еуропа университетінің Мемлекеттік саясат мектебінде арнайы шақырылған профессор болды. Ол сонымен қатар Еуропа, Ұлыбритания, АҚШ, Латын Америкасы және Африка бойынша университеттерде, зерттеу орталықтарында және қоғамдық саясат конференцияларында лекция оқыды. Ол Ирландияның Ұлттық университетінің (Галвей) Сыртқы кеңесшілер кеңесінің мүшесі және Австриядағы Альпбах форумының Халықаралық кеңесшілер кеңесінің мүшесі болып табылады.

Еуропалық Одақтың арнайы өкілі

2015 жылдың 1 қазанында Гилморды Еуропалық Одақтың Сыртқы істер және қауіпсіздік саясаты жөніндегі жоғары өкілі Федерика Могерини Колумбиядағы бейбіт процесі бойынша Еуропалық Одақтың арнайы елшісі етіп тағайындады. 2019 жылдың 19 ақпанында Еуропалық Одақтың Сыртқы істер және қауіпсіздік саясаты жөніндегі жоғары өкілі Федерика Могерини Ээмон Гилморды Адам құқықтары жөніндегі Еуропалық Одақтың арнайы өкілі деп ұсынды. Оның кандидатурасы 2019 жылдың 20 ақпанында Сыртқы істер кеңесімен бекітілді. Оның өкілеттігі 2024 жылдың 29 ақпанында тоқтады.

Марапаттар мен құрметтер

2015 жылы Гилмор Вашингтондағы «Сыртқы саясат» журналы оны Ирландиядағы бір жынысты некеге рұқсат берген неке теңдігі туралы референдумдағы рөлі үшін әлемнің 100 ең беделді ойшылының бірі деп атады. 2016 жылы ол туған оқу орны – Ирландияның Ұлттық университеті, Галвейден құрметті заң ғылымдары докторы атағын алды. Франция үкіметі оны «Құрмет легионы» орденінің офицері етіп тағайындады. Колумбия оны Сан-Карлос орденімен (Gran Cruz) бейбіт процеске қосқан үлесі үшін марапаттады.

Жеке өмір

Гилмор әйелі Кэролмен университетте танысты. Олар 1979 жылдан бері Дублиндегі Шанкилде тұрады және екі ұлы мен бір қызы бар. Ол сұхбат кезінде діни сенімдерін былай деп сипаттады: "Мен агностикпін. Мен сенуден гөрі күмәнданамын, осылай айтсам болады". Сондай-ақ, дәл сол сұхбатта абортты заңдастыру керек пе деген сұраққа "Мен таңдау құқығын қолдаймын" деп жауап берді. 2010 жылдың қараша айында "Жетекші жарықтар: Мені шабыттандырған адамдар" және қаржылық дағдарыс пен одан кейінгі қалпына келтіру кезеңінде Еңбек партиясының төрағасы ретінде өткен уақыты туралы "Бөлме ішінде: 2016 жылғы Ирландияның дағдарыстық үкіметінің жасырын тарихы" атты кітаптарын жариялады.