Кіріспе

Аполлон 11 ғарыш кемесінің Айдағы қону орны (Statio Tranquillitatis) – 1969 жылғы шілдеде адамдар Жерден басқа аспан денесіне алғаш рет қонған және оның үстінде жүрген орын. 1969 жылғы 20 шілдеде Аполлон 11 экипажының мүшелері Нил Армстронг пен Базз Олдрин өздерінің «Аполлон» Ай модулімен шамамен 20:17:40 UTC уақытында қонды. Армстронг қонудан кейін 6 сағат 39 минуттан соң ғарыш кемесінен шықты, ал 19 минуттан кейін Олдрин да одан кейін ілесіп шықты. Астронавттар екі сағат 31 минутты Айдың бетін зерттеуге, суретке түсіруге, бірнеше ғылыми тәжірибелерді орнатуға және Жерге қайтару үшін топырақ пен тас-құм үлгілерін жинауға жұмсады. Олар 21 шілдеде 17:54 UTC уақытында Ай бетінен ұшып кетті. «Тыныштық базасы» деген атты Олдрин мен Армстронг қойды, ал Армстронг Ай модулі «Бүркіт» қонған кезде алғаш рет жариялады. Ол Айдың қараңғы жазығы – Mare Tranquillitatis («Тыныштық теңізі») орналасқан оңтүстік-батыс бұрышында жатыр. АҚШ-тың Калифорния және Нью-Мексико штаттары «Тыныштық базасын» өзімен байланысты мұра нысаны ретінде тіркеді, бірақ Техас штаты, АҚШ Ұлттық саябақтар қызметі және ЮНЕСКО оның шекараларында орналаспауына байланысты тіркеуден бас тартты.

Орналасу орны

Екі жылдан астам уақыт бойы НАСА жоспарлаушылары алғашқы экипаждық қону үшін 30 потенциалды жерді қарастырды. Ай орбиталық аппараты түсірген жоғары ажыратымдылықтағы фотосуреттер және ұшқышсыз Surveyor қондырғылары түсірген фотосуреттер мен деректер негізінде, бұл тізім Ай экваторына жақын орналасқан бес жерге дейін таңдалып алынды. Олар 45 градус шығыс және батыс, сондай-ақ 5 градус солтүстік және оңтүстікке қарай Айдың көзге көрінетін жағының ортасынан орналасқан. Олар 1-ден 5-ке дейін нөмірленді, шығыстан батысқа қарай. 2-ші нөмірлі орын, ортасы – Тыныштық теңізі, соңында таңдалып алынды. Бірінші миссияда дәл қону күтілмегендіктен, мақсатты аймақ – шығыстан батысқа 11,5 миль (19 км), солтүстіктен оңтүстікке 3,0 миль (5 км) өлшемдегі эллипс болды. Қону кезінде, Ай модулін орбитадағы «Колумбия» басқару модулімен байланыстырған док туннеліндегі қалдық қысымның әсері және Айдың тепе-тең емес гравитациялық өрісін толық түсінбеу, навигациялық қателерге алып келді. Бұл қуатты түсіруді бастау нүктесін шамамен 3 мильге (5 км) ықпалдап жіберді, демек компьютер жоспарланған мақсаттан батысқа қарай 4 мильге (6 км) қону нүктесін белгіледі. Автоматтандырылған нысана алу жүйесі «Игл» кемесін Армстронгтың «футбол алаңындай кратер, оның айналасында бір-екі кратер диаметріне тең көптеген үлкен тастар мен таулы жыныстар» деп сипаттаған жерге бағыттады, ол қолмен басқаруды иелену арқылы және сәл төменге ұшу арқылы одан аулақ болды. Қону әлі де мақсатты эллипс шегінде болды.