Орнитин – аминқышқыл, несептік циклде маңызды рөл атқарады. Аргининнен пайда болып, азотты шығаруға көмектеседі. Орнитин тапшылығы ауруға алып келуі мүмкін.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Орнитин – белокты құрамайтын α-аминқышқылы, ол несепнәр циклында маңызды рөл атқарады. Орнитин транскарбамилаза жетіспеушілігінде организмде қалыптан тыс жинақталады. Бұл радикал – орнитил.
Ornithine is a non proteinogenic α amino acid that plays a role in the urea cycle. Ornithine is abnormally accumulated in the body in ornithine transcarbamylase deficiency. The radical is ornithyl.
Урея циклында рөлі
L орнитин - L-аргининге аргиназа ферментінің әсерінен түзілетін өнімдердің бірі, нәтижесінде мочевина пайда болады. Сондықтан орнитин – артық азотты шығаруға мүмкіндік беретін мочевина циклының маңызды бөлігі. Орнитин қайта пайдаланылады және белгілі бір жағдайда катализатор рөлін атқарады. Біріншіден, аммиак карбамоил фосфаты синтетазасы арқылы карбамоил фосфатына айналады. Орнитин транскарбамилазасы карбамоил фосфаты мен орнитин арасындағы реакцияны цитрулин мен фосфат (Pi) түзілуіне қатысты катализдейді. Аспартаттан тағы бір амин тобы қосылып, аргинин мен азоты алынған фумарат пайда болады. Нәтижесіндегі аргинин (гуанидиний қосылысы) орнитинге гидролизденіп, мочевина түзеді. Мочевинаның амин топтары аммиак пен аспартаттан түседі, ал орнитиндегі азот өзгермей сақталады. Орнитин – ДНК кодтайтын аминқышқылы емес, яғни протеиногенді емес. Дегенмен, сүтқоректілердің бауырдан басқа тіндерінде мочевина циклының басты мақсаты аргининнің биосинтезі болып табылады, сондықтан орнитин метаболизм процесіндегі аралық зат ретінде өте маңызды.
L Ornithine is one of the products of the action of the enzyme arginase on L arginine, creating urea. Therefore, ornithine is a central part of the urea cycle, which allows for the disposal of excess nitrogen. Ornithine is recycled and, in a manner, is a catalyst. First, ammonia is converted into carbamoyl phosphate by carbamoyl phosphate synthetase. Ornithine transcarbamylase catalyzes the reaction between carbamoyl phosphate and ornithine to form citrulline and phosphate (Pi). Another amino group is added from aspartate, producing arginine and denitrogenated fumarate. The resulting arginine (a guanidinium compound) is hydrolysed back to ornithine, producing urea. The amino groups of urea come from the ammonia and aspartate, and the nitrogen in ornithine remains intact. Ornithine is not an amino acid coded for by DNA, that is, not proteinogenic. However, in mammalian non hepatic tissues, the main use of the urea cycle is in arginine biosynthesis, so, as an intermediate in metabolic processes, ornithine is quite important.
Басқа реакциялар
Орнитин, орнитин декарбоксилазаның (E. C. 4.1.1.17) әрекеті арқылы, путрецин сияқты полиаминдердің синтезіне бастапқы нүкте болып табылады. E. coli сияқты бактерияларда орнитин L-глутаматтан синтезделеді.
Ornithine, via the action of ornithine decarboxylase (E. C. 4.1.1.17), is the starting point for the synthesis of polyamines such as putrescine. In bacteria, such as E. coli, ornithine can be synthesized from L glutamate.
Жаттығудан шаршау
L Орнитинді қосымша қабылдау, плацебомен бақыланған зерттеуде, велосипедтік эргометрді пайдалану арқылы қатысушылардағы шаршауды жеңілдетті. Нәтижелер L орнитинінің энергияны пайдалану тиімділігін арттыру және аммиакты шығаруға көмектесу арқылы шаршауға қарсы әсер ететінін көрсетті.
L Ornithine supplementation attenuated fatigue in subjects in a placebo controlled study using a cycle ergometer. The results suggested that L ornithine has an antifatigue effect in increasing the efficiency of energy consumption and promoting the excretion of ammonia.
Ауыр атлетикаға арналған қосымша
Аминқышқылдарының қоспалары, соның ішінде L-орнитин, көбінесе бодибилдерлер мен ауыр атлетикамен айналысатындарға адам өсу гормоны (HGH) деңгейін, бұлшық ет массасын және күшін арттыру туралы уәделермен сатылады. 1993 жылғы қысқа, 4 күндік клиникалық зерттеуде L-орнитиннің L-аргинин және L-лизинмен бірге тәулігіне 2 г мөлшерде қолданылуы HGH деңгейін арттырмағаны анықталды. 2002 жылғы шолуда бұл тақырып бойынша: «Спортшыларда өсу гормонының (GH) бөлінуін күшейту үшін белгілі бір аминқышқылдарын қолдану ұсынылмайды» деген қорытынды жасалды.
Amino acid supplements, including L ornithine, are frequently marketed to bodybuilders and weightlifters with claims for increasing levels of human growth hormone (HGH), muscle mass, and strength. A 1993 short 4 day clinical study reported that L ornithine in combination with L arginine and L lysine at 2 g/d each did not increase HGH. A review from 2002 on the topic concluded "The use of specific amino acids to stimulate GH release by athletes is not recommended."
Цирроз
L Орнитин L аспартаты (LOLA) – орнитин мен аспартат қышқылының тұрақты тұзы, цирроз және бауыр энцефалопатиясын емдеу үшін қолданылады.
L Ornithine L aspartate (LOLA), a stable salt of ornithine and aspartic acid, has been used in the treatment of cirrhosis and hepatic encephalopathy.