Кіріспе

Қаялпаттина́м (Қаялпатнам немесе Қаялпаттанам деп те аталады) – Үндістанның Тамил Наду штатындағы Тхутхуди ауданындағы муниципалитет. 2011 жылғы мәлімет бойынша, қаланың халқы 40 588 адамды құрады.

Тарих

Қаял деп те аталады, ол Марко Полоның 1298 жылғы саяхат күнделігінде айтылған. Қорқай, Вагутай немесе Қаял біздің заманымыздың бірінші ғасырларына жататын ежелгі порты болды және Коллам портымен бірдей кезеңде өмір сүрді. Коллам батыс жағалаудағы Пандия патшалығына қызмет етсе, Қорқай/Қаял шығыс жағалаудағы Пандия патшалығына қызмет етіп, оларды Цейлонмен және Манар шығанағындағы жеміс балық аулау орындарымен байланыстырды, Тирунелвели жағалауына қарайтын. Мысыр мен Йеменнен келген араб саудагерлері Қорқай (қазіргі Қаялпатнам) портына тоқтады. Кейбір саудагерлер Адирампатиннамға көшті. (Шри-Ланка)мен берік сауда байланыстары болды. Қаялпатнам, Адирампатиннам және Килакарай арасында тығыз мәдени байланыс бар. Бұл жердегі мұсылмандардың көпшілігі аналық туыстық байланыспен жергілікті тұрғындар болып табылады. Ежелгі порт Мысыр, Рим және Грекиямен сауда байланыстарында болды. Марокколық мұсылман саяхатшысы Ибн Баттута өзінің "Рила" ("Сапар" деген мағынадағы) саяхат кітабында Қаялпатнамды (Фатан деп те аталады) атап өткен. Қаялпатнам, Адирампатиннам және Килакарай арасында берік мәдени байланыс бар. Қаялпатнамда қазір көптеген мешіттер (мәшіт деп те аталады) бар. Белгілі фотограф Беной Бель Үндістанның ислам архитектурасы туралы фильм түсірді және осы Қаялпатнам мешітіне барып көрді.

Демография

2011 жылғы санақ бойынша, Қаялпатттинамның халқы 40 588 адамды құрады, әр 1000 еркекке 1082 әйел шақтап, ұлттық орташа көрсеткіштен (929) жоғары болды. Алты жасқа дейінгі балалардың саны 4995-ке жетті, оның ішінде 2548 еркек және 2447 әйел бар. Халықтың 7,37%-ын касталық топтар, ал 0,01%-ын тайпалық топтар құрады. Қаланың сауаттылық деңгейі 81,3%-ды көрсетті, бұл ұлттық орташа көрсеткіштен (72,99%) жоғары. Тамил тілі – басым тіл, халықтың 99,72%-ы осы тілде сөйлейді. 2011 жылғы діни санақ мәліметтері бойынша, Қаялпатттинамда 26,34% индуист, 67,24% мұсылман, 6,36% христиан және 0,01% басқа діндердің өкілдері тұрады. Үндістандағы Завиатхул Фасиятхус сатулиясы осы жерде орналасқан. Сондай-ақ, ахл-и хадис бағытындағы аз ғана жақтастары да бар. Мадурай Мақбарасының атасы – Қази Сайед Таджуддиннің інісі, Қази Сайед Алаудиннің мақбарасы, сондай-ақ Мадурайдың Қазимар көшесінде тұратын барлық Сеидтердің түп атасы – Хазраттардың мақбарасы да осы жерде орналасқан.