Кіріспе

Монти – АҚШ-тағы Айова штатының Бьюкенен округінің оңтүстік-шығыс бөлігінде орналасқан, ресми тіркелмеген елді мекен. 1880 жылдары негінделген және 1905 жылы жоспарланған бұл елді мекен Буффало ағысының батыс жағалауында, Куаскетоннан шығысқа қарай 6 миль (10 км), ал Райаннан батысқа қарай 8 миль (13 км) қашықтықта жатыр. Темір жол қалаға бірнеше жыл гүлдену әкелді, бірақ Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін елді мекен кешіре бастады. Соңғы жылдары теміржол депосының, банк, дүкендердің, пошта бөлімінің, май зауытының, мектептердің және шіркеудің жабылуы Монтиде тек төрт үй, жабық шіркеу, зират және Монти қауымдық орталығы қалдырды.

География

Монти Ньютон округінің солтүстік бөлігінде, Бьюкенен округі округтарының ең оңтүстік-шығысында орналасқан. Ауыл W 45 округтік жолы бойында, сол жол Вашингтон даңғылымен қиылысатын жерде жатыр, ол асфальтталмаған және жақсартылмаған қиыршық тас жол.

Тарих

Ауылдың тамыры 19 ғасырдың соңына дейін жетеді, сол кезде көптеген ирланд иммигранттары Жаңа әлемде жаңа өмір іздеп штатқа ағылып келді. Қаланың католик тамырлары Айованың алғашқы ирланд қоныс аударушыларына байланысты. 1870 жылы салынған Монтидің католик шіркеуі – Санкт-Патрик шіркеуі, қауымнан бұрын пайда болған. "Бұйвол шіркеуінің" жанында Хаген дүкені/пошта бөлімі салынғанда Монти ауылы құрылды. Тағы бір дерек бойынша, пошта бөлімі 1868 жылдың 24 қаңтарында ашылған, бірақ бұл солтүстікке бірнеше шақырым қашықтықтағы Миддлфилд пошта бөлімінің құрылған күнімен бірдей болды. 1887 жылы Монти халқының саны шамамен 100 адамды құрады. Монти май зауыты шамамен 1895 жылы жұмыс істеді. 1902 жылы ауылдық почта жеткізілісі енгізілгеннен кейін почта қызметі тоқтатылды, почта жақын маңдағы Мейсонвилл арқылы жіберілді. Жақын маңдағы Ньютонвилл және Киен ауылдары да Ньютон қалашығында орналасқан. 1905 жылы Чикаго, Анамоса және Солтүстік темір жолы Монти мен Киен арқылы салынды. Темір жол Монтиге деген қызығушылықты жаңартты, және 1905 жылы бірнеше жаңа ғимараттар салынды. Сол жылы қала жоспары жасалды, ал Санкт-Патрик шіркеуі 400 мүшесін тіркеді. 1902 жылы Монти халқы 110 адамды құрады. Монти үнем банкі 1912 жылы ашылды. Басқа да кәсіпорындарға Брайтбахтың азық-түлік дүкені, Скотттың теміржол дүкені, МакМектың мейрамханасы, Доннеллидің шаштараз дүкені, Маронидің киім дүкені, Стрейннің азық-түлік дүкені және Вюрттың теміржол дүкені кірді. 20 ғасырдың басында Монти орнитология қоғамының назарын аударды. Белгілі орнитолог Фред Дж. Пирс Монти ауылының оңтүстік-шығысындағы шамамен 2 шақырым жерде орналасқан үлкен орман құстарды бақылауға өте қолайлы жер екенін хабарлады. 1930 жылғы мақалада Пирс 1923-1928 жылдар аралығында көрген (ауданда сирек кездесетін) құстарды атап өтті. Олардың арасында 1923 жылы кездескен қалың тұяқты, 1927 жылы кездескен көк тұяқты, ал 1928 жылы сарыбас жәндікқұсы және Коннектикут тұяқтысы болды. 1945 жылға дейін Монти ормандырында кем дегенде 62 түр құс мекен етті, бұл аймақ штаттағы он төрт құс станциясының бірі ретінде пайдаланылды. Орман 1945 жылдың көктемінде штаттағы сұр жақ құрттардың, боболинктердің, шығыс кесек құйрықты құстардың, шығыс дала құйрықты құстардың және рубин тәжді корольдық құстардың ең ірі популяциясын қамтыды. (Осы орман 1900 жылдың шілде айында белгісіз адамның азапты түрде асылып өлтірілген жері болды). 1933 жылдың желтоқсан айында Санкт-Патрик шіркеуі тоналып, ұрылар шіркеудің 12 долларлық қайырымдылық ақшасын алып кетті. 1940 жылы Монти халқы 15 адамды құрады. 1947 жылы бес шағын ауылдық мектеп округі – Райли, Сент-Мэри, Плезант-Вэлли, Миддлфилд #7 және Дьюи бірігіп, Монти бастауыш мектеп округін құрды, ол 1947 жылдың қыркүйегінде ашылды. 1948 жылы жаңа мектеп ғимараты ашылғанға дейін сабақтар Монти залында өтті. Монти залы 20 ғасырдың ортасынан соңына дейін қоғамда маңызды жиналыс орны болды, онда 4H жиналыстары, қоғамдық шаралар және билер өткізілді. 1966 жылы Монти біріктірілген мектеп округі таратылды. Округтің солтүстік бөліктері Шығыс Буканен қоғамдық мектеп округіне, ал оңтүстік аймақтары Солтүстік Линн қоғамдық мектеп округіне берілді. 1998 жылы RAGBRAI, штат бойынша үлкен велосипедпен саяхат, бұл ауылдан өтті. 2005 жылы 135 жыл бойы жұмыс істеген Санкт-Патрик католик шіркеуі есігін жапты. Қауым 1870 жылдан 2005 жылдың шілдесіне дейін ашық болды. Шіркеу ораторияға айналғандықтан, қауым залды сатып алып, Монти қоғамдық орталығын құрды. Қоғамдық орталық жыл бойы бірнеше қоғамдық шараларды, сондай-ақ көптеген үйлену тойларын, кездесулер мен мерейтойларды өткізеді. Санкт-Патрик шіркеуі жыл бойы үйлену тойларын, мерекелік, қайта қосылу және мерейтойлық миссаларды өткізеді. 2007 жылы Монтидің шығыс шетінде екі пайдалануға берілмеген вагоннан жасалған ерекше теміржол көпірі салынды. Бұл көпірдің ұзындығы 27 метр, ені 5 метр.

Монти бүгінде

Бүгінде осы шағын шаруа қожалықтарының саны екі ондықтан да аспайды. Монти ешқашан ресми құрылмағандықтан, халық санының мәліметтері жиі тіркелмеген. Монтидің халық саны туралы нақты мәліметтер болмаса да, 2000 жылғы халық санауы бойынша Ньютон округінде 423 адам тұрады. Бұл округ Монтиді қоршаған 93 шаршы километр (36 шаршы миль) аумақты қамтиды. Қазір де бұл жерде Сент-Патрик шіркеуі мен Монти қауымдық орталығы бар. Монти фестивалі маусым айында өткізіледі. Монтидің оқушылары Шығыс Буканен қауымдастығының немесе Солтүстік Линн мектеп округінің мектептеріне бара алады. Монти көптеген карталарда табылмайды және оны табу қиынға түсуі мүмкін. Монтичелло қаласы, шығысқа қарай 48 шақырым жерде орналасқан, кейде шатасуға себеп болады. Монти Айова штатының ресми картасында көрсетілген. Монтиге келушілер Кваскетоннан D 47 тас жолымен шығысқа қарай бағыт алып, содан кейін W 45 округтік жолына оңға (оңтүстікке) бұрылып, сол жолмен оңтүстікке және шығысқа қарай Кваскетоннан оңтүстік-шығысқа қарай шамамен 16 шақырым (10 миль) жердегі алты үйден тұратын шағын елді мекенге дейін жете алады. Осы үйлер қауымның ядросын құрайды. Ірі католик шіркеуі ең анық көрінетін нысан.

Саябақтар мен демалыс

Монтидің жанында екі жабайы табиғат аймағы бар. Буффало-Крик жабайы табиғат аймағы, қалыңдықтан 1.6 шақырым (2 км) солтүстік-батысқа қарай орналасқан, 1969 жылы құрылған саябақ. Рұқсат алу арқылы аң аулау мен балық аулауға жол беріледі. Монтиден оңтүстік-шығысқа қарай 4.8 шақырым (5 км) жерде Ньютон қалашығының табиғи аймағы орналасқан. 1998 жылы құрылған бұл саябақта каноэмен жүзуге, балық аулауға және аң аулауға рұқсат етіледі.