Кіріспе
Көп физикалық дисплей құрылғыларын пайдалану
Көп мониторлы, сондай-ақ көп дисплейлі және көп бас дисплейлі жүйелер – бұл бір компьютер жүйесінде іске қосылған компьютерлік бағдарламалар үшін қол жетімді аумақты ұлғайту мақсатымен мониторлар, теледидарлар және проекторлар сияқты бірнеше физикалық дисплей құрылғыларын пайдалану. Зерттеулер көрсеткендей, жұмыстың түріне байланысты, көп бас дисплейлі жүйелер өнімділікті 50–70%-ға дейін арттыруы мүмкін. Германияның әлеуметтік сақтандыру институтының Еңбек қауіпсіздігі және денсаулық сақтау институты жүргізген өлшемдер жұмысшының еңбек өнімділігінің сапасы мен көлемінің экран орналасуына және тапсырманың түріне қарай өзгеретінін көрсетті. Физиологиялық зерттеулердің нәтижелері және сынаққа қатысушылардың пікірлері бір монитордың орнына екі мониторды пайдалануды жөн көреді. Екі монитормен жұмыс істеу кезінде байқалған физиологиялық шектеу факторлары шағын және көбінесе маңызды емес. Екі мониторлы конфигурацияда кеңседе жұмыс істеудің жұмыскерлерге қауіп төндіретінін көрсететін ешқандай мәлімет жоқ.
Іске асыру
Бірнеше компьютерді бір дисплейге қосуға болады, мысалы, үлкен бейне қабырғасын іске қосу үшін Gigabit Ethernet/Ethernet желісі арқылы.
USB құрылғысы
Бір компьютердегі дисплейлер санын арттырудың бір жолы – USB арқылы дисплейлер қосу. 2006 жылдан бастап DisplayLink VGA/DVI/LVDS және басқа да интерфейстерде USB қолдауын қамтамасыз ететін бірнеше чиптерді шығарды.
Кеңседе
Көптеген мамандықтарда, оның ішінде графикалық дизайн, архитектура, коммуникация, есептеу, инженерия және бейнемонтаж салаларында, бір компьютерден екі немесе одан көп мониторды қосу идеясы жаңа емес. Бұрын бұл үшін бірнеше графикалық карталар мен арнайы бағдарламалық қамтамасыздама қажет болса, инженерлер өнімділігін арттыру үшін кем дегенде екі, тіпті одан да көп дисплейлерді пайдалануға бейім болды.
Видео ойындарда
Doom-ның алғашқы нұсқалары үш мониторлы дисплей режимін қолдады, сол, оң және орталық көріністерді көрсету үшін үш желілік құрылғыны пайдаланды. Жақында, ойындар ойыншыға көбірек әсер ететін интерфейс беру немесе ойын туралы ақпаратты көрсету үшін бірнеше мониторды қолдануда. Әртүрлі ұшқыш симуляторлары осы мониторлардың көмегімен шынайы интерфейстері бар жасанды кабина жасауға мүмкіндік береді. Supreme Commander және World in Conflict сияқты ойындар шайқас даласының кең ауқымды картасын көрсету үшін қосымша мониторды пайдалана алады. Көптеген ескі ойындар экран кеңістігін ойын үшін бір монитор ретінде қарастыра отырып, көп мониторлы конфигурацияны қолдайды, бұл әдіс "span" деп аталады. Guild Wars және World of Warcraft сияқты көп мониторлы қолдауы жоқ көптеген ойындарды да осы техниканы пайдаланып немесе үшінші тарап бағдарламалық қамтамасымен бірге көп мониторлы режимде іске қосуға болады. Қос/көп экранды режимдерді қолдайтын ойындардың толық тізілімі WSGF сайтында қолжетімді.
Аркад машиналары және қолмен ұсталатын консольдық ойындар
"Көп мониторлы" ойындар ұғымы жеке компьютерлерде ғана ойналатын ойындармен шектелмейді. 1990 жылдары аркадалық технология дамыған кезде, үлкен корпус жасала бастады, олар өз кезегінде үлкен мониторларды орналастырды. Мысалы, 1993 жылғы Namco Ridge Racer-дің 3 28 дюймдік экран нұсқасы. CRT артқы проекциясы сияқты үлкен экран технологиясы жиі қолданыла бастағанымен, кейде көп мониторлы ойындар шығарылатын, мысалы, 1999 жылғы Sega F355 Challenge, ол қайтадан 3 28 дюймдік мониторларды пайдаланды. Аркадада көп мониторлы құрылғыны соңғы рет 2010 жылдың желтоқсан айында Жапонияда, ал келесі жылы бүкіл әлемде шыққан Taito's Dariusburst: Another Chronicle ойыны қолданды. Ол 32 дюймдік LCD экрандар мен бұрышты айнаны пайдаланып, біртұтас кең экранды құрайды. Nintendo, Nintendo DS және оның ізбасары Nintendo 3DS-ті жобалау арқылы қолда ұсталатын ойын консольдарында көп мониторлы ойындарды ойнау мүмкіндігін көрсетті, олар екеуі де табысты консольдарға айналды. Бұл жүйелердегі ойындар екі экранның мүмкіндігін пайдаланады, әдетте, жоғарғы экранда ойынды көрсету арқылы, ал төменгі экранда пайдалы ақпаратты көрсетеді. Сондай-ақ, көбінесе Nintendo DS үшін ойындар бар, олардың геймплеі екі экранда да жүзеге асады, оларды біріктіріп бір биік экранда әрекетті ерекше және үлкен көрініспен көрсетеді.
Тік монитор
Тік мониторлар көбінесе негізгі көлденең бағытталған монитордың сол немесе оң жағына қосымша дисплей ретінде орнатылады. Олар бетте тік бойымен көбірек ақпаратты көрсетуге ыңғайлы, ал компьютер бағдарламашылары осы конфигурацияны экранда кодтың барынша көп жолын прокруллдемей көру үшін жиі пайдаланады.
Көп мониторлы жұмыс орындарына арналған бағдарламалық қамтамасыз етуді әзірлеу
Қарапайым бағдарламалық жасақтама, тіпті графикалық үдеткіш қолданылса да, бірнеше экранды қолдау үшін арнайы қолдауды қажет етпейді. Әдеттегі қолданба деңгейінде, көп экранды жүйе бір-біріне жалғасқан, үлкен монитор ретінде көрінеді. Дегенмен, кейбір арнайы тәсілдер көп өрісті өнімділікті арттыруы мүмкін. Егер бірнеше монитор қосылған болса, әр экранның өз графикалық буфері болады. Бағдарламалаудың бір жолы – OpenGL немесе DirectX-ке үздіксіз, виртуалды кадр буферін ұсыну, онда операциялық жүйе немесе графикалық драйвер әрбір жеке буферге мәліметтерді жазады. Кейбір графикалық карталарда мұны іске асыру үшін "көлденең кеңейтім" деп аталатын режимді қосуға болады. OpenGL/DirectX бағдарламашысы шығару үшін өте үлкен кадр буферіне рендерлейді. Бірақ, іс жүзінде және жаңа карталарда бұл режим қолданудан шығып барады, себебі ол GPU-дың параллельдігін тиімді пайдаланбайды және мониторларды кез келген түрде орналастыруға мүмкіндік бермейді (олардың барлығы көлденең болуы керек). Көбірек жаңа тәсіл, OpenGL-дің wglShareLists мүмкіндігін пайдаланып, бірнеше GPU арасында деректерді бөліседі, содан кейін әрбір жеке монитордың кадр буферіне рендерлейді.
Android жүйесінде
Android 4.2 нұсқасынан бастап қосымша мониторды қолдайды, бірақ оларды бірдей пайдалану/көп тапсырмалы жұмыс істеу үшін қосымша бағдарламалық жасақтама қажет.
Екінші көріністер
Екінші дисплей немесе екінші дисплейлер – бір ғана қосымша монитор қосылған көп мониторлы конфигурацияны сипаттайтын жиі қолданылатын термин. Бүгінде, әсіресе, екі монитор қосылған бір жұмыс станциясында екінші монитор "екінші дисплей" деп аталады. Көптеген планшеттер ноутбукқа қосылған екінші дисплей ретінде қолданылады. Көптеген қазіргі дүкендер екі экранды кассалық аппараттарды пайдаланады, олардың біреуі кассирге, екіншісі сатып алушыға қаратылған. Бүгінгі күні екінші дисплей көп экранды жеке компьютер мониторынан сенсорлық экран, веб-камера немесе тіпті дүкендердегі штрихкод оқығыш сияқты көптеген техникалық мүмкіндіктерге дейін дамыды. Егер екі құрылғыда бір уақытта сенсорлық енгізу жасалса, екі еселі енгізуді шешу үшін техникалық шешім қажет болады. Еуропалық Одақтың Интеллектуалдық меншік кеңсесі LG Electronics компаниясының "екінші дисплей" тауар таңбасын тіркеу туралы өтінішін, бұл термин жеткілікті ерекшеленбегендігіне байланысты қабылдамады.
Кәсіби мағынасы
Сауда және IT-құралдарының қызметкерлері көп мониторлы конфигурацияда екінші мониторды білдіргенде "екінші дисплей" терминін қолдана алады. Бөлшек сауда және қонақ үй бизнесінде "екінші дисплей" дегені – нақты мағынасы бар, оны интерактивті клиенттік дисплей немесе дүкендер үшін қос экран деп те атайды. Бұл термин сауда және қонақ үй ортасында сату нүктесі (POS) жүйесіне қосылған, клиентке қаратылған дисплей туралы айтылғанда қолданылады. Әдетте, екінші дисплей шешімі аппараттық және интерактивті бағдарламалық жасақтаманы қамтиды, бұл сатып алушыға белгілі бір әрекеттерді орындауға мүмкіндік береді. Екінші дисплей көбінесе жалпы соманы және сатып алынған тауарлар тізімін көрсету үшін пайдаланылады. Кейбір жетілдірілген жүйелерде лояльділік және мүшелік деректеріне қатысты функционал бар. 2021 жылғы шведтік Dagens Handel журналында екінші дисплейлерді ұсынатын ID24 компаниясы және олардың бөлшек сауда және қонақжайлылық компаниялары арасында жүргізген сауалнамасы туралы мәлімет келтірілген. Екінші дисплей сатып алушылардың назарын жаңа өнімдерге, жарнамаларға, қайырымдылық акцияларына немесе арнайы ұсыныстарға аударуға мүмкіндік береді. Сондай-ақ дисплейлер түрлі пайдаланушылық кіріс түрлері үшін қолданылуы мүмкін, мысалы электрондық түбіртекті алу үшін электрондық пошта мекенжайын енгізу, пікір білдіру немесе клиенттермен байланыс басқару (CRM) жүйесіне лояльділік бағдарламасына тіркелу.