Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Халықаралық еврей ұйымы
International Jewish Organization
Әлемдік Агудат Израиль, көбінесе Агуда деп аталады, ХХ ғасырдың басында ашкенази Тора яһудилігінің саяси ұйымы ретінде құрылды. Ол 1912 жылы Агудас Шлюмей Эмуней Исраэль (Адал яһудилер одағы) ұйымын алмастырды. Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін оның қолдаушыларының негізгі бөлігі Шығыс Еуропада болды, бірақ хасидтік қозғалыстың жаңаруына байланысты, ол Еуропаның барлық аймандарындағы ортодоксал яһудилерді қамтыды. Екінші дүниежүзілік соғыс және Холокостқа дейін Агудат Израиль Еуропа бойынша көптеген еврей білім беру мекемелерін басқарды. Соғыстан кейін ол АҚШ-та Agudath Israel of America және Израильде де осындай мекемелерді жұмыс істеуін жалғастырды. Агудат Израиль Израиль мен АҚШ-тағы Moetzes Gedolei HaTorah (Даналар кеңесі) басшылығымен жұмыс істейді.
World Agudath Israel , usually known as the Aguda, was established in the early twentieth century as the political arm of Ashkenazi Torah Judaism. It succeeded Agudas Shlumei Emunei Yisroel (Union of Faithful Jewry) in 1912. Its base of support was located in Eastern Europe before the Second World War but, due to the revival of the Hasidic movement, it included Orthodox Jews throughout Europe. Prior to World War II and the Holocaust, Agudath Israel operated a number of Jewish educational institutions throughout Europe. After the war, it has continued to operate such institutions in the United States as Agudath Israel of America, and in Israel. Agudath Israel is guided by its Moetzes Gedolei HaTorah (Council of Sages) in Israel and the USA.
Катовице конференциясы
World Agudath Israel 1912 жылы Катовицеде (Катовице) өткен конференцияда еврей дін көшбасшыларымен құрылды. Дүниежүзілік Агудат Израильдің мақсаты – сионистік қозғалыстан және Мизрахи ұйымынан тәуелсіз православие институтерін нығайту еді. Бірақ, Бірінші дүниежүзілік соғыстың басталуы ұйымның дамуын тежеді.
World Agudath Israel was established by Jewish religious leaders at a conference held at Kattowitz (Katowice) in 1912. The aim of World Agudath Israel was to strengthen Orthodox institutions independent of the Zionist movement and Mizrachi organization. The advent of the First World War delayed development of the organisation, however.
Бірінші дүниежүзілік соғыс, соғыс аралығы, Екінші дүниежүзілік соғыс
Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде раввин доктор Пинхас Кон және раввин доктор Эммануэль Карлебах (екеуі де Германиядан) Польшадағы неміс оккупациялық күштерінің раввиндік кеңесшілері болып тағайындалды. Осы қызметте олар Гердің бас раввині раввин Авраам Мордехай Альтермен тығыз жұмыс істеді. Осы ынтымақтастықтың нәтижесінде олар Шығыс және Батыс Еуропаның православиелік иудаизмін біріктіру мақсатымен Agudath Israel ұйымын құрды. Агудат Израиль, әсіресе хасидтік яһудилер арасында көптеген жақтастар жинады. Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін Польшада өткен сайлауда олардың өкілдері қатысып, елдің парламентіне (Сейм) орын алды. Сайланған өкілдердің қатарында Александр Зусия Фридман, раввин Мейр Шапиро, Краков раввині Йосеф Нехемия Корницер және Рейша раввині Ахарон Левин болды. Агудат Исраельді басқарған көрнекті Тора ғалымдарының ішінде Геррребе, Радзинерребе, раввин Мордехай Йосеф Елазар Лейнер және Шафетц Хаим есімдері болды. Латвияда 1922-1934 жылдар аралығында Мордехай Дубин басқаратын Agudath Israel фракциясының мүшелері Сеймге (Парламент) сайланды. Agudath Israel-дің тағы бір белгілі мүшесі – Михоэль Бер Вайсмандль. Литвада Agudath Israel, еврей экономикалық және діни партиясына біріккен Ахдус құрамында белсенділік танытты, ал Чехословакияда Agudath Israel алдымен еврей консервативтік партиясын құрды, ол кейін еврей экономикалық партиясына, содан соң Židovská republikánska strana партиясына қосылды. Ұлыбританияда Agudath Israel қозғалысын 1909 жылы құрылған Adath Israel синагогасы және 1926 жылы құрылған Православ еврей қауымдарының одағы ұсынып тұрды. 1943 жылға қарай Agudath Israel шамамен 5000 отбасыны қамтыды және оны раввин доктор Соломон Шонфельд басқарды. Қозғалыстың саяси қанаты – Agudath Israel Дүниежүзілік Ұйымының британдық хатшысы Гарри Гудман болды, ол «Jewish Weekly» басылымының редакторы және баспагері еді. Ол Екінші дүниежүзілік соғыс жылдарында Agudath Israel ұйымын сақтап қалуда маңызды рөл атқарды.
During the First World War, Rabbi Dr. Pinchas Kohn and Rabbi Dr. Emmanuel Carlebach (both from Germany), were appointed as the rabbinical advisors to the German occupying forces in Poland. In this position, they worked closely with the Grand Rabbi of Ger, Rabbi Avraham Mordechai Alter. As a result of this collaboration, they developed the Agudath Israel organization, with the aim of unifying Eastern European and Western European Orthodox Judaism. Agudath Israel gained a significant following, particularly among Hasidic Jews. It had representatives running in the Polish elections after the First World War, and they won seats in that country's parliament (Sejm). Among the elected representatives were Alexander Zusia Friedman, Rabbi Meir Shapiro, Rabbi Yosef Nechemya Kornitzer of Kraków, and Rabbi Aharon Lewin of Reysha. Prominent Torah scholars who led Agudath Yisroel included the Gerrer Rebbe, the Radziner Rebbe, Rabbi Mordechai Yosef Elazar Leiner, and the Chafetz Chaim. In Latvia between 1922 1934, members of the Agudath Israel faction, led by Mordechai Dubin, were elected to Saeima (The Parliament). Another prominent member of Agudath Israel was Michoel Ber Weissmandl. In Lithuania, Agudath Israel was active inside of Achdus, which merged into the Jewish Economical and Religious Party, and in Czechoslovakia, Agudath Israel first founded the Jewish Conservative Party, which than merged into the Jewish Economic Party and lastly into the Židovská republikánska strana. In the United Kingdom, the Agudath Israel movement was represented by the Adath Israel Synagogue, formed in 1909, and the Union of Orthodox Hebrew Congregations, formed in 1926. By 1943 Agudath Israel represented approximately 5000 families and was led by Rabbi Dr Solomon Schonfeld. The British secretary of the Agudath Israel World Organization, the political wing of the movement, was Harry Goodman, publisher and editor of Jewish Weekly. He played a key part in maintaining the Agudath Israel organization through World War II.
Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі кезең
Соғыстан кейінгі кезеңде Агудат Израиль Еуропада Холокосттан аман қалғандарға көмек көрсету үшін белсенді жұмыс істеді. Англиядағы Дүниежүзілік Агудат Израиль Ұйымының Лондондағы Митр көшесі, 37/38 мекенжайында филиалы болды. Швейцарияда да бір филиал болды, ол 59 Лаватерштрасседе орналасқан және оны доктор Шломо Эрман басқарды. Одақтас әскерлері бақылауындағы Германияда да филиалдар жұмыс істеді. Британдық аймақтағы Агудат Израильдің Орталық Комитетін рабби Исраэль Моше Олевски және рабби Шломо Зев Цвайгенхафт басқарды, ал комитет Берген-Белсенде орналасқан.
In the post war period, Agudath Israel was active in Europe to provide aid for Holocaust survivors. There was a branch in the World Agudath Israel World Organization in England located at 37/38 Mitre Street in London. Another branch was located in Switzerland, located at 59 Lavaterstrasseled which was led by Dr. Shlomo Ehrman. There were also branches in Allied occupied Germany. The Central Committee of Agudath Israel of the British Zone was led by Rabbi Yisroel Moshe Olewski, Rabbi Shlomo Zev Zweigenhaft and was located in Bergen Belsen.
Ұлы конгресс
Дүниежүзілік Агудат Израиль федерациясы халықаралық конференциялар мен Тора конгресінің мәжілістерін өткізді, бұл мәжілістер ХаКнесия ХаГедола (הכנסייה הגדולה) деп белгілі болды. Оған Израильден және әлемнің түкпір-түкпірінен көптеген рухани және саяси лидерлер қатысты. Бүгінгі күнге дейін алты конгресс өткізілді, соңғысы 1980 жылы өтті. Олар 1923, 1929, 1937, 1954, 1964 және 1980 жылдары ұйымдастырылды.
The World Agudath Israel federation held international conferences and Torah congressional meetings known as HaKnessia HaGedolah (הכנסייה הגדולה), which included many of its spiritual and political leaders, from Israel and around the world. To date, six congresses have been held, the last of which was in 1980. They were in 1923, 1929, 1937, 1954, 1964, and 1980.