Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Киров класындағы шайқас крейсері
Kirov class battlecruiser
Киров – ядролық қуатпен жүретін басқарылатын зымырандық крейсерлер класының бас кемесі. Бастапқыда Кеңес теңіз күштері үшін салынған, кейін Ресей теңіз күштеріне өткен бұл кеме және оның үш түбіндес кемелері олар жасаған ең ірі және ауыр су үстіндегі жауынгерлік кемелер (яғни, әуе кемесі немесе десанттық шабуыл кемесі емес) болып табылады. Кеме түрінің кеңестік жіктемесі – "ауыр ядролық басқарылатын зымырандық крейсер" (тяжёлый атомный ракетный крейсер), бірақ Кировтың өлшемі мен қару-жарағының қуаты оған әлемнің көп бөлігінде "шайқас крейсері" деген бейресми атау берді, себебі оның өлшемі мен сыйымдылығы Бірінші дүниежүзілік соғыс кемелеріне ұқсас. Киров класының пайда болуы АҚШ Әскери-теңіз күштерінің қайтадан қолдануына ықпал етті. Ол Сергей Киров есімімен аталған (большевик батыры) "26-жоба" крейсерінің құрметіне аталды.
Kirov is the lead ship of the of nuclear powered guided missile cruisers. Originally built for the Soviet Navy and passed onto the succeeding Russian Navy, she and her three sister ships are the largest and heaviest surface combatant warships (i. e. not an aircraft carrier or amphibious assault ship) built by them. The Soviet classification of the ship type is "heavy nuclear powered guided missile cruiser" (тяжёлый атомный ракетный крейсер), nonetheless Kirovs size and weapons complement have earned her the unofficial designation of a battlecruiser throughout much of the world, as her size and displacement is similar to a typical World War I battleship. The appearance of the Kirov class was a significant factor in the U. S. Navy recommissioning the She was named after a Project 26 cruiser (named after Sergey Kirov, a Bolshevik hero).
Тарих
Ол 1974 жылғы 27 наурызда Ленинградтағы Балтық әскери-теңіз кеме жасау зауытында салынды, 1977 жылғы 26 желтоқсанда суға түсірілді және 1980 жылғы 30 желтоқсанда Советтік Солтүстік флотының құрамына енді. 1981 жылы алғаш рет пайда болғанда НАТО бақылаушылары оны BALCOM I (Baltic Combatant I) деп атады. Оның алғашқы маңызды миссиясы 1984 жылы Жерорта теңізіне жасаған сапары болды. 1989 жылғы 1 желтоқсаннан 1990 жылғы 17 ақпанға дейін Жерорта теңізіндегі екінші маңызды миссиясы кезінде реакторда апат болды. Содан кейін ол резервке қойылды. Қаржы жетіспеуі және Кеңес Одағындағы саяси жағдайдың өзгеруіне байланысты жөндеу жұмыстары жүргізілген жоқ. Ол, мүмкін, осы кластағы басқа кемелерге қосалқы бөлшектер ретінде қолданылған болуы мүмкін. Саяси себептерге байланысты 1992 жылы Киров крейсері 18 ғасырдың адмиралы Федор Федорович Ушаковтың құрметіне «Адмирал Ушаков» деп қайта аталды, бірақ кейінгі суреттер оның бастапқы атына оралғанын көрсетеді. 1999 жылы күрделі жөндеу жұмыстары басталды, бірақ 2001 жылы кеме жарамсыз деп жарияланды және 2003 жылы бөлшектеуге жіберілді. 2004 жылғы маусымда «Адмирал Ушаков» атауы ресейлік эсминец «Бесстрашныйға» берілді. 2004 жылғы қыркүйекте Северодвинск қаласындағы «Онега» жобалау бюросы крейсерді бөлшектеу жобасын әзірлеуге тартылды, ол қазір Северодвинсктегі «Звездочка» зауытында тұр. «Звездочка» зауытының мәліметінше, бұрынғы «Адмирал Ушаковты» бөлшектеуге 40 миллион доллар қажет болады. Бұл жоспар Ресей теңіз күштері оны қайта қызметке енгізуді жоспарлағанда тоқтатылды. Дегенмен, 2012 жылы «Адмирал Ушаков» пен «Адмирал Лазарев» «жөндеуге келмейтін» жағдайда болғандықтан күрделі жөндеуден өтпейтіні хабарланды. 2015 жылы «Звездочка» кеме жасау зауытының бас директоры Владимир Никитин кемеге 34 жыл бойы минималды күтім жасалғандықтан, кеменің екі реакторынан пайдаланылған ядролық отынды алу қауіпті екенін мәлімдеді. 2019 жылғы сәуірде Ресей 2021 жылы «Адмирал Ушаковты» мақұлдап, қайта өңдеуге шешім қабылдады.
She was laid down on 27 March 1974, at the Baltiysky Naval Shipyard in Leningrad, launched on 26 December 1977, and commissioned on 30 December 1980, part of Soviet Northern Fleet. When she appeared for the first time in 1981, NATO observers called her BALCOM I (Baltic Combatant I). Her first major deployment was in 1984 where she undertook a voyage to the Mediterranean Sea. During her second major deployment from 1 December 1989 to 17 February 1990 to the Mediterranean, she suffered a reactor accident. Afterwards, she was placed in reserve. Repairs were never carried out, due to lack of funds and the changing political situation in the Soviet Union. She may have been cannibalized as a spare parts cache for the other ships in her class. For political reasons, Kirov was renamed Admiral Ushakov after the 18th century admiral Fyodor Fyodorovich Ushakov in 1992, but subsequent photos suggest that it has since reverted to its original name. An overhaul was started in 1999, but the ship was written off in 2001 and was slated to be dismantled in 2003. In June 2004, the name Admiral Ushakov was transferred to the Russian destroyer Besstrashnyy. In September 2004, it was revealed that the Severodvinsk based Design Bureau Onega had been tasked with developing the dismantlement project for the cruiser, currently moored at the Severodvinsk Zvezdochka plant. According to the Zvezdochka plant, dismantlement of the former Admiral Ushakov would cost $40 million. This plan was halted when the Russian Navy planned to bring her back to service. However, in 2012 it was reported that Admiral Ushakov and Admiral Lazarev would not be overhauled due to being in a state of "beyond repair". In 2015, Zvezdochka shipyard CEO Vladimir Nikitin claimed that it was dangerous to remove the spent nuclear fuel from the vessel's two reactors given the fact the ship had been given minimum maintenance for 34 years. In April 2019, Russia decided to scrap and recycle the Admiral Ushakov in 2021.
Қару-жарақ
Бұл кемеде зымырандар мен қару-жарақ, сондай-ақ электроника жиынтығы болған. Оның ең ірі радар антеннасы бағанасына орнатылған және НАТО оны "Жоғарғы жұп" деп атаған. Кировтың басты қарулары – палубаға орнатылған 20 P 700 Granit (SS N 19 Shipwreck) зымыраны, олар ірі су бетіндегі нысаналарды жоюға арналған. Ал әуе қорғанысын 96 зымыралы 12 S 300F (SA N 6 Grumble) құрылғысы, 40 зымыралы екі Osa M (SA N 4 Gecko) және Kashtan CIWS (CADS N 1) зымырандық-пулеметтік кешені қамтамасыз етеді. Басқа қару-жарақтарына автоматты 130 мм АК 130 пулеметтік жүйесі, 30 мм АК 630, 10 торпедалық/ракеталық түтікше, 40 суастына қарсы зымыраны бар Udav 1 (SS N 14 Silex) және екі RBU 1000 алты түтікшелі құрылғысы кіреді.
This ship had an armament of missiles and guns as well as electronics. Its largest radar antenna is mounted on its foremast and called "Top Pair" by NATO. Kirovs main weapons are 20 P 700 Granit (SS N 19 Shipwreck) missiles mounted on deck, designed to engage large surface targets, and air defense is provided for with 12 S 300F (SA N 6 Grumble) launchers with 96 missiles, two Osa M (SA N 4 Gecko) with 40 missiles and the Kashtan CIWS (CADS N 1) air defence missile/gun system. Other weapons are the automatic 130 mm AK 130 gun system, 30 mm AK 630, 10 torpedo/missile tubes, Udav 1 (SS N 14 Silex) with 40 anti submarine missiles and the two RBU 1000 six tube launchers.