Нью-Йорк қаласының Томпкинс Сквер паркі

Кіріспе

Манхэттендегі қоғамдық саябақ, Нью-Йорк. Манхэттендегі саябақ.

Томпкинс сквері паркі – Нью-Йорк қаласындағы Манхэттеннің Шығыс ауылындағы Алфавит қаласы бөлігінде орналасқан қоғамдық саябақ. Солтүстігінде Шығыс 10-шы көше, шығысында Авеню Б, оңтүстігінде Шығыс 7-ші көше және батысында Авеню Амен шектесетін шаршы пішіндес парк, батысында Сент-Маркс плейспен іргелес жатыр. Парк 1834 жылы ашылған және АҚШ вице-президенті Дэниел Д. Томпкинс атымен аталады.

19 ғасыр

Томпкинс сквері паркі бастапқыда тұзды батпақтар мен ашық тасқынды шалғындардан тұратын, Манхэттен аралындағы ең ірі экожүйе болған «Стьювесант шалғындары» жерінде орналасқан, бірақ кейін ол толтырылған. Шаруашылыққа пайдаланылатын көптеген жерлерге қатысты қалада салығы төмен болған бұл жақсартылмаған жер, иелері Стьювесанттарға және олардың Пелл мен Фиш туыстарына жақсартуға кететін шығыннан гөрі арзанға түскендей сезілді. Олар бұл жерді 17 ғасырда Питер Стьювесантқа берілген грант бойынша мұра еткен еді. 1829 жылы қалалық әкімдер қаланың салық базасын арттыру мақсатымен Питер Жерард Стьювесанттан (1778–1847) жер сыйлығын қабылдады, бұл жердің қоғамдық кеңістік ретінде сақталуын талап етті, сондай-ақ тұрғын алаңды бөліп беру үшін басқа иелеріне 62 000 доллар төледі. Сазды жерді өзгертуге тағы 22 000 доллар жұмсалды, содан кейін 1834 жылы Томпкинс алаңы ашылды. Келесі жылы алаң құйма темір қоршаумен қоршалып, ағаштар отырғызылды, оның өркендеп, мәдениетті болашағы күтілді. Алайда, 1837 жылғы экономикалық дағдарыс қаланың өсуін тоқтатты. Томпкинс сквері паркі Дэниел Д. Томпкинс (1774–1825) есімімен аталады, ол президент Джеймс Монро кезінде АҚШ вице-президенті және 1807 жылдан 1817 жылға дейін Нью-Йорк штатының губернаторы болған. Ол 1812 жылғы соғыстағы шағын бекіністерге байланысты аймақтағы алғашқы су ағызу жұмыстарын қадағалаған. Парк 1850 жылы ашылды. 1857 жылы жұмыссыздық пен азық-түлік тапшылығына наразылық білдірген иммигранттар полиция тарапынан шабуылға ұшырады. 1863 жылы паркте қаны төгілген «Драфт» көтерілісі болды. Бұл көтеріліс еңбек күресі мен зорлық-зомбылықтың беспрецеденттік дәуірін басталды. Көтеріліс 1873 жылғы экономикалық дағдарыстың ортасында болды, ол 1873 жылы басталды және бірнеше жылға созылды. АҚШ жұмысшы қозғалыстары үкіметтен дағдарыстың салдарынан туған қиындықтарды жеңілдетуге көмектесуді талап етті. Ұйымдар қайырымдылық көмегін қабылдамай, оның орнына жұмыссыздарды жұмыспен қамтамасыз ететін қоғамдық жұмыс бағдарламаларын сұрады. 1877 жылы 5000 адам коммунистік революциялық сөздерді тыңдау үшін паркте жиналғанда Ұлттық гвардиямен қақтығысты.

Tompkins Square Park is located on land near the East River, that originally consisted of salt marsh and open tidal meadows, "Stuyvesant meadows", the largest such ecosystem on Manhattan island, but has since been filled in. The unimproved site, lightly taxed by the city as most agricultural properties were, seemed scarcely worth the expense of improving to its owners, the Stuyvesants, who inherited it from the 17th century grant awarded to Peter Stuyvesant, and their Pell and Fish relatives. The City aldermen, to raise the tax base of the city, accepted a gift of land in 1829 from Peter Gerard Stuyvesant (1778–1847) with the understanding that it would remain a public space, and compensated other owners with $62,000 in city funds to set aside a residential square; transforming the muddy site took another $22,000 before Tompkins Square was opened in 1834. Surrounded by a cast iron fence the following year and planted with trees, the square was expected to have a prosperous and genteel future, which was undercut, however, by the Panic of 1837 that brought the city's expansion to a halt. Tompkins Square Park is named for Daniel D. Tompkins (1774–1825), Vice President of the United States under President James Monroe and the Governor of New York from 1807 until 1817. He had overseen some early drainage in the locality in connection with minor fortifications in the War of 1812. The park was opened in 1850. In 1857, immigrants protesting unemployment and food shortages were attacked by police. In 1863 the deadly Draft Riots occurred in the park. The riot marked an unprecedented era of labor conflict and violence. The riot occurred in the midst of the Panic of 1873, a depression that began in 1873 and lasted for several years. Workers movements throughout the United States had been making demands of the government to help ease the strain of the depression. Organizations rejected offers of charity and instead had asked for public works programs that would provide jobs for the masses of unemployed. In 1877, 5,000 people fought with the National Guard when a crowd gathered at the park to hear Communist revolutionary speeches.

20 ғасыр

XIX ғасырдың ортасында "Квадрат" Нью-Йорк Ұлттық гвардиясының жаттығулары үшін үлкен парад алаңын қамтыды. Парктің 1936 жылы Роберт Мозес жасаған қазіргі заманғы орналасуы 1870 жылдан бері наразылық білдіру үшін жиналған көпшілікті бөлу және басқару мақсатымен жасалған деседі. Бұл дәстүр 1960 жылдары парк Вьетнам соғысына қарсы демонстрациялардың алқалы орынына айналған кезде қайта жанданды. 1980 жылдары парк көптеген нью-йорктықтар үшін қаланың әлеуметтік мәселелерінің күшеюімен байланысты болды. Сол кезде парк жоғары қылмыстық деңгейге ие болған, үйсіз адамдардың лагерлері орналасқан, сондай-ақ заңсыз есірткі сату мен героин қолдану орталығына айналды. 1988 жылдың тамызында полиция саябақты үйсіз адамдардан тазартуға тырысқанда тәртіпсіздіктер орын алды, нәтижесінде 38 адам жарақаттанды. Полиция 6 тамыз күні түні және 7 тамыз күні таңертең саябақты қоршап алып, жиналған көпшілікке шабуыл жасады, ал басқа полиция қызметкерлері саябаққа жақын көшелердегі жаяу жүргіншілерге жол жүруге тыйым салды. Оқиғаның көп бөлігі бейнеге түсіріліп, жергілікті телеарналарда көрсетілді (әсіресе, бір ер адам саябаққа қарсы тұрып, полиция офицері оны ұрып-соққанда түсірілімді жалғастырған видеосы), бірақ ақырында, кем дегенде бір іс сотқа жеткенімен, ешбір полиция офицері кінәлі деп табылған жоқ. Осы оқиғаның құрметіне парк та бірнеше жыл бойы панк-рок фестивальдарын қабылдады. Парк 1988 жылғы тәртіпсіздікке себеп болған үйсіздік сияқты қаладағы мәселелердің символына айналды. "Томпкинс алаңының қасабы" деп аталған Раковиц ақыл-есінен айырылғандықтан кінәсіз деп танылды және Уордс аралындағы Кирби сот-психиатриялық орталығында қамауда отыр. 1990 жылғы 1 мамыр мерекесінде, жергілікті танымал артистер мен суретшілерді ұсынған "Resist 2 Exist" фестивалінің кульминациялық сәтінде, одан әрі қақтығыстар болды. 29 наразылық білдіруші ұсталды, ал 25 адам қылмыстық құқық бұзушылықтармен айыпталды. 1991 жылдың 3 маусымынан 1992 жылдың 25 шілдесіне дейін парк қалпына келтіру үшін, сондай-ақ үйсіздерді шығарып алу және жағдайды бақылауға алу мақсатымен жұртшылыққа жабылды. Парктің маңызды ерекшелігі болып табылатын Томпкинс сквері паркінің эстрадасы осы жаңартулардың алғашқы нысандарының бірі болды.

In the middle 19th century the "Square" included a large parade ground for drilling the New York National Guard. The modern layout of the park by Robert Moses in 1936 is said to be intended to divide and manage crowds that have gathered there in protest since the 1870s. That tradition was rekindled as the park became the nursery of demonstrations against the Vietnam War in the 1960s. By the 1980s, the park had become for many New Yorkers synonymous with the city's increased social problems. The park at that time was a high crime area that contained encampments of homeless people, and it was a center for illegal drug dealing and heroin use. In August 1988, a riot erupted in the park when police attempted to clear the park of homeless people; 38 people were injured. Bystanders as well as homeless people and political activists got caught up in the police action that took place on the night of August 6 and the early morning of August 7, after a large number of police surrounded the park and charged at the hemmed in crowd while other police ordered all pedestrians not to walk on streets neighboring the park. Much of the violence was videotaped and clips were shown on local TV news reports (notably including one by a man who sat on his stoop across the street from the park and continued to film while a police officer beat him up), but ultimately, although at least one case went to trial, no police officers were found culpable. A punk rock festival has been held in the park in the years since, in commemoration of the event. The park had become a symbol of the problems in the city, including homelessness—which had prompted the 1988 riot. Rakowitz, called the Butcher of Tompkins Square, was found not guilty by reason of insanity and remains incarcerated at the Kirby Forensic Psychiatric Center on Wards Island. Further clashes occurred during May Day festivities of 1990, the culmination of a "Resist 2 Exist" Festival, which featured notable local acts and artists. 29 protesters were arrested and 25 charged with felony charges. From June 3, 1991 to July 25, 1992, the park was closed to the public for restoration, but also to keep out the homeless and in attempt to calm tensions. The Tompkins Square Park Bandshell, a key feature of the park, was one of the first targets of these renovations.

21 ғасыр

1990 және 2000 жылдары Шығыс ауданындағы джентрификацияның күшеюі, сондай-ақ парктегі кешкі сағат сақтау режимі мен тұрғын үйсіз адамдардың қуылтуы Томпкинс сквер паркінің мінезін өзгертті. Бүгінде ойын алаңдары мен баскетбол алаңдары, иттік жүгіру жолағы, пинг-понг, гандбол алаңдары және ашық ауада орнатылған шахмат үстелдері бар бұл саябақ жас отбасыларды, студенттерді, зейнеткерлерді және әлемнің түкпір-түкпірінен келген туристерді қызықтырады. Бұл Нью-Йорктің сан алуан музыкалық аренасын тойлауға арналған қоғамдық музыка фестивалі. Аталған іс-шара қаланың барлық аймандарындағы музыка және мәдени-көркем бағдарламалардың маңыздылығын атап көрсетеді. Сонымен қатар, тамыз айының басында 1988 жылғы полиция төңкерісін еске алу мақсатында жыл сайынғы шара ұйымдастырылады, онда жергілікті музыкалық топтар өнер көрсетеді. "Тағам – бомба емес" Манхэттен бөлімшесі күннің нұры шашса да, жаңбыр жауса да, әр жексенбіде саябақта қызмет көрсетеді. АҚШ-тағы Франция елшілігінің мәдени қызметтері мен Нью-Йорк қаласының Парктер және ойын-сауық департаменті маусым және шілде айларында күн батқанда қалалық саябақтарда, оның ішінде Томпкинсте сынға ұшыраған француз фильмдерін тегін көрсететін ашық ауа француз кинофестивалін ұйымдастырады.

Жануарлар дүниесі және өсімдіктер

Паркте көптеген қарағаш ағаштары өседі. Олардың бірі, 1966 жылы АҚШ-та Кришна қозғалысының құрылуымен байланысты болғандықтан, Харе Кришна ағашы деп аталады. Паркте сирек кездесетін өсімдіктердің ішінде Сабал Минор және Сабал Луизиана пальмалары, сондай-ақ Юккалар бар.

Ойын алаңдары

Авеню А-ға ең жақын орналасқан негізгі ойын алаңында түрлі ойын құрылғылары, тауға өрмелеуге арналған жабдықтар және жер бетімен тең деңгейде орналасқан су көзі бар. Онда үлкен құмдық, тартықтар мен орындықтар да қарастырылған. Парктің 7-ші көше және B даңғылы жанында екі кішкентай ойын алаңы орналасқан. Негізгі ойын алаңы бір жылдық жөндеуден кейін 2009 жылдың тамызында қайта ашылды.

Скейтбордтық жаттығулар залы

1980 жылдан бері Томпкинс сквері паркіндегі көп мақсатты алаңдарды жауып тұрған асфальт скейтпарк ретінде және скейтбордистердің буын сайын жаттығу алаңы болып қызмет етіп келеді. 1989 жылы Shut Skateboards паркте рамптар мен басқа да скейт кедергілері бар жарыс өткізді. Көп мақсатты алаңдардың асфальты Т.Ф. деп белгілі, сондай-ақ, қате атау ретінде "Томпсонс" деп те аталады. Т.Ф. – "жаттығу орталығы" деген сөздердің қысқартылған түрі. Тайшан Джонс, Алекс Олсон, Ядже Попсон, Джаррод Брандрет, Гарольд Хантер, Тед Барроу, Энди Кесслер, Зеред Бассетт, Джейк Джонсон және тағы да басқалар сияқты көптеген танымал скейтбордистер Томпкинс сквері паркінде жаттығулар жасады.

Терфіндік дау

2019 жылы Парктер департаменті 2020 жылға дейін парктің солтүстік-батыс бұрышындағы асфальт алаңды синтетикалық газонмен жабу жоспарларын жариялады. Чжу Стив Родригес, Карлина Ривера, Митчелл Сильвер, Supreme және басқалармен бірлесіп, газон салу туралы дауға назар аудару үшін жұмыс істеді. 2019 жылдың 6 қыркүйегінде, жұма күні, митингге бір күн қалғанда, Парктер департаменті асфальтты сақтап қалу ниетінде екенін және синтетикалық газон салу жоспарларын тоқтатып отырғанын хабарлады.

Томпкинс алаңшасы иттер жүгіруі

Томпкинс скверінің иттік алаңы Нью-Йорк қаласындағы алғашқы иттік алаң болды. 1990 жылы құлай бастаған саябақты кең ауқымды жаңарту барысында ашылды. Жақында 450 000 долларға жөндеуден өтті, оның көп бөлігі Нью-Йорк қаласының әкімдігі және иттік алаңның тұрақты клиенттері ұйымдастырған қайырымдылық акциялары арқылы қаржыландырылды. Қазіргі таңда мұнда ұсақталған тас (құм) жамылғысы, үш жүзу бассейні, ағаш платформа, жуу орындары және жануарларды сумен шаюға арналған шлангтар бар. 2023 жылы логистикалық қиындықтар мен рұқсат алуға кеткен шығындарға байланысты шеру мерзімсіз тоқтатылды.

Ескерткіштер

Паркте үш ескерткіш бар. Парктің солтүстік жағында 1904 жылғы 15 маусымда генерал Слокумның қайық апатына арналған ескерткіш орналасқан. Бұл оқиға 2001 жылғы 11 қыркүйектегі шабуылдарға дейін Нью-Йорк қаласындағы ең көп адам өліміне әкелді. Сол күні Ист-Риверде мыңнан астам адам, көбінесе неміс иммигранттарының аналары мен балалары суға батып қайтыс болды. Бұрынғы Kleindeutschland деп аталған парк маңындағы аймақ, неміс отбасылары қайғыға тонып көшіп кеткен соң, іс жүзінде тарап кетті. Бұл апат Джеймс Джойстің «Улисс» романында да есте қалдырылған. 1966 жылы үнді саду А. С. Бхактиведанта Свами Прабхупада паркте ән шырқап, уағыз айту үшін келді, осылайша бүкіл әлемдік Харе Кришна қозғалысын бастады. Ол парктің оңтүстік алаңында, оның астында ән салған шаған ағашы қазір Харе Кришна дінінде қасиетті саналады, бұл туралы Нью-Йорк қаласының Парктер және ойын-сауық департаментінің тақтасында жазылған. Парктің оңтүстік-шығыс бұрышында Огайо мен Нью-Йорктен АҚШ Өкілдер палатасында қызмет еткен, ал 1885–1886 жылдары Осман империясының АҚШ елшісі болған Нью-Йорк саясаткері Сэмюэл С. Кокстың (1824–1889) мүсіні орналасқан. Авеню А-ның жанында, 9-шы көшенің оңтүстігінде орналасқан Есеулік фонтан 1888 жылы есеулік қозғалыс кезінде салынды, оның мақсаты – адамдарға таза ауыз суға тегін қол жеткізуді қамтамасыз ету, осылайша олар сергіту үшін алкоголь ішуге мәжбүр болмас еді. Бұл неоклассикалық фонтан Сан-Францискодағы бай тіс дәрігері, бизнесмен және есеулік қозғалыстың белсендісі Генри Д. Когсвеллдің (1820–1900) сыйы болды. Фонтан төртбұрышты граниттен жасалған, төрт тас бағанадан тұрады, олардың үстінде шатыр орналасқан, ал оның қабырғаларына «Иман», «Үміт», «Мейірімділік» және «Есеулік» сөздері қашалған. Бұл шатырдың үстінде грек құдайы Хебе тұр, ол Олимп тауындағы құдайлар мен құдайшаларға нәр алу үшін шарап әкелген.

Көлік

First Avenue станциясы Томпкинс сквері саябағынан шамамен төрт блок (0,4 миль) қашықтықта орналасқан.