Өзен суын басқару схемасы: Ди өзеніндегі су ағыны мен сапасын реттеу. Liverpool сумен қамтамасыз ету үшін маңызды, су тапшылығын болдырмауға көмектеседі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Суды басқару схемасы
Water management scheme
Диді өзенін реттеу схемасы – Диді өзені бойындағы ағынды теңестіру және су сапасын басқару жүйесі болып табылады. Бұл жүйені өзеннен су алуға лицензиясы бар үш ірі су компаниясы – United Utilities, Welsh Water және Severn Trent Water консорциумы, сондай-ақ реттеуші орган – Уэльстің табиғи ресурстары басқарады.
The Dee regulation scheme is a system of flow balancing and quality management along the River Dee managed by a consortium of the three largest water companies licensed to take water from the river, United Utilities, Welsh Water and Severn Trent Water; together with the regulator, Natural Resources Wales.
Суға деген сұраныс
Солтүстік-Батыс Англияның, оның ішінде Ливерпуль мен Уирралдың су талаптары жергілікті таза су көздерінен едәуір жоғары. Ди өзені негізінен Солтүстік Уэльсте ағып өтеді, содан кейін Англияның Честер қаласы арқылы өтіп, Ди сағасынан жер алу үшін жасалған арнамен Уэльске қайта оралады. Ди – Солтүстік-Батыс агломерациясына жақын орналасқан ең ірі, салыстырмалы түрде таза өзен. Ди өзенінен су болмаса, Ливерпульдің көп бөлігі сусыз қалуы мүмкін, егер Мерси сияқты жергілікті өзендер жаңартылмаса. Алайда, Ди өзенінің жаз айларындағы табиғи ағыны кез келген маңызды су алуды қамтамасыз етуге жеткіліксіз. Бұл мәселені шешу үшін қыстағы артық суды жинап, құрғақ айларда Ди өзеніне қайта жіберу үшін бірнеше суқоймалар салынды. Бұл – төменгі ағынды реттеу принципі. Томас Телфорд 19 ғасырдың басында осы принципти Эльсмир каналына су жеткізуді қамтамасыз ету үшін қолданды. Телфорд Бала көлінің шығу жерінде ағынды бақылау үшін шлюздер салды, осылайша жылқының аяғынан басталатын каналға жеткілікті су берілді. Ди өзені 1920 жылдары Биркенхедті сумен қамтамасыз ету үшін салынған Алвен суқоймасы арқылы тікелей ауыз сумен жабдықтау үшін де пайдаланылды. Өнеркәсіптік революция кезінде көптеген өзендер өнеркәсіптік аймақтардағы ағынды сулармен ластануына байланысты сумен жабдықтауға жарамсыз болды. Алайда, Ди өзені таза болып қалды, Честердің жоғары жағындағы Ди су алабында ластаушы ағындар өте аз болды. Осының салдарынан, Честер қаласы 1826 жылы құрылған алғашқы Честер су құбылысы компаниясынан бері Ди суын тікелей алуға мүмкіндік алды. 1996 жылы Ди өзенінен су алудың қысымдары мен мүмкіндіктерін қарастыратын жоба жүргізіліп, жарияланды. Бұл есептің нәтижелерінің бірі – Ди өзенінің су қорғау аймағын құру және іске асыру болды.
The water demands of North West England including Liverpool and the Wirral far exceed the locally available sources of clean water. The River Dee runs mainly in North Wales before flowing through Chester, England, and then returning to Wales in a man made channel constructed to gain land from the Dee Estuary. The Dee is the largest relatively clean river left near to the North West conurbation and without water from the Dee much of Liverpool would be without water, unless local rivers such as the Mersey were rehabilitated. However, the natural flow of the River Dee during most summers is insufficient to sustain any significant abstractions. To overcome this problem, a series of reservoirs have been constructed to store the excess water available in the winter time and release it back into the River Dee during the drier months. This is the principle of low flow regulation. This was used by Thomas Telford at the beginning of the nineteenth century in order to guarantee a supply of water to the Ellesmere Canal. Telford constructed sluices at the outlet of Bala Lake to control the flow downstream so that there was always sufficient water to supply the canal where it started at Horseshoe Falls. The River Dee has also been used for direct drinking water supply with the Alwen Reservoir , built in the 1920s to supply Birkenhead with water. In the industrial revolution many rivers in industrial areas became too polluted by effluents to be usable for water supply. The Dee however remained clean with relatively few polluting effluents in the Dee catchment upstream of Chester. Consequently, the City of Chester has been able to directly abstract Dee water since the first Chester Waterworks Company was formed in 1826. A project to review the pressures and opportunities for the Dee abstractions was undertaken and published in 1996. One of the outcomes of this report was the development and implementation of the River Dee Water Protection Zone.
Ағымы үлгісі
Ағынды жақсы басқару және өзеннен үлкен көлемде суды алу мәселелерін шешу үшін Ланкастер университеті мен Ди басқару комитеті математикалық модель әзірледі. Бұл модель ластаушы заттардың кез келген шығарылымы өзендегі негізгі су алу нүктелеріне қашан жететінін дәл болжауға мүмкіндік береді. Модель үшін негізгі ағын деректері өзеннің ұзақ, көбінесе тегіс, ирек бөлігінің ағысынан жоғары орналасқан Мэнли Холл су өлшеу станциясынан алынған ұзақ мерзімді деректер жиынтығынан алынды. Төмен су ағыны кезінде өзеннің бұл бөлігінен өту уақыты бірнеше күнге созылуы мүмкін. Қосымша деректер ірі су қоймаларының төменгі жағындағы және Бала көліндегі шлюздерден алынды. Деректерді үнемі жаңарту және Мэнли Холлдан алынған нақты уақыт деректерімен бірге, нақты оқиғалардан алынған деректерді қосу арқасында, Мэнли Холлдан төменгі жатқан кез келген нүктеде ластаушылардың келу уақытын төмен су ағыны кезінде бірнеше минуттың ішінде болжау мүмкін болды.
In order to better manage flow and the substantial abstractions of water from the river, a mathematical model was developed by the University of Lancaster and the Dee Steering Committee to accurately predict when any release of pollutant would reach any of the main abstraction points on the river. The principle model flow data was provided from long term data sets from Manley Hall gauging station which lies just upstream of the long, almost flat, serpentine section of the river path. The transit time through this stretch of the river can take several days in low flow conditions. Additional data was obtained from gauges below the major reservoirs and from the sluices at Bala Lake. With the benefit of frequent data updates and with the addition of data from real incidents together with real time data from Manley Hall, it has become possible to predict arrival times of pollutants at any one point downstream of Manley Hall within a window of a few minutes at low flows.
Бала
1950 жылдардың соңында Ди өзенінен су алу көлемін арттыру мақсатында Бала көлі жобасы жүзеге асырылды. Тельфордтың бастапқы шлюздары айналып өтілді және көлдің табиғи шығуы төмендетілді. Афон Триверин өзенімен қосылған жерден төмен, көл шығысынан қысқа ғана қашықтықта жаңа шлюздер салынды. Бұл Бала көлінде 18 миллион текше метр су сақтауға және оны маусымдық түрде қолданып, өзендегі су ағынын реттеуге мүмкіндік берді. Осының арқасында алты мемлекеттік сумен жабдықтау мекемесі және Ұлыбритания су жолдары басқармасы Ди өзенінен тәулігіне 235 000 текше метр су ала алады. Сонымен қатар, Бала көлі қысқы су тасқындарының ең жоғары деңгейін тоқтата отырып, көл төменгі ағысындағы су тасқыны қаупін азайтты.
In the late 1950s the Bala Lake Scheme was promoted to increase the available water for abstraction in the River Dee. Telford's original sluices were by passed and the natural lake outlet was lowered. New sluice gates were constructed downstream of the confluence with the Afon Tryweryn , which is only a short distance from the lake exit. This provided 18 million cubic metres of stored water in Bala Lake that could be controlled and used on a seasonal basis for low flow regulation. This enables continuous abstraction from the River Dee of 235,000 cubic metres per day by six statutory water undertakings and British Waterways Board. An additional benefit was a reduction in flooding events downstream of Bala as Bala Lake was able to contain the worst of the winter flood peaks.
Ллин Селин
Суға деген сұраныс артқандықтан, Ди өзеніндегі су қоймасын ұлғайту қажет болды. Келесі даму – Бала көлінің су жиналатын аймағындағы 81 000 000 текше метр сыйымдылығы бар жаңа Ллин Селин реттегіш су қоймасы. Бұл құрылыс 1965 жылы Ливерпуль корпорациясымен аяқталды және Бала көлі жобасымен бірлесіп жұмыс істеу үшін жобаланған. Бұл Ди өзенінен қосымша су алуға, сондай-ақ су тасқынынан қорғау үшін қосымша қоймаға мүмкіндік берді. Жазда бұл өзеннің көп бөлігінде құрғақ ауа райындағы су ағынын үш есеге арттырды. Бұл жоба сол кезде үлкен дау тудырды және бүгінгі күнге дейін саяси жағдайы күрделі болып қалуда, өйткені су қоймасын салу Триверин аңғарын, Капель-Селин ауылын және он екі шаруашылықты су басуға әкеп соқты. Жергілікті тұрғындар мұны Англияны сумен қамтамасыз ету үшін Уэльс мәдениетінің бір бөлігін жою деп қарады. Бұл үлкен дау-жанжалға, наразылыққа және ашуға себеп болды. Жобамен байланысты экологиялық алаңдаушылықты азайту үшін, сақталған судың бір бөлігі балық шаруашылығына көмектесу үшін, демалыс мүмкіндіктерін (каноэ және Афон Триверинде рафтинг) ұсыну және ластану оқиғалары болған жағдайда оларды тарату үшін арнайы бөлінді. 1965 жылы бөгетке 4 мегаватттық гидроэлектр станциясы да қосылды.
As demand for water increased it was necessary to increase the storage on the River Dee and the next development was Llyn Celyn , a new 81,000,000 cubic metre capacity regulating reservoir within the Bala Lake catchment area. This was completed in 1965 by Liverpool Corporation, and designed to operate in conjunction with the Bala Lake Scheme. This enables additional Dee abstractions of together with additional flood control storage. In summer time the impact was to increase threefold the dry weather flow for most of the length of the river. This development was hugely controversial at the time and remains politically fraught to this day, since the construction of the reservoir involved flooding the Tryweryn Valley and the village of Capel Celyn and twelve farms. Local people saw this a destruction of part of the Welsh culture in order to supply England with water. This caused a great deal of controversy, resentment and protest. To try to offset some of the environmental concerns associated with the scheme, some of the stored water was specifically set aside to make special releases to help fisheries, to provide recreational opportunities (canoeing and white water rafting on the Afon Tryweryn) and to disperse pollution events should they occur. A four megawatt hydro electric station at the dam was also included in the scheme in 1965.
Ллин Брениг
1973 жылы Брень өзенінің аңғарында тағы бір ірі реттеуші су қоймасын салу үшін қосымша заңдық өкілеттіктер алынды. Llyn Brenig су қоймасы 1979 жылы алғаш рет толтырылып, қосымша су сақтау көлемін қамтамасыз етті. Бұл өзеннің төменгі ағысындағы су алу мүмкіндігін шамамен дейін арттырды. 2002 жылға дейін рұқсат етілген су алу үш мемлекеттік кәсіпорын және Британдық су жолдары басқармасының толық лицензиялық су алуына өтті. Сонымен қатар, ең қиын құрғақшылықтарды қоспағанда, Chester Weir-де тәулігіне кемінде 364,000 текше метрлік қалдық ағын сақталады, бұл көшіп-қонушы балықтардың өтуін қамтамасыз етеді және жоғары толқындар кезінде Chester Weir-ге тұзды судың кіруін шектейді.
Further statutory powers were gained in 1973 to construct another major regulating reservoir in the River Brenig valley Llyn Brenig This reservoir was first filled in 1979 providing an additional of storage. This increased the potential for abstraction from the river in the lower reaches to nearly
By 2002 the authorised abstractions had been taken over by three statutory undertakings and British Waterways Board with a total licensed abstraction of In addition a residual flow of at least 364,000 cubic metres per day is maintained over Chester Weir in all but the most testing of droughts, safeguarding the passage of migratory fish and limiting the ingress of saline water over Chester Weir during high tides.
Пайдалану ережелері
Қазіргі жүйедегі жұмыс ережелері барлық қатысушылармен келісіледі және ағынды дәл басқару қажеттіліктерін анықтайды. Негізгі өлшеу орны – Манли Холл, Чиркке жақын орналасқан су өлшеу станциясы. Бұл орын өзеннің ағынын оңай өлшеуге болатын, сондай-ақ Чеширге қарай кеңірек таралған тегіс бөлігінің жоғары жағында орналасқандықтан таңдалды. Қазіргі ережелерге сәйкес, ағын белгілі бір деңгейден асып кеткенде араласу қажет емес. Бірақ іс жүзінде, Льйн-Селиндегі су қорының көлемін арттыру үшін Бала шлюздерін реттеу, ал Льйн-Селиннен демалыс немесе энергия өндіру мақсатында су жіберу мүмкін. Манли Холлдағы ағын 10 м³/с-қа жақындағанда, Бала көлінен қосымша су жіберіледі. Егер бұл жеткіліксіз болса, Манли Холлдағы ағынды сақтау үшін Льйн-Селиннен су пайдаланылады. Егер Льйн-Селиннен жіберілген су жеткіліксіз болса, Llyn Brenig-тен су жіберіледі. Кейде тіпті осы шаралар да ағынды сақтауға жеткіліксіз болуы мүмкін, мұндай жағдайларда келісілген құрғақшылық шаралары қолданылады, олар Манли Холлдағы сақталған ағынды біртіндеп төмендетіп береді. Бұл реттеудің жалпы нәтижесі Ди өзенінің гидрографына елеулі әсер етеді. Құрғақ жылдары, мысалы 1990 жылы, гидрограф 10 м³/с деңгейіндегі жазық сызыққа ие болады.
The operating rules for the current system are agreed with all the participants and define the circumstances in which flow will be precisely managed. The key measuring location is at Manley Hall , a gauging station near Chirk. This location was chosen as it was on a section of the river where flow could be readily measured and above the very flat stretch that meanders into Cheshire. The current rules state that when flow exceeds no intervention is required. In practice some adjustment of Bala sluices may take place to increase storage in Llyn Celyn and conversely some releases may be made from Llyn Celyn for recreational or power generation purposes. When the flow at Manley Hall decreases towards 10 m³/s, additional flow is released from Bala Lake. If that is insufficient, flow from Llyn Celyn is used to maintain at Manley Hall. In extreme situations where the flow from Llyn Celyn is insufficient to maintain the flow, releases of water from Llyn Brenig are made. Circumstances can arise where even this is insufficient to maintain flows and in such cases drought provisions are agreed which progressively reduce the maintained flow at Manley Hall. The overall effect of this regulation has a marked impact on the hydrograph of the River Dee. In dry years the hydrograph flat lines at 10 m³/s whilst dry weather continues such as in 1990
Сапа менеджменті
Ди өзенін реттеу жүйесі су сапасын бақылау және ескерту жүйесін де басқарады, ол химиялық параметрлердің кең ауқымы бойынша нақты уақыт мониторингін қамтиды, сонымен қатар арнайы зертханалық қызметпен дерлік нақты уақытта талдау жасалатын күнделікті тұрақты мониторингпен толықтырылады. Талдау нәтижелері күнделікті негізде төрт қатысушы ұйымға ұсынылады. Су сапасының әрбір маңызды параметрі үшін бұрынғы тәжірибеге сүйене отырып, ескерту деңгейлері мен әрекет деңгейлері белгіленген. Егер ескерту деңгейі артылса, барлық қатысушыларға дереу ескерту (DEEPOL 1) жіберіледі. Ластану деңгейі жоғарылағанда немесе ластанушы зат су алу нүктесіне жақындағанда, DEEPOL деңгейі DEEPOL 2-ге, содан кейін DEEPOL 3-ке көтеріледі, осы кезде өзен сапасы қалыпқа келгенше зардап шеккен су алу орындары жабылады. Бұл сапаны басқару жүйесі 1980 жылдары Ди өзенінің фенолмен ауыр ластануынан кейін әзірленді, нәтижесінде Ливерпуль және Уирралдың кең аудандарына ластанған су жеткізілді. Ди өзенінде шикі судың ластануы маңызды мәселе болып табылады, себебі Ди өзені әдетте өте жақсы сапалы, сондықтан су алу көбінесе ағын бойындағы сақтау резервуарлары арқылы емес, тікелей өзеннен жүзеге асырылады, бұл сапасы сенімді емес өзендерден су алғанда көбірек кездеседі.
The River Dee regulation system also manages a water quality monitoring and alerting system that includes real time quality monitoring for a wide range of chemical parameters supplemented by daily fixed site monitoring with analysis provided in near real time by a dedicated laboratory service. The results of the analysis are made available to the four participating organisations on a routine daily basis. For each of the critical water quality parameters alert levels and action levels have been set based on past experience. If an alert level is exceeded an immediate alert (DEEPOL 1) is issued to all participants. As contamination levels increase or the contaminant plug nears an abstraction point the DEEPOL level rises to DEEPOL 2 and finally DEEPOL 3 at which time the affected abstractions are closed until the river quality returns to normal. This quality management system was developed following a severe Phenol pollution of the River Dee in the 1980s which resulted in contaminated water being supplied to large areas of Liverpool and the Wirral. Contamination of raw water is a more significant problem on the River Dee because the River Dee is normally of exceptionally good quality and as a result the abstractions have been constructed directly from the river rather than via bank side storage reservoirs as is more common when taking water from Rivers of less reliable quality.
Суды қорғау аймағы
1999 жылы Ди өзенінде алғашқы Су қорғау аймағы құрылды, бұл өзеннің сапасын қосымша қорғау мақсатындағы шара ретінде жасалды. Заңдық актіні Қоршаған орта агенттігі бастап әкелгенімен, Ди өзенін реттеу схемасының өкілді мүшелері оны қолдады және мақұлдады.
The first Water Protection Zone was established on the River Dee in 1999 as a mechanism to further safeguard the quality of the river. Although the statutory order was promoted by the Environment Agency it was supported and endorsed by the representative members of the Dee Regulation Scheme.