Кіріспе

Француз химигі және физигі Пол Ульрих Виллард (28 қыркүйек 1860 – 13 қаңтар 1934) – француз химигі және физигі. Ол 1900 жылы радийден шығатын сәулелерді зерттеу барысында гамма сәулелерін ашты.

Алғашқы зерттеулер

Вильяр Ронда Сен-Жермен-о-Мон-д’Орда дүниеге келген. Ол 1881 жылы École Normale Supérieure-ді бітіріп, бірнеше лицейде сабақ берді, соңғысы Монпельедегі лицей болды. Зейнеткерлікке шыққанға дейін École Normale Supérieure-де зертханалық қызметін атқара берді. Қазіргі кезде гамма сәулелері деп білетінін ашқан кезде Вильяр Париждегі École Normale Supérieure химия бөлімінде, Ульм көшесінде жұмыс істеген. Вильяр аргон гидратын да ашқан. Ол өзінің мансабының басында (1888–1896) жоғары қысымдағы ұқсас қосылыстарды зерттеуге көп көңіл бөлді.

Гамма сәулелерін ашу

Виллард радий тұздарының шығарған сәулеленуін қорғалған ыдыстағы тар саңылау арқылы фототабаққа, альфа сәулелерін тоқтатуға белгілі қорғасынның жұқа қабаты арқылы зерттеді. Ол қалған сәулеленудің екінші және үшінші типтегі сәулелерден тұратынын көрсетті. Олардың бірі магнит өрісінде бұрылды (таныс "канал сәулелері" сияқты) және оны Резерфордтың бета сәулелерімен анықтауға болады. Ал соңғысы бұрын анықталмаған, өте терең сіңетін сәулелену түрі еді. Виллард қарапайым адам болғандықтан, өзі ашқан сәулелену түріне нақты атау берген жоқ. 1903 жылы Эрнест Резерфорд Виллард сәулелерін гамма сәулелері деп атауды ұсынды, себебі олар оның бұрын ажыратып, ену қабілеттеріне сәйкес атаған (1899 жылы) альфа және бета сәулелерінен гөрі әлдеқайда терең сіңеді. Осы атау қалыптасты.

Кейінгі жұмыстар

Виллард радиациялық дозиметрияның қауіпсіз және дәл әдістерін жетілдіруге көп уақыт жұмсады, бұл әдіс осыған дейін өте жай ғана жасалатын еді (әдетте экспериментшінің қолының фототәсілмен алынған суретінің сапасын бағалау арқылы). 1908 жылы Виллард иондаушы сәулеленудің дозиметриясы үшін иондау камерасын қолдануды алғаш рет енгізді. Ол масса бірлігіне шаққандағы кинетикалық энергияның бірлігін анықтады, кейіннен бұл бірлік рентген деп аталды.

Зейнеткерлік және өлім

Виллар зейнеткерлікке шыққан соң Парижден кетіп қалды. Ол 1934 жылдың 13 қаңтарында Францияның Байон қаласында қайтыс болды.