Роллс-Ройс Эйвон: Британдық турбореактивті қозғалтқыштың тарихы

Кіріспе

1940-шы жылдардағы британдық турбореактивті ұшақ қозғалтқышы

Rolls Royce Avon – Rolls Royce компаниясы жобалаған және өндірген алғашқы осьтік ағынды реактивті қозғалтқыш. 1950 жылы енгізілген бұл қозғалтқыш, Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі ең сәтті қозғалтқыш жобаларының біріне айналды. Ол әртүрлі әскери және азаматтық ұшақтарда, сондай-ақ стационарлық және теңіздік қуатқа арналған нұсқаларда қолданылды. Екі "Avon" қозғалтқышымен жабдықталған "English Electric Canberra" ұшағы бірінші рет жанармай құймастан трансатлантикалық ұшуды жасады, ал төрт "Avon" қозғалтқышымен жабдықталған "BOAC de Havilland Comet 4" ұшағы алғашқы рет жоспарланған трансатлантикалық рейсті жүзеге асырды. "Avon" ұшақ қозғалтқышының өндірісі 24 жылдан кейін 1974 жылы тоқтатылды. "Avon" негізіндегі өнеркәсіптік нұсқаның өндірісі бүгінге дейін жалғасуда, 2015 жылдан бері Siemens компаниясы өндіріп келеді. "Avon" қозғалтқышының қазіргі нұсқасы – "Avon 200", ол өнеркәсіптік газ генераторы болып табылады. 2011 жылғы мәліметтер бойынша, 1200 "Avon" қозғалтқышы сатылды және бұл тип өзінің класында 60 000 000 сағаттық рекордты орнатты.

Жобалау және әзірлеу

Қозғалтқыш бастапқыда ағылшындық "Электр Канберра" үшін жеке бастама ретінде ұсынылған. Алғашында AJ.65 деп аталған, 6500 фунт күш беретін Axial Jet қозғалтқышы Алан Арнольд Гриффиттің бастапқы жобалық концепциясына негізделген. Ол Rolls Royce Nene қозғалтқышында дәлелденген принциптерді қолдана отырып, осьтік компрессорды, жану камерасын және бір сатылы турбинаны біріктірді. Жобалау жұмыстары 1945 жылы басталды. Avon дизайнының бастапқы жетекшісі Стэнли Хукер болды, оған Джефф Уайльд көмектесті. 1948 жылы қозғалтқыштың дамуы Барнольдсвиктен Дербиге көшірілді, ал Хукер кейіннен компанияны тастап, Bristol Engines компаниясына өтті. 1958 жылы Avon қозғалтқышымен жабдықталған de Havilland Comet 4 ұшағы алғашқы рет Атлантика арқылы жоспарланған реактивтік рейсті жүзеге асырды. Ең жоғары күш беретін нұсқасы – RA.29 Mk.301/2 (RB.146), ол ағылшын электрлік найзағайының кейінгі нұсқаларында қолданылды. Ол форсаждық камерасымен жабдықталған. Avon қозғалтқышы қолданылған басқа ұшақтарға de Havilland Sea Vixen, Supermarine Scimitar және Fairey Delta2 жатады. RA.3/Mk.109 Svenska Flygmotor компаниясымен лицензия бойынша RM5 ретінде, ал жаңартылған RA.29 RM6 ретінде шығарылды. RM5 Saab 32 Lansen ұшағына, ал RM6 Saab 35 Draken және Lansen (J 32B) ұшақтарының барлық ауа райындағы жауынгерлік нұсқасына қуат берді. 300 Avon 113 және одан да көп Avon 203 қозғалтқыштары Бельгияда Fabrique Nationale компаниясымен лицензия бойынша өндірілді. АҚШ-та RA.28 49 VTOL Ryan X-13 Vertijet ұшағында қолданылды. Австралияда Avon Commonwealth Aircraft Corporation компаниясының CA-27 Avon Sabre ұшағында қолданылды. Avon өндірісі 1974 жылға дейін Sud Aviation Caravelle және English Electric (BAC) Lightning ұшақтары үшін жалғасты, сол кезде 11000-нан астам қозғалтқыш жасалды. Ол 23 маусым 2006 жылға дейін RAF құрамында English Electric Canberra PR.9 ұшағында пайдаланылды. Бастапқы жобалау жұмыстары 2 шпулді RB.106/RB.128 қозғалтқыштарында жүргізілді, ол үлкен дыбыстық жылдамдықта ұшатын истребительдерге арналған Avon қозғалтқышының ізбасары болды. RA.3 – Avon өндірісінің алғашқы модификациясының азаматтық белгілемесі. Екі сатылы турбинасы бар алғашқы Avon. RA.21 – RA.7 негізінде жасалған өндірістік қозғалтқыш. RA.21R – RA.7R негізінде жасалған өндірістік қозғалтқыш. Avon Mk.21-ге ұқсас. RB.146 – Rolls Royce компаниясының Avon Series 300 сериясы үшін берген белгілемесі. Avon Mk.21 – Форсаждық камерасы бар шведтік модификациясы, RR және SFA лицензиясы бойынша Saab 32A/C үшін жасалған. RA.21R-ге ұқсас. RM5A1 деп белгіленген. – форсаждық камерасыз, әртүрлі форсаждық камералармен. Avon Mk.21A – қозғалтқыш шығысындағы диаметрі ұлғайтылған жақсартылған Mk.21. RR және SFA лицензиясы бойынша Saab 32A/C үшін жасалған. RM5A2 деп белгіленген. – форсаждық камерасыз, әртүрлі форсаждық камералармен. Avon Mk.24 – RR компаниясы Hawker Hunter Mk.50 үшін жасаған форсаждық камерасы жоқ шведтік модификациясы. RM5B2 деп белгіленген.

The engine was initially a private venture put forward for the English Electric Canberra. Originally known as the AJ.65 for Axial Jet, 6,500 lbf the engine was based on an initial project concept by Alan Arnold Griffith. which combined an axial compressor with a combustion system and single stage turbine using principles proven in the Rolls Royce Nene engine. Design work began in 1945. The Avon design team was initially headed by Stanley Hooker assisted by Geoff Wilde. Development of the engine was moved from Barnoldswick to Derby in 1948 and Hooker subsequently left the company, moving to Bristol Engines. An Avon powered de Havilland Comet 4 flew the first scheduled transatlantic jet service in 1958. The highest thrust version was the RA.29 Mk.301/2 (RB.146) used in later versions of the English Electric Lightning. It produced with afterburning. Other aircraft to use the Avon included the de Havilland Sea Vixen, Supermarine Scimitar and Fairey Delta2. The RA.3/Mk.109 was produced under licence by Svenska Flygmotor as the RM5, and an uprated RA.29 as the RM6 with thrust. The RM5 powered the Saab 32 Lansen and the RM6 powered the Saab 35 Draken and all weather fighter version of the Lansen (J 32B). 300 Avon 113s, and a larger number of Avon 203s were produced under licence in Belgium by Fabrique Nationale. In the US the RA.28 49 was used in the VTOL Ryan X 13 Vertijet aircraft. In Australia, the Avon was used by Commonwealth Aircraft Corporation in the CA 27 Avon Sabre. The Avon continued in production for the Sud Aviation Caravelle and English Electric (BAC) Lightning until 1974, by which time over 11,000 had been built. It remained in operational service with the RAF until 23 June 2006 in the English Electric Canberra PR.9. Initial design work was done on the 2 spool RB.106/RB.128 as an Avon successor for large supersonic fighters. RA.3Civil designation for the first Avon production mark. First avon with a two stage turbine. RA.21Production engine developed from the RA.7 –
RA.21RProduction engine developed from the RA.7R. Same as the Avon Mk.21. RB.146Rolls Royce designation for Avon Series 300
Avon Mk.21Afterburning Swedish version built by RR and on license by SFA for the Saab 32A/C. Same as the RA.21R. Designated RM5A1. – without afterburner, with different afterburners. Avon Mk.21AImproved Mk.21 with increased diameter on the engine outlet for more power. Built by RR and on license by SFA for the Saab 32A/C. Designated RM5A2. – without afterburner, with different afterburners. Avon Mk.24Non afterburning Swedish version built by RR for the Hawker Hunter Mk.50. Designated RM5B2.

Avon 500 сериясы

Avon 500 сериясы – әскери Avon 200 сериясының азаматтық баламасы. Avon Mk.504
Avon Mk.506
Avon Mk.521
Avon Mk.522
Avon Mk.524
Avon Mk.524B
Avon Mk.525
Avon Mk.525B
Avon Mk.527
Avon Mk.527B
Avon Mk.530
Avon Mk.531
Avon Mk.531B
Avon Mk.532R
Avon Mk.532R B
Avon Mk.533 RA.29/6 сияқты нұсқасымен бірдей. 2011 жылы Оңтүстік Африкадағы Thunder City екі Avon қозғалтқышты ағылшын электрлік Lightning ұшақтарында пайдаланған. SWAHF авиашоулар үшін үш Saab Lansen және екі Saab Draken ұшағын қолданады.