Кіріспе
Американдық белсенді және бұрынғы католик діни қызметкері (1938 жылы туған)
Рой Буржуа (27 қаңтар 1938 жылы туған) – американдық белсенді, бұрынғы католик діни қызметкері және «Америка мектебін бақылау» (SOA Watch) адам құқықтары тобының негізін қалаушы. Ол 1994 жылы Ганди бейбітшілік сыйлығының, ал 2011 жылы Америка бейбітшілік сыйлығының иегері, сондай-ақ Нобель бейбітшілік сыйлығына үміткер болған. 1972 жылы Рим-католик шіркеуінің Марикнолл миссионерлік қоғамында діни қызметкер ретінде тағайындалған Буржуа, қырық жылдан кейін, 2012 жылдың 4 қазанында Марикнолл қоғамынан және діни қызметтен шеттетілді. Бұл шешімге 2008 жылдың 9 тамызында Кентукки штатының Лексингтон қаласында Рим-католик шіркеуінің пікірінше, әйелді заңсыз түрде тағайындауы және «құрметсіз мисса» өткізуі себеп болды.
Ерте өмір
Буржуа 1938 жылғы 27 қаңтарда Луизиана штатының Лутчер қаласында дүниеге келген. Ол католик жұмысшы отбасында өсті, Оңтүстік-Батыс Луизиана университетінде оқып, геология ғылымдарының бакалавры дәрежесін алды. Бітіргеннен кейін Буржуа АҚШ Әскери-теңіз күштеріне қабылданып, төрт жыл офицер болып қызмет етті. Ол екі жыл теңізде, бір жыл Еуропадағы бекетте және бір жылдың ішінде Вьетнамда екі рет міндетін атқарды, ал алғашқысында жарақаттанып, "Құрметті медаль" (Purple Heart) алды. Әскери қызметтен кейін ол 1966 жылы Мэрикнулл қоғамына қосылды; содан кейін Мэрикнулл аталары мен бауырларының католиктік миссионерлік қоғамының семинариясына, Глен Эллинге (Америка католиктік шетелдік миссионерлік қоғамы) түсті және 1972 жылы католик діни қызметкеріне тоғыстырылды.
Мансап
1972 жылдан 1975 жылға дейін Буржуа Боливияның Ла-Паз қаласында кедейлерге көмек көрсетумен айналысты. 1975 жылы ол Боливия диктаторы Хуго Банцерді құлатуға тырысқандығы айыбымен тұтқындалды. Буржуа кейіннен Боливиядан қуылды және АҚШ-қа оралды. 1980 жылы Буржуа Чикагодағы католик жұмысшысының үйіне көшіп, кедейлермен жұмысын жалғастырды. Төрт американдық шіркеу қызметкері (олардың үшеуі монах, екеуі Буржуаның жақын достары) Сальвадор ұлттық гвардиясының сарбаздарынан құралған өлім отряды тарапынан қатыгездікпен зорлап, өлтірілгеннен кейін Латын Америкасындағы АҚШ сыртқы саясатын қатты сынады. Олардың кейбіреулері SOA/WHINSEC-те оқыған. 1989 жылы Буржуаның Латын Америкасындағы АҚШ сыртқы саясатын сынауы 1989 жылдың 16 қарашасында күшейді, сол күні алты иезуит діни қызметкері, олардың үй шаруасымен айналысатын әйел және оның қызы Сальвадордың Сан-Сальвадор қаласындағы «Хосе Симеон Канас» (UCA) Орталық Америка университетінің кампусында қырғынға ұшырады. Қарулы адамдар бірігіп тұратын үйлеріне кіріп, ішіндегі барлығын ойсырата оқ жарып өлтірді. Бұл қырғынды Сальвадор армиясының элиталық бөлімшесі – Атлакатл батальоны жасады, ол 1980 жылы SOA/WHINSEC-те құрылған жедел әрекет ететін, бүлікке қарсы батальон еді. 1990 жылы Буржуа Американы күзеттеу тобын (SOA Watch) құрды, бұл ұйымның мақсаты SOA-ны (2000 жылдан WHINSEC деп аталады) жабу және Латын Америкасындағы АҚШ сыртқы саясатын өзгерту, сонымен қатар халықты біліммен қаруландыру, Конгреске лобби жасау және демонстрациялар мен бейбіт наразылықтар сияқты шығармашылық, зорлықсыз қарсылық көрсету арқылы осы мақсатқа жету. SOA/WHINSEC ұзақ уақыттан бері азаматтарға қарсы қолданылуы мүмкін тактиканы үйретпейді, тек қатысушы елдердің әскери дағдыларын жетілдіреді деп мәлімдейді. Оның сайтында «әскери, азаматтық және құқық қорғау салаларындағы студенттерге кәсіби білім мен оқытуды ұсынады» делінген. SOA Watch өз жұмысының нәтижесінде Пентагон SOA-ға қарсы күрес күшейгеніне байланысты, ұйымның беделін жақсарту үшін PR-кампаниясын жүргізуге мәжбүр болғанын мәлімдейді. SOA Watch веб-сайтында: «Оқу орнының қорқынышты өткенімен байланысын үзу мақсатында 2001 жылдың қаңтар айында SOA Батыс жарты шардағы қауіпсіздік ынтымақтастығы институты (WHINSEC) деп қайта аталды» делінген. 2008 жылдың тамызында Буржуа әйелдердің Рим католик дінінде қызметкер болуы керек деген сеніміне сәйкес, Кентукки штатының Лексингтон қаласындағы унитариандық-универсалистік шіркеуде Женис Севр Дужинсканың діни қызметкерлікке тағайындалу салтанатына қатысып, уағыз айтты. 2011 жылы Буржуа 17 қазанда Ватиканда полиция қызметкерлерімен қысқа уақытқа ұсталды, ол бірнеше әйел діни қызметкерлермен бірге литургиялық киім киіп, Киелі орынға петиция тапсыруға тырысқан. 2012 жылы Буржуа Ватиканның үстіндегі қызғылт түтін деректі фильмінің Нью-Йорктегі премьерасындағы панельдік талқылауға қатысты. Фильмде католик шіркеуінде әйелдерді діни қызметке тағайындау үшін күрескен белсенділер бейнеленген, сонымен қатар онымен жасалған сұхбаттың үзінділері де көрсетілді.
Федералды түрме
Буржуа зорлық көрсетілмейтін наразылықтарға, оның ішінде Форт-Беннингке кіруге байланысты төрт жылдан астам уақытты федералды түрмелерде өткізді. Ол және 240-тан астам бейбітшіл белсенділер SOA/WHINSEC қақпалары алдындағы бейбіт демонстрациялары үшін сотталып, түрмеге қамалған.
Марикольльді шығару
2011 жылдың 18 наурызында әке Буржуаға әке Эдвард М. Догерти, Мэрикноллдың Бас жетекшісі және Эдвард Дж. Макговерн, оның Бас хатшысынан хат келді. Аталған хатта Буржуаға әйелдерді дін қызметкерлеріне бекітуді қолдауын кері алуға 15 күн мерзім берілді, әйтпесе ол қоғамнан қуылдырылатыны ескертілді. Буржуа 2011 жылдың 8 сәуірінде жауап хатында өзінің ар-ұжданына қайшы келетін нәрсені қабылдай алмайтынын, пікірінен қайта алмайтынын мәлімдеді. 2011 жылдың 22 шілдесінде 157 католик дін қызметкері Догертиге Буржуаның дін қызметкерлігі мен еңбегін, сондай-ақ оның ар-ұжданына құқығын қолдайтын хатқа қол қойды. Хатта әйелдерді дін қызметкерлеріне бекіту мәселесі тікелей талданбаса да, қол қойғандардың дін қызметкерлерінің ар-ұжданы бойынша сөйлеу құқығын, санкциялар қаупінсіз қорғайтыны білдірілді. Буржуа өз жауабында былай деп жазды: Менің ойымша, шіркеуіміздің әйелдерді дін қызметкерлігінен шеттетуі сенімге де, ақылға да қайшы келеді және сынақтан өтпейді. Бұл ілім Құдайға емес, адамдарға қатысты және сексизмге негізделген. Сексизм, расизм сияқты, күнә. Әйелдерге қарсы кемсітуді қаншалықты ақтауға тырыссақ та, соңында бұл Құдайдың емес, өкіметін ұстап тұрғысы келетін адамдардың жолы. Біз, сенімділер, ар-ұжданның басымдығына сенеміз. Ар-ұжданымыз бізді Құдаймен байланыстырады. Ар-ұжданымыз бізге дұрыс пен бұрысты ажырата білуге көмектеседі және дұрыс, әділ нәрсені жасауға шақырады. Сіз маған хатыңызда ар-ұжданыма қайшы келіп, нені істеуімді талап етесіз, бұл мүмкін емес. Сіз маған Құдайдың еркектер мен әйелдердің екеуін де дін қызметкерлігіне шақырғанына сенбеймін деп өтірік айтуды талап етесіз. Мен мұны істей алмаймын, сондықтан пікірімнен қайта алмаймын. Әйелдерді дін қызметкерлігінен шеттету әйелдерге, шіркеуімізге және Құдайға қарсы жасалған ауыр әділетсіздік деп санаймын. 2011 жылдың 16 тамызында Буржуаның канондық заңгері әке Томас Дойл Мэрикнолл қоғамына хат жолдап, "кұрметті теологтарды" шақырып, осы мәселені "екі маңызды мәселені терең зерттеу үшін" қарастыруын сұрады: шіркеудің әйелдерді дін қызметкерлеріне бекіту туралы ілімінің қатесіздігі және католиктің "өз ар-ұжданының талаптарына сәйкес әрекет ету және ойлау" құқығы, тіпті оның қорытындылары шіркеудің жоғары билігімен қақтығысқа түссе де. 2012 жылдың ақпанында Мэрикноллдың АҚШ-тағы аймақтық жетекшісі әке Майк Дуган Буржуа мен Дойлға телефон арқылы орденнің бас кеңесінің, яғни Бас жетекшісі мен үш көмекші жетекшісінің 2012 жылдың наурыз айында Буржуаны Мэрикнолл қоғамынан шығару туралы дауыс беретінін хабарлады.
I believe that our Church's teaching that excludes women from the priesthood defies both faith and reason and cannot stand up to scrutiny. This teaching has nothing to do with God, but with men, and is rooted in sexism. Sexism, like racism, is a sin. And no matter how hard we may try to justify discrimination against women, in the end, it is not the way of God, but of men who want to hold on to their power. As people of faith we believe in the primacy of conscience. Our conscience connects us to the Divine. Our conscience gives us a sense of right and wrong and urges us to do what is right, what is just. What you are asking me to do in your letter is not possible without betraying my conscience. In essence, you are telling me to lie and say I do not believe that God calls both men and women to the priesthood. This I cannot do, therefore I will not recant. I firmly believe that the exclusion of women from the priesthood is a grave injustice against women, against our Church, and against our God. |
On August 16, 2011, Bourgeois's canon lawyer Fr. Thomas Doyle wrote a letter to the Maryknoll Society asking that "reputable theologians" be brought in to examine the case "in order to look much more deeply" into two central issues: the Church's claim that the teaching on women's ordination is infallible, and the right of a Catholic "to act and think according to the dictates of his conscience" even if the conclusions put one in conflict with the Church's highest authorities. In February 2012, Maryknoll's U. S. regional superior, Fr. Mike Duggan, told both Bourgeois and Doyle, over the phone, that the order's general council, which consists of its superior general and three assistant generals, would be voting, in March 2012, on whether to dismiss Bourgeois from the Maryknoll Society.
Қолдау
2012 жылдың 20 қарашасында Әйелдерді дін қызметіне бекіту конференциясының атқарушы директоры Эрин Сайз Ханна Буржуа туралы былай деп мәлімдеді: "Ол қауымын жоғалтқанына қатты қайғырып, осы соңғы қадамның қаталдығына күйініш білдіргенімен, сенімі мен ар-ожданында тұрақты болып қала береді. Ол осы өзгеше кезеңде жалғыздық пен дұға етуді сұрады." 2015 жылдың 24 сәуірінде Буржуа және тағы үш адам Сальвадор елшілігіне заңсыз кіргені үшін қамауға алынды.