Кіріспе

Адам-машина жүйесі – адам операторының (немесе операторлар тобының) және машинаның функциялары біріктірілген жүйе. Бұл термин мұндай жүйені сыртқы ортамен өзара әрекеттесетін біртұтас құрылым ретінде қарастыруға баса назар аудару үшін де қолданылады. Қолмен басқарылатын жүйе – қол құралдары мен басқа да көмекші құралдардан тұрады, оларды адам операторы басқарып, жұмысты іске асырады. Мұндай жүйелерді пайдаланушылар өздерінің физикалық күшін қуат көзі ретінде қолданады. Жүйе, балғамен жұмыс істейтін адамнан бастап, күшті экзоскелет киген адамға дейін ауысуы мүмкін. Адам-машина жүйесін жобалау, адам-компьютерлік өзара әрекеттесу және әлеуметтік-техникалық инженерия сияқты жалпы және кең таралған салалардан күрделі, динамикалық басқару жүйелеріне (мысалы, ұшақ басқару) баса назар аудару арқылы ерекшеленеді, олар көбінесе жартылай автоматтандырылған. Сондай-ақ, бұл сала адамның табиғи жағдайларда немесе жоғары дәлдіктегі модельдеу ортасында проблемаларды шешуін зерттейді.

Адам мен машинаның хореографиясы

Адам мен машина хореографиясы саласы әлі толық зерттелген жоқ. Дене құрылымының машина механизмдері арқылы кеңеюі, дене биологиялық формасы мен функцияларынан, сондай-ақ ол қоныстанған жергілікті кеңістіктен тыс қалай өнер табатынын көрсетеді. Адам қозғалысының машина қозғалысына түрленуі және оның интернеттегі виртуалды өнер көрсетуге берілуі тұжырымдамалық көзқарас пен эстетикалық қолданыс салаларында жаңа мүмкіндіктер ашады. Мысалы, өнерпаз адам-машина жүйесінің виртуалды камерадан алынған көрінісін қосу хореографияны байытып, көркемдік нәтижені күшейтеді.

Бұлшықет машинасы

Бұлшықет машинасы – адам мен роботтың қосылған, қадам басатын машинасы. Оны суретші Джеймс Стелларк (осы сияқты басқа да жүйелерді жасаған) жобалаған. Бұл – ұшқыштың аяқ және қол қозғалыстарымен басқарылатын алты робот аяғы бар экзоскелет.

Механизм

Резеңке бұлшық еттер толтырылғанда жиырылады, ал қысымы түскенде созылады. Бұл сенімді және мінсіз инженерлік шешімге алып келеді. Дене машинаның шассиі ішіндегі жерде тұрады, оған роботпен байланысты төменгі дене экзоскелеті енгізілген. Жамбас буындарындағы кодтағыштар адам операторға машинаны қозғалтуға, бағыт беруге және жылдамдығын өзгертуге қажетті деректерді ұсынады. Адам операторының бір аяғын көтеруі машинаның үш балама аяғын көтеріп, оларды алға жылжытады. Денесін бұру арқылы машина алға қарап тұрған бағытта қозғалады. Осылайша, интерфейс және өзара әрекеттесу тікелей болады, бұл интуитивті адам-машина хореографиясына мүмкіндік береді. Акселерометрлік сенсорлары бар жүру жүйесі, дыбыстық пневматика мен машина механизмінің жұмысын күшейтетін дыбыстарға айналатын деректерді жасайды. Машина қозғалғаннан кейін, кім басқарады – адам ба, машина ба деген сұрақ туындамайды, өйткені олар толық интеграцияланып, біртұтас қозғалады. Алты аяқты робот денеге созылуға және екі аяқты қозғалысты 6 аяқты жәндік сияқты қозғалысқа түрлендіруге мүмкіндік береді. Машина аяқтарының сыртқы түрі мен қозғалысы мүшелерге де, қанаттарға да ұқсас.

Танымал мәдениетте

Адам-машина жүйелері көптеген жағдайларда бұқаралық ақпарат құралдарында бейнеленген. "Терминатор" және "Робокоп" сияқты фильмдерде көрінетін киборгтар – адам-машина жүйелері болашақта қандай болуы мүмкін екенінің фантастикалық суреттемесі.