Сарайлы үйлер тарихы

Кіріспе

Ірі және сәнді резиденция

Ұлы үй – заттық мүмкіндіктері зәулім және көптеген ішкі және сыртқы қызметкерлері бар үлкен үй немесе сарай. Бұл термин көбінесе тарихи мағынада қолданылады, әсіресе 20-шы ғасырдың басында, атап айтқанда Ұлыбританиядағы кеш Виктория және Эдвард дәуірлерінде, ал АҚШ-тағы Алтын ғасырда.

Анықтама

"Үлкен үй" деген сөздің нақты анықтамасы жоқ, ал түсінігі елдер арасында әртүрлі. Англияда, барлық дерлік ауылдарда ежелден бері иеленушінің үйі болған, кейде "үлкен үй" деп аталатын, бірақ олардың барлығында дәстүрлі ағылшын ел үйі сияқты сәнді үйлер болмаған. Бұл, әдетте жер иелігінен кіріс алатын, қалыптасқан "округтік" отбасының дәстүрлі белгісі саналды. Әсем үйлер, одан да сирек кездесетін және қымбатқа соғатын, ақсүйектермен емес, ақсүйектермен байланысты болды. 20-ғасырда көптеген сарайлар бұзылды, себебі бұрын ел үйі мен қала үйі арасында уақыттарын бөліп өткізген отбасылар екеуін де ұстаудың қымбат екенін түсінді. Көптеген мүліктер қазір тарихи үй-музейлер ретінде ашық, оларды ата-бабалары коммерциялық негізде басқарады немесе Англия мұрағаты сияқты ұйымдарға тапсырған. Тағы басқалары қонақүйлер мен тойлар өткізу орындары ретінде жұмыс істейді. Кейбіреулері әлі де отбасылық орын қызметін атқарады. Ирландияда "үлкен үй" термині ағылшын-ирландтық үстемдікке ие үйлерді білдіреді. АҚШ-та "миллионерлер милясы" (немесе "қатары") деп аталатын белгілі бір қалалардағы көшелерде үлкен үйлерді кездестіруге болады. Ямайкада "үлкен үй" – плантациялық өмірдің ортасындағы үйді білдіретін стандартты термин, АҚШ-та бұл плантациялық үй деп аталады. Елдер арасындағы ортақ белгі – үлкен үйді мекендейтін отбасының саны, көбінесе, олардың қызметкерлерінен кем болды. Үй шаруасындағы қызметкерлер арасындағы күрделі иерархия бүгінгі тамашашыларға "Даунтон Абби" сияқты теледрамалар арқылы жақсы таныс. Бұрынғыдай, бүгінгі үлкен үйлер мемлекет басшыларына, өте байларға немесе оларды мұра еткендерге ғана тиесілі; дамыған елдерде өткен ғасырлардағыдай көптеген қызметкерлерді ұстау сирек кездеседі. Қазіргі кезде Халықаралық батлерлер гильдиясы 20-25 адамнан тұратын үй шаруашылығы қызметкерлерінің жылдық жалақысы 1,000,000 АҚШ долларынан аспайды деп есептейді.

There is no precise definition of "great house", and the understanding varies between countries. In England, while most villages would have had a manor house since time immemorial, originally home of the lord of the manor and sometimes referred to as "the big house", not all would have anything as lavish as a traditional English country house, one of the traditional markers of an established "county" family that derived at least a part of its income from landed property. Stately homes, even rarer and more expensive, were associated with the peerage, not the gentry. Many mansions were demolished in the 20th century, since families that had previously split their time between their country house and their town house found the maintenance of both too expensive. Many properties are now open to the public as historic house museums, either run by their ancestral owners on a commercial basis, or having been given to English Heritage or similar organisations. Others operate as hotels and wedding venues. Some still serve as the family seat. In Ireland, the term big house is usual for the houses of the Anglo Irish ascendancy. In the United States, great houses can be found on streets known informally as "millionaires' mile" (or "row") in certain cities. In Jamaica, "great house" is the standard term for the house at the centre of plantation life, what in the United States is called a plantation house. One commonality between countries is that the family occupying the great house were outnumbered, often greatly so, by their staff. There was often an elaborate hierarchy among domestic workers, probably most familiar to people today through television dramas such as Downton Abbey. As in the past, today's great houses are limited to heads of state, the very rich, or those who have inherited them; few in the developed world are staffed at the level of past centuries. Nowadays, the International Guild of Butlers estimates that the annual salaries of a 20–25 person household staff total in excess of US$1,000,000.

Жер бетіндегі қызметкерлер

Мүлік басқарушысы алаңның, көгалдандырудың және қосалқы ғимараттардың (бассейн, кабана, ат қоралары, жылыжай және т.б.) күтімі мен сақталуына жауапты болуы мүмкін, бұл басшылықты төмендегілер жүзеге асырады:

ҚызметіСипаттамасыБас бағбан Үй маңындағы алаңдарға жауапты; егін жинау немесе егу кезінде шақырылған қосымша бағбандар мен маусымдық жұмысшыларға басшылық етеді. Ат қорасының бақташысы Жануарларды, әсіресе атпен саяхаттау, түлкі аулау немесе иттерге қызығу сияқты демалыс мақсатында пайдаланылатын жануарларды бағуға жауапты тұлға. Аңшы