Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бельгиялық футболшы және саясаткер
Belgian footballer and politician
Марк Роберт Вилмотс (22 ақпан 1969 жылы туған) – бельгиялық кәсіби футбол жаттықтырушысы және бұрынғы футболшы, қазір «Шальке 04» клубының спорт директоры. Ойыншылық карьерасында шабуылдаушы жартылай қорғаушы ретінде «KV Мехелен», «Стандарт Лиеж» және «Шальке 04» командаларымен бірнеше жүлде жеңіп алды. Бельгия ұлттық құрамасы сапында 70 матч өткізді. 1990, 1994, 1998 және 2002 жылғы әлем чемпионаттарында, сондай-ақ Бельгия мен Нидерланды бірлесіп қабылдаған 2000 жылғы Еуропа чемпионатына қатысты. Вилмотс саясатпен де айналысқан, төрт жыл бойы «Реформациялық қозғалыс» партиясынан Сенат депутаты болды.
Marc Robert Wilmots (born 22 February 1969) is a Belgian professional football manager and former player who is the sporting director of Schalke 04. During his club career as an attacking midfielder, he won trophies with KV Mechelen, Standard Liège and Schalke 04. He represented the Belgium national team, earning 70 caps. He was in the Belgium squad for the 1990, 1994, 1998 and 2002 World Cups, as well as the 2000 Euro which Belgium hosted jointly with the Netherlands. Wilmots has also been a politician, having sat in the Senate for four years for the Mouvement Réformateur party.
Клубтық мансап
1987 жылы басталған клубтық карьерасында Вилмотс «Синт-Трюиден», «Мехелен», «Стандарт Лиеж», «Шальке 04» және «Бордо» клубтарында ойнады. «Шалькеде» ол 1997 жылғы УЕФА кубогының финалына жол ашты. Оның бірінші ойындағы голын «Интернационале» екінші ойында теңестірді, бірақ «Шальке» пенальтилер сериясында жеңіске жетті, ал Вилмотс шешуші голды соқты. 2003 жылы «Шалькеде» екінші рет ойнағаннан кейін ол карьерасын аяқтады. «Шалькеде» ойнаған кезінде жанкүйерлер оған «Дас Кампфшвейн» («Соғыс шошқасы») деген лақап ат берді, оны кейбір ағылшын тіліндегі журналистер де қолданады. Бельгияда ол туған жеріне байланысты «Донгельберг бұқасы» деген лақап атымен танымал.
In his club career, which started in 1987, Wilmots played for Sint Truiden, Mechelen, Standard Liège, Schalke 04, and Bordeaux. At Schalke, he helped them to the 1997 UEFA Cup final. His goal in the first leg was cancelled out by Internazionale in the second leg, but Schalke went on to win the game on penalties, with Wilmots scoring the decisive goal. He retired in 2003, after his second stint with Schalke. During his time with Schalke, the fans there gave him the affectionate nickname "Das Kampfschwein" (The War Pig), which has been picked up by some English language journalists. In Belgium he is known under the nickname the Bull of Dongelberg, an allusion to his birthplace.
Халықаралық мансап
Бельгия құрамасында Уилмотс 70 матчта 28 гол соқты, алғашқы голын 1990 жылдың мамырында соқты. Ол төрт әлем чемпионатына қатысты, соның үшеуінде ойнады. 1990 жылы пайдаланылмаған қосалқы ойыншы болғаннан кейін, 1994 жылы 54 минут ойнап, гол соқпады, бірақ 1998 жылы екі гол, ал 2002 жылы үш гол соқты, осылайша Бельгияның әлем чемпионаттары тарихындағы ең көп гол соққан ойыншысы атанды. Ол 2002 жылғы әлем чемпионатының 1/16 финалында Бразилияға қарсы гол соқты, бірақ Роке Жуниорға жасалған "көрінеу бұзушылық" салдарынан гол есептелмеді. Уилмотстың сөзінше, төреші Питер Прендергаст үзілісте оған қатесі үшін кешірім сұрады. Уилмотс 2002 жылғы әлем чемпионатының символдық құрамасының жеті резервтік ойыншысының бірі деп тағайындалды. Уилмотс сондай-ақ Бельгия турнирді бірлесіп қабылдаған Еуро-2000 турнирінде де ойнады.
For Belgium, Wilmots scored 28 goals in 70 caps, his first coming in May 1990. He went to four World Cups, playing in three. After being an unused substitute in 1990, he played 54 minutes in 1994 without scoring, but scored two goals in 1998 and three in 2002, making him Belgium's leading goal scorer in World Cup history. He also scored a goal against Brazil in the last 16 match of the 2002 World Cup which was disallowed because of a "phantom foul" on Roque Júnior. According to Wilmots, the referee Peter Prendergast apologized for the error to him at half time. Wilmots was named as one of the seven reserves in the 2002 World Cup All Star Team. Wilmots also played in Euro 2000, when Belgium co hosted the tournament.
Басқарушылық мансап
2004 жылғы жаз айында Вилмотс «Синт-Трюиден» клубының футбол менеджері болды, бірақ 2005 жылғы ақпанда қызметтен босатылды. 2009 және 2012 жылдар аралығында ол Дик Адвокат және кейін Жорж Ликенс басшылығымен Бельгия ұлттық құрамасының бас жаттықтырушысының көмекшісі болды. 2012 жылдың 15 мамырында Ликенс кеткеннен кейін Вилмотс Бельгия құрамасын уақытша басқарды, сосын тұрақты жаттықтырушы болып тағайындалды, 2014 жылғы маусымға дейін келісімшартқа қол қойды. 2013 жылғы 11 қазанда Бельгия 2014 жылғы ФИФА Әлем Кубогына іріктеліп алды. Вилмотс жас командаға өзіне сенімділік қабылдатумен қатар, ойыншылармен жақын қарым-қатынас орнатып, сонымен бірге құрамаға тәртіп орнатуға қабілетті болды деп есептеледі. Турнирдің топтық кезеңінде Бельгия үш ойында да жеңіске жетіп, ширек финалда турнирден шықты. 2015 жылғы 13 қазанда Бельгия Израильмен өткен соңғы ойында жеңіске жетіп, УЕФА Еуро-2016 турниріне қатысу құқығын алды. Еуропа чемпионатында көңілі толмаған нәтижелерден кейін Вилмотс 2016 жылғы 15 шілдеде Бельгия Корольдік футбол қауымдастығынан босатылды. 2017 жылғы наурыз айында Вилмотс Кот-д’Ивуар ұлттық құрамасының бас жаттықтырушысы болып тағайындалды. Бірақ алты айдан кейін Әлем Кубогына іріктеле алмағандықтан қызметінен алынды. 2019 жылғы 15 мамырда Вилмотс португалиялық жаттықтырушы Карлос Квироздың Азия Кубогының жартылай финалынан кейін сегіз жылдық қызметтен кейін кеткеннен соң Иран ұлттық құрамасын басқару үшін үш жылдық келісімшартқа қол қойды. Ол 2019 жылғы 29 мамырда келісімшартқа ресми түрде қол қойды, ол 1 маусымнан күшіне енді. 2019 жылғы 4 желтоқсанда Ирак пен Бахрейнге қарсы күтпеген жеңілістерден кейін алты ойыннан соң Иран құрамасын басқарудан кетті. 2021 жылғы 11 қарашада Марокконың «Ража КА» командасы Вилмотстың Лассад Чаббиден кейін 2024 жылға дейін жаңа бас жаттықтырушы болып тағайындалғанын жариялады. Вилмотс үш айдан кейін 2022 жылғы 21 ақпанда «Ража» командасынан босатылды. 2024 жылғы 3 қаңтарда «Шальке 04» Вилмотстың клубтың спорт директоры болғанын хабарлады.
Wilmots became a football manager in summer 2004 for Sint Truiden, but was sacked in February 2005. Between 2009 and 2012, he served as assistant manager of the Belgium national team under Dick Advocaat and later Georges Leekens. On 15 May 2012, following the exit of Leekens, Wilmots assumed the Belgium reins on an interim basis before going onto become permanent coach, signing a contract until June 2014. On 11 October 2013, Belgium qualified for the 2014 FIFA World Cup. Wilmots is credited with "not only giving the young group confidence in themselves as well as enjoying a close relationship with his players but also at the same time being capable of instilling discipline to the squad." During the group stage, Belgium topped the group with all three wins, before exiting the tournament at the quarter final stage. On 13 October 2015, Belgium won the group to qualify for the UEFA Euro 2016 in the last game of the stage against Israel. After a disappointing European Championship, Wilmots was fired by the Royal Belgian Football Association on 15 July 2016. In March 2017 Wilmots was appointed as the manager of Ivory Coast national team. However he was sacked from his position six months later after failing to qualify for the World Cup. On 15 May 2019, Wilmots agreed a three years contract to become the manager of the Iranian national team, after Portuguese coach Carlos Queiroz left the team after eight years in charge following Iran's semifinal exit in the Asian Cup. He officially signed his contract on 29 May, effective from 1 June 2019. On 4 December 2019, following shock defeats to both Iraq and Bahrain he left his role as Iran coach after six games in charge. On 11 November 2021, Moroccan team Raja CA announced that Wilmots would be their new head coach until 2024, succeeding Lassaad Chabbi. Wilmots was sacked three months later by Raja on 21 February 2022. On 3 January 2024, Schalke 04 announced that Wilmots became the sporting director of the club.
Саяси мансап
Футболшыдан зейнеткерлікке шыққаннан кейін Уилмотс саясатқа қатысты. 2003 жылғы федералды сайлауда ол француз тіліндегі консервативті партия, Реформашыл қозғалысы (Mouvement Réformateur немесе MR) атынан Сенатқа сайланды. Ол 79 437 дауыс жинады, бұл көрсеткіш бойынша бүкіл елдегі сайлау кезінде тек 17 кандидат ғана одан жоғары нәтиже көрсетті. 2005 жылы ол сенаторлық қызметтен кету ниетін білдірді, бұл конституциялық жағынан ерекше және сынға түскен қадам болды.
After retiring as a footballer, Wilmots went into politics. He was elected to the Senate for the French speaking conservative party, the Reformist Movement (Mouvement Réformateur or MR) in the 2003 federal election. He received 79,437 votes, a number surpassed only by 17 other candidates in the whole country during the elections. In 2005, he announced that he wanted to resign as a senator, a rather unconventional and criticized constitutional move.