Кіріспе

Американдық фотограф Асахель Кертис (1874–1941) – Америка Құрама Штаттарының Тынық мұхитының солтүстік-батыс аймағында жұмыс істеген фотограф. Оның мансабында Сиэтлдегі Клондайк алтын асыру кезеңінің, Солтүстік-Батыстағы табиғи ландшафттардың және Сиэтлдегі инфрақұрылымдық жобалардың фототүсірілімдері бар.

Ерте өмір

Асахел Кертис 1874 жылы Миннесота штатында Джонсон Асахел Кертистің (1840–1887) және Эллен Шерифтің (1844–1912) отбасында дүниеге келген. Джонсон Кертис – дін қызметкері және Америка Азамат соғысының қатысушысы, Огайо штатында Канадада туған әкесі мен Вермонт штатынан шыққан анасының ұлы. Эллен Шериф Нью-Йорк қаласында дүниеге келген, ал оның екі ата-анасы да Англияда туған. Асахелдің туыстары: Рафаэль Кертис (1862–шамамен 1885), сондай-ақ Рей Кертис; Эва Кертис (10 мамыр 1870, Уиттакер, Висконсин штаты – 1967, Такома округі, Вашингтон штаты); және Эдвард Шериф Кертис (1868–1952), фотограф және этнолог. 1880 жылы отбасы Миннесота штатындағы Кордовада, Ле Сюер округінің құрамында тұрған, ал Джонсон Кертис бөлшек саудамен айналысқан. Эдвард пен Асахел ересек болып келе жатқанда өздері жасаған фотоаппараты болған. 1885 жылы он жеті жасқа келген Эдвард фотосуретке деген қызығушылығын арттырып, Миннесота штатындағы Сент-Поль қаласында фотограф шәкірті болды.

Мансап

Кертистер отбасы 1888 жылы Вашингтон штатына көшіп келгенде Эдвард пен Асахель жасөспірімдер еді. Мансаптары өскен сайын, олардың таңдайтын тақырыптары да әртүрлі болды. Эдвард 33 жыл бойы Американың түпкі тұрғындарының дәстүрлі өмірін зерттеп, құжаттады. Асахель Вашингтонның табиғи ресурстарын және оған байланысты салаларын, сондай-ақ Вашингтон штатының алғашқы қалаларын, тарихи оқиғаларды және оның халқын суретке түсірді. Асахельдің ағасы, Эдвард Шериф Кертис, отбасын Сиэтлде фотостудия ашу арқылы қамтамасыз етті, ал 1894 жылы Асахель оған жұмыс істеуге кетті. 1897 жылы бауырластар Асахельдің Юконға барып, Клондайк алтын іздеушілігін құжаттауына келісті. Асахель екі жыл бойы сол жерде қалып, суретке түсіріп, шағын және көбінесе нәтижесіз кеніште жұмыс істеді. Асахель Аляска мен Клондайкқа екі жылдық сапарымен фотографтық мансабын бастады. Оның шахтадағы серігі Чарльз Эйнсворт 1897-1899 жылдары Асахель суретке түсірген көптеген алтын іздеушілердің бірі болды. Бірнеше жыл бірге жұмыс істегеннен кейін, Эдвард пен Асахель Асахельдің Юкондағы суреттеріне құқықтар туралы қызу даудан кейін мәңгілікке ажырасып кетті, оларды Эдвард өзінің атымен жариялаған еді. Содан бері екеуі бөлек жолмен жүрді. Эдвард лекциялар мен фотосуреттер көрсету арқылы Солтүстік Американың түпкі тұрғындары жобасына қаржы табуға күш салды. Кейін Эдвард америкалық түпкі тұрғындарының жиырма томдық фотосериясымен бүкіл елге танылды. Асахель де фотограф ретінде табысқа жетті, бірақ Эдвард сияқты танымал болмады. Ол 1902 жылы Флоренс Карниге үйленді. 1911 жылы Асахель Сиэтлде өз студиясын ашып, оның қарындасы Еваны қоса алғанда, әзірлеушілер мен түс берушілер тобын жұмысқа алды. Ол жергілікті компаниялар, ұйымдар мен бай адамдардың портреттерін және жарнамалық суреттерін түсіру үшін шақырылды. Ол бүкіл елде жарияланған Вашингтон пейзажының суреттерімен кеңінен танылды. Университет кітапханасының цифрлық жинағындағы 1677 экспонаттан тұратын "The Asahel Curtis Photo Company Photographs" Сиэтл, Вашингтон штаты, Аляска және Клондайк туралы 1850 жылдан 1940 жылға дейінгі кезеңді қамтитын ең құнды фотосуреттердің бірі болып табылады. Кертис адамдарды, жерлерді және оқиғаларды жақсы байқады, Асахель Вашингтонның ағаш өңдеу, ауыл шаруашылығы, балық аулау және тау-кен өнеркәсібін құжаттады. Ол президенттік сапарлар, Колумбия өзеніндегі бөгеттердің құрылысы және Сиэтлдің амбициялық Денни Регрейд жобасы сияқты тарихи оқиғаларды суретке түсірді. Кертис Рейньер тауының сұлулығы мен ерекшелігін соншалықты бағалады, ол бірнеше онжылдық бойы өзінің табиғаттың сұлулығына деген құрметін және аймақтық жарнамалауға жасаған күш-жігерін біріктіріп, Рейньер тауының ұлттық паркін дамытуға жұмсады. Кертис таушылар клубының негізін қалаушы мүшесі болды, ол да далалық аумақтарды сақтауды қолдады. Кертис 1906 жылы клуб құрылғаннан кейін алғашқы бірнеше жыл бойы клубтың істеріне белсенді қатысты. Ол таушыларды Рейньер тауына көтерілуге жетекшілік етті және клуб ішінде Рейньер тауының ұлттық паркімен айналысатын комитет ұйымдастырды. Кертис былай деді: "Адам тауларды жолмен жүргенде жақын сезінеді. Өркендерде ормандар төмен көрінеді, алып ағаштар бір жағынан орасан биіктікке көтеріледі және төменгі өсімдіктер сізді құшақтап, қош келдіңіз дейді; бірақ таулы биіктіктерде саяхатшы өзінің еңбегі үшін толық сыйақы алады. Мұздақ пен қардың арасында өсімдіктер соңғы рет тірі қалады, ал төменгі әлем алыстағы көкжиекке дейін созылады, табиғат өзінің барлық сұлулығымен ашылады." Кертистің Сиэтл-Такома-Рейньер ұлттық паркі комитетіне (кейін Рейньер ұлттық паркі кеңесші кеңесіне) қатысуы таушылармен қарым-қатынасын нашарлатты. Комитет, Кертис 1912 жылдан 1936 жылға дейін төрағалық еткен, саябақтың туристік әлеуетін пайдалану үшін қоғамдық бизнес мүдделерімен құрылды. Кертис комитет арқылы туризмді арттыру үшін жолдар салу арқылы саябаққа қолжетімділікті арттыруды көздеді. 1930 жылдардың соңында Сиэтл сауда палатасының және ағаш өнеркәсібінің өкілі ретінде Олимпиада ұлттық паркін кеңейтуге қарсылық білдіруі таушылармен қарым-қатынастың одан әрі нашарлауына әкелді. Сонымен қатар, бұл Кертис пен оның әріптестері арасында да ажырымға әкеліп, оның саябақ істеріне қатысуын тоқтатты. Кертистің қызметі Маунт-Рейнир ұлттық паркін дамытумен шектелмеді. Сиэтл сауда палатасының ресми фотографы болған кезде, ол оның Даму комитетіне және Тас жол комитетіне көп жыл бойы төрағалық етті. Оның қызығушылықтары Пьюджет Бұғазы аймағынан асып түсті. Кертис Элленсбургте шағын бау шаруашылығына ие болды және Орталық Вашингтонның өнімділігін шөлді аймақты егістік жерге айналдыру үшін суару жобаларын салу арқылы арттыруға болатынына сенді. Сондықтан Вашингтон суару қауымдастығы Кертисті 1920 жылдары президенті етіп тағайындады. Ол сондай-ақ Вашингтон штатының Жақсы жолдар қауымдастығының істеріне қатысты, 1932 және 1933 жылдары оның президенті болды. Кертис 1941 жылы қайтыс болғанға дейін Сиэтлдегі студиясында жұмыс істеді. Оның 60 мыңнан астам суреті Вашингтон штатының тарихи қоғамында Такомада сақталады.

Мұра

Солтүстік Каскадтар ұлттық паркіндегі Шуксан тауындағы Жоғарғы және Төменгі Кертис мұздықтары 1906 жылы тауға ерте шыққан Кертис есімімен аталған. Асахель Кертис жолы Бейкер тауының Снокуалми ұлттық орманында, 90 тас жолының жанындағы көп келіп-кетіп жүретін Снокуалми өткеліне жақын орналасқан.