Кіріспе

Австралиялық автожарысшы Райан Джон Бриско (Ryan John Briscoe; 1981 жылдың 24 қыркүйегінде туған) – австралиялық-америкалық кәсіби автожарысшы. Ол негізінен Еуропа мен Америкада ашық дөңгелекті және спорттық автомобильдермен жарысқан. IndyCar жарыстарында ол 8 жеңіс және 28 мәрте тұғырға көтерілді, 2009 жылы үшінші орынды, 2008 және 2010 жылдары бесінші орынды, ал 2011 және 2012 жылдары алтыншы орынды иеленді. Спорттық автомобильдер жарыстарында ол 2020 жылғы 24 сағаттық Дейтона және 2020 жылғы Petit Le Mans жарыстарында жеңіске жетті, 2007 жылғы Американдық Ле-Ман сериясы LMP2 класында екінші орын алды, 2013 жылғы Себрингтің 12 сағаттық LMP2 классында, 2008 және 2013 жылғы Petit Le Mans LMP2 классында жеңімпаз атанды, 2015 жылғы 24 сағаттық Дейтона GTLM классында жеңіс тойлады және 2008 жылғы 24 сағаттық Дейтонада жалпы есеп бойынша үшінші орын алды.

Ерте мансап

Көптеген жарыс жүргізушілері сияқты, ол өзінің мансабын картингтен бастады, алғаш рет 1993 жылы жарысқа қатысты. Австралия, Солтүстік Америка және Италия чемпионаттарында жеңіске жеткен соң, ол 2000 жылы Формула Реноға көшті. 2001 жылы ол Италия Формула Рено чемпионатында жеңіске жетті (5 жарыста жеңіс алды) және шектеулі кестемен Еврокубокта 4-орынды иеленді (6 жарыстың 2-сінде жеңіс алды).

2002-04: Toyota F1 сынақ жүргізушісі

2002 жылы ол сол маусымда тұңғыш рет жарысқа шыққан Toyota Formula One командасының сынақ жүргізушісі болды. Сол жылы ол Формула 3000 сериясында жарысқа қатысты, бірақ қиындыққа тап болып, 7 жарыстан кейін командадан кетіп қалды. Жыл соңында Германия Формула 3 чемпионатында соңғы 6 кезеңде 3 мәрте жүлделі орынға ие болды. 2003 жылы ол Формула 3 Евросериясын жеңіп алды (осы процесте 8 жарыста жеңіске жетті). Бұрынғы үшінші жүргізуші Рикардо Зонта Кристиано да Маттаның орнына шақырылғаннан кейін, 2004 жылғы маусымның соңғы үштен бір бөлігінде ол Toyota F1 командасының «үшінші» жүргізушісі болды (яғни, команданың сынақ көлігін Гран-приде жұма күні жүргізді).

2005: Ганнассимен бірге Индикарға ауысу

2005 жылы Бриско Toyota қозғалтқышын алғандықтан, «Иордания Гран-при» F1 командасы үшін жарысуға дайын екені туралы қауесет тарады. Бриско «Инди» жарысынан бір апта өткен соң «Милуоки Майлы» жарысында өзінің алғашқы жеңісін одда, Скотт Диксонды озып өтіп, Марко Андретти, Эд Карпентер және Витор Мейра қатысқан соңғы апаттан сақтады. Бриско – Марк Донохью (1971), Том Снева (1975), Рик Мирс (1978), Пол Трейси (1993) және командаласы Хелио Кастроневес (2000) ізінен кейін «Пенске» командасы үшін алғашқы жеңісін одда Индика тарихындағы алтыншы жүргізуші болды. Ол маусымның ортасынан кейін «Mid Ohio Sports Car Course» трассасында өткен «Honda 200» жарысында алғашқы жеңісін екінші жеңіспен жалғастырды. Бриско 2008 жылғы 26 қазанда «Nikon Indy 300» жарысында өз туған жерінде жеңіске жеткен алғашқы австралиялыққа айналды, ал елдесі және фавориті Уилл Пауэр жарыстың басында жарақат алды. Алайда, бұл жарыс чемпионат ұпайлары үшін өткізілмеді және «Surfers Paradise Street Circuit» трассасында өткен соңғы ірі ашық дөңгелекті жарыс болды. 2009 жыл Бриско үшін чемпионаттағы ең сәтті маусым болды, ол 3 жеңіс және 8 қосымша мәнерлеп оқудан тұратын тұғырға көтерілді. Бриско маусымның көп бөлігінде Дарио Франчитти және Скотт Диксонмен көшбасшылықты алмастырды. «Twin Ring Motegi» трассасында өткен «Indy Japan 300» жарысынан бұрын ол 25 ұпаймен көшбасшы болды. Бриско пит-стоптан шығарда жылдамдық алғанда қабырғаға соқтығып, жарыстан шығып, чемпионатта Дарио Франчитти мен Диксоннан кейін үшінші орынға түсті. Бриско соңғы жарысқа, «Homestead Miami Speedway» трассасына чемпиондыққа үміткер ретінде келді, алайда титул үшін күрескен үш жүргізуші арасында Бриско франчииттен кейін екінші орынға ғана қол жеткізе алды, ол чемпион атанды. Бриско 2010 жылы «Texas Motor Speedway» трассасында бір жарыста жеңіске жетті, бірақ 2009 жылғы жетістіктерін қайтаруға қол жеткізе алмады және 2012 жылы «Sonoma Raceway» трассасында жеңіске жеткенше тағы бір жарыста жеңіске жете алмады. Алайда Бриско 2012 жылы «Индианаполис 500» жарысында поул позициясын алып, мұны жасаған алғашқы австралиялық болды. Бриско жарыстағы ең жақсы көрсеткіші – бесінші орынды қайталады.

201314: АЛМС және Ганассиге оралу

2013 жылдың басында Бриско Индикарда команда таба алмады. Оның орнына, ол Level 5 Motorsports командасымен 2013 жылғы Себрингтің 12 сағаттық жарысында P2 класында HPD ARX 03b машинасын жүргізуге шақырылды. Бриско Скотт Такер және Марино Франчиттимен бірге өз классында жеңіске жетті, бұл оның 2008 жылдан бергі алғашқы ALMS P2 классындағы жеңісі болды. Кейін, сәуір айында Лонг-Бичтегі Toyota Grand Prix алдында Level 5 Брисконы толық маусымға P2 жүргізушісі ретінде бекітті, осы маусымда ол алты рет жеңіске жетті. Бриско командамен бірге Ле-Манның 24 сағаттық жарысына қатысты, бірақ нәтижесі тіркелмеді. Сонымен қатар, 2013 жылғы Алабама Гран-присі алдында Chip Ganassi Racing Брисконы 2013 жылғы Индианаполис 500 жарысына үшінші машинамен қатысу үшін командаға қайта шақырғанын жариялады. Бриско 12-орында аяқтаған 500 жарысынан кейін Panther Racing Брисконы Детройттен бастап No.4 National Guard машинасында J.R. Hildebrand-ты алмастыруға келісім жасады. Дарио Франчитти Хьюстон Гран-присіндегі апаттан кейін мансабын аяқтағаннан соң, Тони Канаан жоспарланған төртінші Ganassi Racing машинасынан ауысты, ал Бриско 2014 жылғы IndyCar Series үшін Канааннан төртінші No.8 NTT Data машинасын қабылдады. Ол ұпайлар кестесінде 11-орынды иеленді және подиумға шыға алмады. Маусым соңында ол Ganassi командасымен жол айырды, себебі No.8 машинаны жалғастыру үшін қосымша қаржыландыру қажет болды. 2010 жылы V8 Supercars Bathurst 1000 жарысына оралғаннан кейін және 2010 мен 2012 жылдар аралығында Голд-Кост 600 жарысында міндетті түрде «халықаралық жүргізуші» ретінде қатысқаннан кейін, Бриско 2013 жылы жаңадан құрылған үш кезеңнен тұратын, екі жүргізушіден құралған командалардың жарысы – Enduro Cup жарысына қатысу үшін Австралияға оралды. Осы жарыс жолының соңғы кезеңінде, Голд-Кост 600 жарысында Бриско Рассел Ингаллмен бірге алғашқы чемпиондық подиумында болды.

2015: Корветтің табысы және Индикарды ауыстыру

2015 жылғы IndyCar Series маусымында Бриско Шмидт Петерсон Моторспортс командасымен жарысуға келіссөздер жүргізді, бірақ команда үшін үшінші машинаны дайындауға қажетті қаржылық келісімге келе алмады. Дегенмен, команда Джеймс Хинчклиф жарысқа іліккеннен кейін ауыр жарақат алғаннан соң, 2015 жылғы Индианаполис 500 жарысында оны Хинчклифтің орнына шақырды. Ол Техасқа оралып, Фонтанадан бастап тұрақты жүргізуші ретінде командаға қосылды. Чемпионаттағы соңғы қатысуларында ол сегіз жарыста төрт рет топ ондыққа енді. Осы уақытта Бриско 2014 жылдан бері GTLM класындағы Corvette Racing командасымен ынтымақтастығын жалғастырды, кейбір кезеңдерде төзімділікке арналған United SportsCar Championship (IMSA) жарыстарында үшінші жүргізуші ретінде қатысты. 2015 жылы Бриско Антонио Гарсия және Ян Магнуссенмен бірге Chevrolet Corvette C7.R көлігімен 2015 жылғы 24 сағаттық Дейтона және 2015 жылғы 12 сағаттық Себринг жарыстарында өз классында жеңіске жетті. Команда 2015 жылғы 24 сағаттық Ле-Ман жарысына да қатысты, бірақ іліккеннен кейін стартқа шыға алмады.

201619: Ford GT Ganassi-мен бірге

2016 жылы Ford, Chip Ganassi Racing командасымен бірге FIA World Endurance (WEC) және WeatherTech SportsCar Championship (IMSA) чемпионаттарында Ford GT көлігімен төзімділік спортивтік жарыстарға қайта оралды. Бриско IMSA командасына қосылу үшін таңдалды, ол бұрынғы IndyCar қарсыласы Скотт Диксон және Ричард Вестбрукпен бірге WEC-тің Ле-Манның 24 сағатына жыл сайын қатысты. Үштік 2016 жылғы Ле-Манның 24 сағатында кластағы тұғырға көтерілді, ал Бриско 2018 жылы Дейтонаның 24 сағатында кластағы екінші жеңісін тойлады. IMSA чемпионатында Вестбрук пен Бриско толық маусымдар бойы жарысқа қатысты, ал Диксон оларға төзімділік жарыстарында қосылды. Вестбрук пен Бриско 2016 және 2018 жылдары чемпионатта екінші орынды иеленді. Ford-тың зауыттық бағдарламасы 2019 жылғы маусымның соңында жабылды.

2020: Уэйн Тейлор Ресинг

Бриско 2020 жылы IMSA WeatherTech чемпионатында прототиптер класына көшті, және Уэйн Тейлор Рейсинг командасында Ренгер ван дер Зандемен толық уақытты жүргізуші ретінде жұптасты. Олар Скотт Диксон мен Камуи Кобаяшимен бірге 2020 жылғы 24 сағаттық Дейтона жарысын жеңіп алды. 2020 жылдың қазан айында Бриско, ван дер Занде және Диксон Road Atlanta трассасында өткен 2020 жылғы Petit Le Mans жарысында жеңіске жетті.

Жеке өмір

Ағылшын тілінен басқа, Бриско итальян және француз тілдерінде сөйлейді. Ол Австралияның Сидней қаласындағы Саммер-Хиллде орналасқан Тринити грамматикалық мектебінде оқыған, алайда білімін толықтырмай Еуропада жарысқа қатысу үшін кетіп қалды. Бриско NASCAR жүргізушісі Чейс Брискомен туыс емес.