Кіріспе

Канадалық адам құқықтарын қорғау туралы федералды заң – Канада Парламентінің 1977 жылы қабылдаған, тыйым салынған негіздерге байланысты кемсітушілікке ұшыраған адамдарға тең мүмкіндіктерді қамтамасыз ету мақсатында заң қолданысын кеңейту үшін жасалған заңы. Қазіргі уақытта тыйым салынған негіздер: нәсіл, ұлттық немесе этникалық тегі, тері түсі, дін, жас, жынысы, сексуалдық бағдары, гендерлік идентитігі немесе өрнегі, некеде болу жағдайы, отбасылық жағдайы, генетикалық ерекшеліктері, мүгедектігі, сондай-ақ кешірім берілген немесе сот тіркемесінен алынған қылмыс үшін айыпталу. Бұл заң қабылдалар алдында кем дегенде екі провинция өздерінің кемсітушілікке қарсы заңдарын қабылдаған. Онтарио 1944 жылы нәсілдік кемсіту туралы заң қабылдаса, Саскачеван 1947 жылы Өкімет туралы заң жобасын қабылдады.

Қолдану

Заң Канаданың бүкіл аумағында қолданылады, бірақ тек федералдық деңгейде реттелетін қызметтерге ғана; әр провинция мен территория федералдық реттеуге жатпайтын қызметтерге қатысты өздерінің дискриминацияға қарсы заңдарына ие. Канадалық Адам Құқықтары Заңы дискриминациялық шағымдарды тергейтін Канадалық Адам Құқықтары Комиссиясын, сондай-ақ істерді қарау үшін Канадалық Адам Құқықтары Трибуналын құрды. Трибуналға іс жүргізу үшін алдымен Комиссияның тергеу және түзету кезеңдерінен өтуі қажет. Бұл процестен кейін, тараптар қанағаттанбаса, іс трибуналға жіберіледі. Егер шағымданушы дискриминацияның нақты фактісін көрсетсе, жауапкер өз әрекетінің негізді себептерге байланысты болғанын дәлелдеу арқылы оны жоққа шығара алады. Бұл процедура көбінесе «Мейрин тестісі» деп аталады, ол Хартияға шағымдану кезіндегі Оукс тестісінің негіздемесімен ұқсас. 2018 жылдың маусым айында Канаданың Жоғарғы Соты Канадалық Адам Құқықтары Трибуналының Үндістер Заңы Канадалық Адам Құқықтары Заңын бұзбайды деген шешімінің сотқа құрмет көрсету принципіне сәйкес келетінін мойындады.

Гендерлік сәйкестік және өзін-өзі көрсету

2016 жылы премьер-министр Джастин Трюдо үкіметі Канада Парламентінің Төменгі палатасында (C 16) «жыныстық идентификация немесе өрнек» терминдерін Канаданың Адам құқықтары туралы заңына және Қылмыстық кодекске қосу мақсатында түзетулер енгізу туралы заң жобасын ұсынды. Заң жобасы 2016 жылдың 18 қарашасында Төменгі палатада, ал 2017 жылдың 15 маусымында Сенатта мақұлданды. 2017 жылдың 19 маусымында заңға корольдің қолдауы берілді. Заң дереу күшіне енді.

Жек көретін хабарламалар

Канадалық Адам құқықтары заңында бұрын жек көрушілік хабарламаларды таратуды реттейтін 13-бап болған. Бұл бап 2013 жылдың маусым айында Канада Парламенті тарапынан жойылды және бір жыл өткен соң күшіне енбеді.