Кіріспе
2D көп ойыншылы бейне ойын
Soldat – Microsoft Windows жүйесі үшін 2D көп ойыншылы бейне ойын. Ол Liero және Scorched Earth ойындарының ықпалымен жасалған, Counter-Strike және Worms элементтерімен үйлестірілген «жүгіру және ату» жанрындағы ойын.
Даму тарихы
Soldat-ты алғаш рет 2001 жылдың қарашасынан бастап Михаль Марцинковский (MM) әзірледі. MM – тәуелсіз ойын әзірлеуші топтың бас директоры Transhuman Design, сонымен қатар Crimson Glory, R & link dead сияқты ойындардағы жұмысымен де танымал. Ойын JEDI кітапханаларын пайдалана отырып, Delphi бағдарламалау тілінде кодталған. Бірінші қоғамдық бета нұсқасы (v0.9.4b) 2002 жылдың 9 мамырында жарияланды. Уақыт өте келе, ойынды әзірлеу MM-мен ғана шектелмей, әртүрлі әдістермен үлес қосатын көптеген әзірлеушілерге жүктелді, бірақ MM Soldat бойынша шешімдерді қабылдауды жалғастырды. Soldat-тың бас әзірлеушісі уақыт өте келе өзгерді: Михаль "MM" Марцинковский 2008 жылға дейін жобаны басқарды, одан кейін 2010 жылға дейін Ник "EnEsCe" Купер басқарды. Грегор "Shoozza" А. Цеслак 2010 жылдан 2016 жылға дейін жобаны жетекшілік етті. 2016 және 2017 жылдар аралығында Томаш "Falcon" Колосовский жоба жетекшісі болды, одан кейін Грегор "Shoozza" А. Цеслак қайтадан жетекшілік етті. 2002 жылдың 23 тамызында жарық көрген 1.0.5b нұсқасы ойынның алғашқы маңызды нұсқасы саналады, бірақ одан бұрын бірнеше бета және шағын нұсқалар қолжетімді болды. Содан бері ойын көптеген өзгерістер мен жаңа мүмкіндіктерге ие болды. Қарулардың тепе-теңдігі жаңа нұсқалардағы басты назарда болады. Маңызды өзгерістер M82A1 Barrett, M72 LAW және Combat Knife-дегі бастапқы модификациялар, сондай-ақ тулар мен карталардағы шағын қателерді түзету болды. 1.4.2 көптеген маңызды жаңа мүмкіндіктерді қосты, олардың ішінде ескі және сенімсіз бастапқы жүйені алмастырған жаңа лобби жүйесі (мәселелер туралы форумдарды қараңыз), жақсырақ көрініс үшін ажыратымдылық интерфейсін өзгерту мүмкіндігі (тек тіркелген пайдаланушылар үшін), кішкентай карта (тек тіркелген пайдаланушылар үшін), BattlEye – алдауға қарсы жүйе және көптеген қателерді түзету. 1.4.0 бастапқыда 1.3.2 нұсқасының қателерін түзетуге арналған нұсқа ретінде жоспарланған, бірақ көптеген жаңа мүмкіндіктердің қосылуына байланысты 1.4.0 нұсқасына дейін жаңартылды. 1.5.0 – қоғамдық бета-тестілеуден өткен алғашқы нұсқа. Бұл нұсқада көптеген қателерді түзетуден басқа, ойын ішіндегі радио командалары, TeamSpeak2 интеграциясы және анимацияланған GIF көріністері сияқты маңызды жаңа мүмкіндіктер енгізілді. 1.5.0 нұсқасынан кейін екі жылдан астам уақыт өткен соң жарық көрген 1.6.0 нұсқасы негізінен қателерді түзетуге бағытталған. Оған сонымен қатар жаңа алдауға қарсы шешім, жаңа карталар, кең экранды ажыратымдылықты қолдау, аппараттық ID бойынша тыйым салу мүмкіндігі және ойынды жақсартулар енгізілді. 1.7.0 нұсқасы үлкен өзгерістерді ұсынды: жақсартылған өнімділік пен графикалық жаңартулармен жаңа OpenGL негізіндегі рендер енгізілді. 2016 жылдың қаңтар айында жарық көрген 1.7.1 – ойынның соңғы нұсқасы. Ол ойыншы модельдері мен көріністерге 4K HD сапасын әкелді. Сонымен қатар қару-жарақ модификациялары және бас, кеуде және аяқтар үшін Hitbox модификаторлары қосылды. 2018 жылдың сәуір айынан бастап, басты мақсат – келесі нұсқаны Steam платформасында жариялау. Ойынның ашық коды 2018 жылы Steam-де жарық көргеннен кейін, сәтті өтініштің нәтижесінде жарияланды. 2020 жылдың 31 наурызында Soldat 1.7.1 Steam-де жарық көрді, бірақ Steam дүкеніндегі ресми дата 1 сәуірде көрсетілген. Steam-дегі алғашқы сағаттарында Soldat бір уақытта 400-ге жуық белсенді ойыншыны қамтыды және 130-дан астам пайдаланушы пікірлерін "Өте жақсы" деген жалпы бағамен алды. 2020 жылдың 26 мамырында GitHub-та MIT лицензиясы бойынша Soldat-тың аяқталмаған 1.8 нұсқасының бастапқы коды жарияланды. Біраз уақыттан кейін активтер Creative Commons лицензиясы бойынша CC BY 4.0 лицензиясымен жарияланды. 2020 жылдың 22 қыркүйегінде бастапқы ойынның жалғасы Soldat 2 Steam-де ерте қолжетімділікпен жарық көрді.
Ойын процесі
Soldat ойынында ойыншы реактивтік бут киімдері бар, бейімделетін шағын солдатты басқарады. Бұл бут киімдер солдатқа салыстырмалы түрде қысқа уақытқа ұшуға мүмкіндік береді, содан кейін отыны автоматты түрде толықтырылуы керек болады. Бір уақытта ұшуға болатын уақыттың ұзақтығы және отынды толықтыру жылдамдығы карталарға байланысты өзгереді. Ойын көбінесе интернет желісі немесе LAN арқылы ойналады, бірақ боттарға қарсы автономды түрде ойнауға да болады. Ойынның әртүрлі режимдері бар, олардың ішінде танымал "барлығы бар" (Deathmatch, Rambomatch және Pointmatch) және командалық режимдер (Capture the Flag; Infiltration, Teammatch және Hold the Flag) бар. Кейбір режимдерде мақсат – желекті ұстап тұру немесе қорғау, ал басқаларында – ең көп "фрагменттерді" (өлтірулерді) жинау, сондай-ақ шағын міндеттерді орындау (мысалы, Pointmatch режимінде желті желек иесінің ұпайларын екі есеге арттыратын желек бар). Ең танымал ойын режимдері – "Желекке қол жеткізу" және "Өлім жекпе-жегі". Барлық ойын режимдеріндегі негізгі мақсат – қарсылас ойыншыларды өлтіру. Ойын басталғанда қару таңдау мәзірі ашылады және ойыншы қару-жарақтан таңдай алады. "Фрагменттік гранаталар" әдепкі бойынша беріледі, ал картадағы қораптардан ("Гренада жиынтығы" немесе "Нейд жиынтығы") қосымша гранаталар алуға болады. Реактивтік бут киімдер картада жылжу үшін қолданылады, олар әдетте 2-3 деңгейден/қабаттан немесе хаостық, жүзетін тастардан тұрады. Кейбір серверлер уақытша күш беруге мүмкіндік береді, олар көбейтілген зақым (Berserker), көрінбейтін режим (Predator), уақытша еңбегумен бірге жалынды лақтырғыш (FlameGod) немесе кластерлік гранаталар (әдеттегі гранаталарды үш немесе одан да көп күшті, өңделген нұсқалармен ауыстырады) немесе тіпті оқтан қорғалған жилетті (жилеттің тиімділігі оқ атқан адамнан қашықтыққа байланысты, ал жилет зақымды сіңіріп, белгілі бір деңгейде зақым алғаннан кейін жоғалады, бірақ уақыт шегі жоқ) қосады. Ойын ішінде "Медикиттер" деп аталатын емдеу жәшіктері көптеген жерлерде қол жетімді, олар ойыншының жарақат деңгейіне қарамастан, денсаулығын 100%-ға дейін қалпына келтіреді. Өлгеннен кейін және серверде белгіленген уақыт күткеннен кейін (әдетте 5 секунд), ойыншылар қайтадан пайда болады және картаның соңына дейін басқа қаруды таңдай алады. Бұл цикл Survival Mode қосылмаса, қайталанады (осы жағдайда Counter Strike сияқты қайта туу жүйесі қолданылады). Белгілі бір уақыт өткеннен кейін (әдетте 15 немесе 20 минут), карта ауысып, ұпайлар нөлден басталады, ал ойыншылар келесі раундқа қатысады. Ойыншылар матч барысында бір-бірімен (және кооперативтік командалық режимдерде өз командаларымен) әңгімелесе алады. Көптеген ойындар қарқынды және хаостық болады. Денелер көбінесе қан мен дене мүшелерінің шашырауымен жарылып, кейде картаның әр жағына лақтырылады. Ойынның физикалық қозғалтқышы Borland Delphi бағдарламалау тілінде жазылған және импульс, гравитация сияқты реалистік ұғымдарды қолданады. Реалистік режим қосылғанда құлаудан зақымдану және кері соққы да ескеріледі, сондай-ақ азық-түлік қораптары, тасталған қарулар мен гранаталар тік беткейлерден шығады; тағы бір әсер – ойыншы желекпен жүгіргенде оның реалистік түрде желбіреуі.
Қарулар
Он негізгі қарудың және төрт қосымша қарудың ішінде таңдау жасауға болады. Кез келген уақытта екі қаруға дейін қолдануға рұқсат етіледі. Ойыншылар қолданыстағы қаруларын тастап, жеңілген жаулардан басқаларын жинап ала алады. Сонымен қатар, серверге арналған қару модификацияларын жасауға да болады. Қару таңдауы көбінесе карта түріне, ойыншылардың қалаулы тактикасына және қарсыластарының қару таңдауына байланысты. Soldat қарулардың барлығын қолдануға мүмкіндік беру үшін (бұл Қару Моды деп те аталады) барлық қарулар арасында тепе-теңдік құруды көздейді. Осы мақсатқа жету үшін көптеген түзетулер жасалды (және бүгінге дейін жасалып келеді). Қару модификациясы мәселесі өте күрделі. Бұл қарулардың ойын балансы туралы талқылауға арналған ресми қоғамдық форумында жеке бөлімнің ашылуына әкелді.
Қоянның секіруі
Солдат – қоянша секіруге мүмкіндік беретін көптеген ойындардың бірі. Ойыншылар қалыпты жүгіруден гөрі жиі секіру арқылы әлдеқайда жылдам қозғала алады, көбінесе қоянша секірмейтін ойыншылар қалып қояды. Дегенмен, қоянша секірген кезде де, негізгі максималды жылдамдық көлденең қозғалысты шектейді. Сонымен қатар, итеру алдында секіру көлденең қозғалысты күрт арттырады, себебі секіру көлденең итеру күшін береді, ал реактивтік буттар ойыншының тік өрлеуін ғана басқаруға тиіс.
Карталар
Soldat карталары 2D ареналар, олардың көпшілігі қарқынды ойынға арналған. Deathmatch карталары Pointmatch (PM), Rambomatch (RM) және Teammatch (TM немесе TDM, Team Deathmatch) ойын режимдерімен ортақ пайдаланылады, ал Capture the Flag (CTF), Infiltration (INF) және Hold the Flag (HTF) режимдері үшін арнайы карта жиынтығы жасалған. Қазіргі уақытта ойында әртүрлі ойын режимдері үшін 97 стандартты карта бар. Әрбір карта бір-біріне қатысты мұқият орналастырылған көптеген текстураланған көпбұрыштардан тұрады. Soldat-тың маңызды шабыт көзі болған Liero-дан айырмашылығы, ландшафт өзгеруге жатпайды, бірақ оны басқа тәсілдермен әсер етуге болады. Бұталар мен құм қаптары сияқты элементтер ойыншыларды жасырып, позицияны ұстап тұруға және снайперлікке көмектеседі. Көпбұрыштарға қауіпті шұңқырларды, мұзды беттерді, денсаулықты қалпына келтіретін платформаларды және тағы да басқаларын симуляциялау үшін арнайы атрибуттар беріледі. Кейбір карталарда ауа райы эффектілері (қар, жаңбыр және құмды дауыл) қолданылады. Кейбір серверлерде ойыншылар басқара алатын, белгілі бір карталарға (әдетте CTF және INF) арналған қуатты M2 стационарлық мұнарасы қосылады. Карта жасау үшін бірнеше белгілі бағдарламалар бар. Алғашқы карта редакторы – Михаль Марцинковский жасаған MapMaker 1.2. Оның ерекше басқару схемасы бар, онда картада жылжу үшін оң жақ тышқан батырмасы, ал функцияларды орындау үшін басқару, ауысу және alt пернелерімен бірге сол немесе оң жақ тышқан батырмасын қолдану қажет. Тағы бір танымал Soldat карта жасау бағдарламасы – PolyWorks, ол басқа басқару схемасына және күрделірек интерфейске ие.
Қауымдастық
Жаңа лобби сервері күніне 71459 лобби сұранысын қабылдап, рекордтық көрсеткішті тіркеді. Ойыншылардың жалпы саны саналмаған, бірақ ресми Soldat Форумында 12000-нан астам тіркелген пайдаланушы бар. Карта редакторлары да қолжетімді. Көптеген Soldat ойыншылары ойынмен бірге қолдануға арналған өз бағдарламаларын жасап, таратып жүр. Олардың ішінде карта редакторлары, қару редакторлары, статистикалық бағдарламалар, модтар, серверлік статистикалық веб-бет плагиндері (мысалы, U13SSS және Zitro статистикасы), сондай-ақ автоматты қосылу қолданбалары бар. Ойынның ресми турнирлерін ұйымдастырушы және қатысушы түрлі кландар үшін, көптеген мақсаттар мен талғамдарға арналған жанкүйерлердің веб-беттері де көптеп табылады.
Реалистік режим
Солдаттар қауымдастығы өскен сайын, Реалистік (көбінесе "R" немесе "R режимі" деп қысқартылады) қосымша ойын режимінің танымалдылығы да артты. Реалистік режим ойынды шынайырақ етеді; қару-жарақ күштірек болады және оларда кері соққы бар (көрсеткіш әр оқпен жоғары қарай жылжиды), көрініс өрісі шынайырақ және ойыншылар жоғары жылдамдықпен жерге түскенде ауыр зақым алады. Бұл режимде стандартты ойын режиміне қарағанда дұрыс тактикаға көбірек мән беріледі, кейде оның ойнау үшін артық дағды талап ететіні айтылады.
Тірі қалу режімі
Барлық ойыншылар бастапқыда бірге пайда болады. Ойыншылар өлгеннен кейін, раунд шешілгенше күтуі керек, сосын әрбір ойыншы келесі раундты бастау үшін қайтадан туады. Бұл ойын режимі сонымен қатар, үнемі болатын әрекеттен тынығу сыйлап, қарқынды шайқастарды ұйымдастырады. Көптеген реалистік серверлерде аман қалу режимі де қосылады. Ондай серверлер Реалистік Аман Қалу (R/S) серверлері деп аталады. R/S режиміндегі ойындар көбінесе екі тараптың арасындағы «Туды басып алу» режимінде қысқа мерзімді шайқастардан тұрады. Soldat v1.3.1 нұсқасы шыққан кезде көптеген R/S матчтарында белгілі бір «джентльмендер ережесі» қалыптасты, онда ойыншы қарсы команда жеңілгенше туды басып алмауы керек. Бұл жазылмаған ереже болғандықтан, R/S серверлеріне жаңа келген көптеген адамдар үшін түсініксіз. R/S серверінде «Capping» немесе «Running» әдетте жаман әдеп саналады, себебі ол қарсы команданы өлтірмей-ақ жеңіске жеткізеді. R/S кландары басқаратын танымал серверлерде туды басып алу заңды тактика болып есептеледі, өйткені ойын режимі әлі де «Туды басып алу», ал емес «Командалық өлім» режимі, ол тек жау командасын жоюға бағытталған. Алайда, қарсы команданы өлтіріп, раунд аяқталуға бірнеше секунд қалғанда туды басып алу – «қос басып алу» деп аталады, бұл командаға әдеттегі бір ұпайдың орнына 2 ұпай әкеледі және көптеген серверлерде қабылданады, бірақ оны болдырмау үшін көптеген серверлерде «қос басып алуға» қарсы скрипттер орнатылған.
Алдын ала режим
Advance режимінде ойыншылар матчты тек қосалқы қарумен бастайды. Басты қарулар фрагменттер үшін сыйақы ретінде кезең-кезеңімен ашылады. Мәжбүрлі төмен деңгейлі кезеңі мен шектеулі қару таңдауымен, Advance режимі көбінесе ең тактикалық Soldat режимі деп есептеледі. Осы ойын түрлерінің кез келгені басқа ойын режимдерімен біріктірілуі мүмкін, немесе ол жеке белсенді болуы мүмкін.
Қабылдау
Eurogamer журналисі Джим Россиньол 2006 жылы ПК-ға арналған тегін ойындардың жазғы топ-20 тізіміне Soldat ойынын қосты. Thinkdigit журналы оны 2008 жылдың шілде айында дискісінің мұқабасында жариялады. Steam платформасында 2020 жылдың 31 наурызында жарық көрген екінші нұсқасы 130-дан астам пайдаланушының пікірі бойынша «өте жақсы» деген баға алды. Steam-дегі алғашқы сағаттарында Soldat ойыны бір мезгілде 400-ге жуық белсенді ойыншыны қамтыды.