Кіріспе

Контрмәдени газеттер мен журналдар желісі

Underground Press Syndicate (UPS), кейіннен Альтернативті баспасөз синдикаты (APS) деп аталған, 1966 жылдан 1970-жылдардың соңына дейін қызмет еткен контрмәдени газеттер мен журналдар желісі болды. Даму барысында Underground Press Syndicate Underground Press Service құрды, ал кейіннен өз журналын шығарды. UPS мүшелері бір-бірінің мазмұнын еркін қайта басып шығаруға, бір-бірімен ақысыз жазылым алмасуға және UPS газеттерінің тізімін мекенжайларымен бірге жариялауға келісті. Осы талаптарға келіскен кез келген адам синдикатқа қосыла алатын. Осының нәтижесінде контрмәдени жаңалықтар, сын-пікірлер мен карикатуралар кеңінен тарады, ал ең қарапайым газетке де көптеген материалдар қолжетімді болды. UPS құрылғаннан кейін Солтүстік Америкадағы жер асты газеттерінің саны күрт өсті. 1966 жылғы қарашада жарияланған UPS тізімінде 14 жер асты газеті тізімделген, ал 1971 жылғы тізімде АҚШ, Канада және Еуропадағы 271 UPS-ке қатысты газеттер көрсетілген. Жер асты баспасөздің жалпы оқырмандары миллиондаған адамды құрады. Underground Press Syndicate көп жылдар бойы Том Форкад басқарды, ол кейіннен High Times журналын құрды.

Құрылу

Underground Press Syndicate бастапқыда бес ертедегі жер асты газеттерінің баспагерлерімен құрылды: East Village Other (Нью-Йорк қаласы), Los Angeles Free Press, Berkeley Barb, The Paper (Ист-Лансинг, Мичиган) және Fifth Estate (Детройт, Мичиган). UPS-тің алғашқы ресми жиыны 1967 жылдың наурыз айында Калифорния штатының Стинсон-Бич қаласында Сан-Франциско Oracle газетінің Майкл Боуэннің үйінде өтті, онда шамамен 30 адам, алты газеттен өкілдер қатысты. Кездесу хаотикалық және көбінесе символдық болды, ал тұжырымдамасы нақты емес еді. Синдикаттың барлық бес газетте жарияланатын ұлттық жарнамалық орынды сатуы күтілген, бірақ бұл ешқашан іске аспады. Thorne Dreyer және Victoria Smith Liberation News Service (LNS) үшін жазғандай, UPS-тің құрылуы «құтқаруға дайын тұрған, ерекше газеттердің алып үйлестірілген желісі туралы көрініс жасау» мақсатымен жасалған. Бірақ, олар «бұл мифтік құндылық өте маңызды болды: киімге енуге болатын еді» деп қосты, және UPS-тің пайда болуы ұлттық бірлестік сезімін қалыптастыруға және газеттерге өздерінің күш-жігерінде оқшауланбағанын сезінуге көмектесті. Walter Bowart және John Wilcock (East Village Other газетінен) және The Paper газетінің Майкл Киндман басқа газеттерді қосылуға шақырды. Сан-Франциско Oracle, The Rag және Иллюстрированная Газета (Калифорния штатының Мендосино қаласында шығарылған психоделикалық газет) көп ұзамай қосылды, ал 1967 жылы жаңа газеттер құрылғанда (мысалы, Chicago Seed) мүшелік саны жылдам өсті және олар дереу қосылды. Fifth Estate газетіндегі 1967 жылғы Детройт қаласындағы тәртіпсіздіктер туралы бірінші қолдан жарияланған материалдар синдикаттың басқа газеттерінде кеңінен көшірілген материалдардың бір мысалы болды. Оңтүстіктегі алғашқы газет – The Inquisition (Шарлотта, Солтүстік Каролина) болды. Fluxus West, Кен Фридман құрған, көбінесе пошта арқылы өнер және жеке басылымдармен айналысатын Fluxus тармағы, сондай-ақ 1967 жылы UPS-тің ең жаңа мүшелерінің бірі болды.

Кеңейту

1967 жылдың маусым айында Айова қаласында Middle Earth ұйымдастырған UPS конференциясына АҚШ және Канададан 80 газет редакторы қатысты, олардың ішінде Liberation News Service өкілдері де болды. Сол жазда Маршалл Блум мен Рэй Мунго құрған LNS, Америка Құрама Штаттарындағы жер асты баспасөзінің өсуі мен дамуында маңызды және толықтыратын рөл атқарды. Сол жазда Боб Рудниктің Нью-Йорктегі East Village Other кеңсесінде UPS-ті үйлестіру және орталықтандыруға жасаған тытысы сәтсіз аяқталды.

Форкад жетекшілікті өз мойнына алады

Көп ұзамай Том Форкейд ұйымға жетекшілік етіп, Нью-Йорк қаласындағы Батыс 10-шы көшеде кеңсе ашты. Сол кеңседе UPS жер асты баспасөзінің жинағын үнемі микрофильмдеу үшін жинақтап, сондай-ақ UPS News Service-ті жариялады. 1972 жылдың жазында Демократиялық және Республикалық съездерін жабу мақсатымен кеңселер Майамиге көшірілді, екеуі де сол жазда осы қалада өткізілді. 1973 жылдың күзіне қарай, синдикат кеңселері Батыс 11-ші көшедегі 283 нөмірде орналасты. Журналдың пошта жәшігі Купер Станциясы, Нью-Йорк, Нью-Йорк, 386 нөмірлі жәшік болды. Форкейд жетекшілігімен UPS кейін Underground Press Revue журналын да шығарды.

UPS және әйелдер бостандық қозғалысы

Жасырын баспасөз қозғалысы дамыған сайын, ерлер басымдығымен көзге түскен жасырын баспасөз үшін бастапқыда маңызды емес болған әйелдерді азат ету мәселесіне көбірек назар аударыла бастады. UPS 1969 жылғы конференциясында төмендегі қаулыларды қабылдады:

Бұл қаулылар әйелдер тарапынан қызметкерлердің наразылықтарының алға басушысы болды, олар бірнеше газетті, соның ішінде Rat газетін бөліп тастады, онда феминистік топ бірнеше нөмірге газеттің бақылауын өз қолына алды. Қызметкерлердің шаршауы, нашар қаржы және басқа да факторлар салдарынан әлсіреген бірнеше газет осы бөліністердің нәтижесінде жабылды, ал қалғандары жыныстық мазмұн мен жарнамаға тыйым салғаннан кейін кіріс пен таралымын жоғалтты, бұл мазмұн, дегенмен, Screw сияқты бульварлық секс газеттеріне көшіп кетіп жатқан еді.

Жер асты комикстері

Дәл бастапқыдан-ақ Underground Press Syndicate жер асты комикстерін қолдап, таратумен айналысты. Ұйыммен келісім шарт жасасқан суретшілер мен комикстердің арасында Роберт Крамб, Джей Линч, Рон Кобб, Фрэнк Стак және The Mad Peck's Burn of the Week болды. Сонымен қатар, East Village Other және Berkeley Barb сияқты UPS мүшелерінің газеттерінде жарияланған басқа суретшілердің туындылары кеңінен таралып, нәтижесінде жер асты комикс индустриясында сәттілікке жетті. Дегенмен, қызығы, қайта басылымдар баспагерлердің арасында танымал болды, себебі жер асты суретшілері бастапқыда өздерінің жұмыстарына көп құқық талап етпеді. UPS берген шектеусіз рұқсаттарды кейбір жер асты комикс баспалары өздерінің журналдарын жұмыстармен толтыру үшін немесе толығымен жаңа материалмен ауыстыру үшін пайдаланды, ал олардың авторлары баспагерлер пайда тапқан жағдайда да ешқандай төлем алмады.

UPS - "Альтернативті баспасөз синдикаты" болады

1970 жылға қарай жасырын баспасөздің қарқынды өсуі баяулап, 1973 жылға қарай оның гүлдену кезеңі аяқталғаны анық болды. 1995–1997 жылдары Американың түпкі халықтары саясатына, соның ішінде бейбітшілік және экология мәселелеріне маманданған.