Кіріспе

1967 жылы Сан-Францискода болған әлеуметтік құбылыс

1967 жылғы жазда Сан-Францискода кең ауқымды әлеуметтік құбылыс – «Махаббат жазы» болды. Шамамен 100 000 адам, оның көп бөлігі жастар, хиппилер, битниктер және 1960-шы жылдардың контрмәдениет өкілдері Сан-Францисконың Хайт-Эшбери ауданы мен «Алтын қақпа» саябағына жиналды. «Махаббат жазы» хиппи мәдениетін, рухани жаңаруды, есірткілік заттарды, соғысқа қарсы көзқарасты және АҚШ-тың Батыс жағалауында, тіпті Нью-Йорк қаласына дейін еркін махаббатты қамтыды. Хиппилер, кейде «гүл балалары» деп аталды, әртүрлі топ болды. Олардың көпшілігі Вьетнам соғысына қарсы болды, үкіметке сенімсіздікпен қарады және тұтынушылық құндылықтарды қабылдамады. АҚШ-та контрмәдениет өкілдері қала маңындағы тұрғын үйлерді және американдық өмір салтын қабылдамай, қоғамдық өмір салтына бейімделді. Кейбір хиппилер саяси ұйымдарға белсенді қатысты, ал басқалары пассивті болып, өнерге (әсіресе музыка, сурет және поэзия) немесе рухани және медитациялық тәжірибелерге көбірек қызығушылық танытты. Көптеген хиппилер ежелгі үнді діндеріне, мысалы индуизм мен буддизмге қызығушылық білдірді.

Сан-Францисконың мәдениеті

Джек Керуактың "Жолда" романынан шабыттанған "Казғыштар" тегін дүкен ашты, ал 1967 жылдың 7 маусымында "Хайт-Эшбери" тегін емханасы құрылды, онда медициналық қызмет көрсетілді.

Жоспарлау

"Махаббат жазы" термині 1967 жылдың көктемінде Хайт-Эшбери ауданына жастардың көптеп жиналуына жауап ретінде "Махаббат жазы" кеңесінің құрылуымен туындады. Кеңеске "Отбасылық иттің" хиппи қауымы, "Тікелей театр", "Қазба жұмыскерлері", "Сан-Франциско оракулы" және шамамен 25 басқа адам кірді. Олар жаз айларында күтілетін жастар ағынынан туындауы мүмкін проблемаларды азайтуға тырысты. Кеңес сондай-ақ тегін емханаға көмектесті және тұрғын үй, тамақ, санитария, музыка мен өнерді ұйымдастырды, сонымен қатар жергілікті шіркеулер мен басқа әлеуметтік топтармен координация жасады. Психоделикалық плакат суретшісі Боб Шнепф Чет Хелмстің тапсырысымен "Махаббат жазының" ресми плакатын жасады, ол сол дәуірдің мәңгілік символына айналды.

Халыққа танымал ету

Хиппилердің Хайт-Эшбериге көптеп келуі туралы ақпарат құралдарының жарияланымдары Американың түкпір-түкпірінен келген жастардың назарын аударды. Хантер С. Томпсон "Нью-Йорк Таймс" журналында осы ауданды "Хэшбери" деп атады. 1967 жылдың 6 ақпанында Newsweek журналы төрт беттік, төрт түсті "Миссиядағы бас тартқандар" мақаласын жариялады. 1967 жылдың 17 наурызында Time журналында "Хайт-тағы махаббат" деген мақала шықты. Бұл оқиға туралы қарсы мәдениет өкілдерінің өз ақпарат құралдары да хабарлады, әсіресе Сан-Франциско Оракулы, оның оқырмандары сол жазда жарты миллионнан асып кеткені есептеледі, сондай-ақ Беркли Барб басылымы. Ақпарат құралдарының "қарсы мәдениет" туралы хабарларында Калифорниядағы басқа да шаралар да көрсетілді, мысалы Марин округінде өткен Фантазия жәрмеңкесі мен Сиқырлы тау музыка фестивалі және 1967 жылдың маусым айында өткен Монтерей поп-фестивалі. Монтерейде музыка фестивалінің бірінші күні шамамен 30 000 адам жиналды, ал соңғы күні бұл көрсеткіш 60 000-ға жетті. Монтерей поп-фестивалі туралы ақпарат құралдарында жариялану "Сүйіспеншілік жазының" бастауы болды, себебі көптеген хиппилер The Who, Grateful Dead, Animals, Jefferson Airplane, Quicksilver Messenger Service, The Jimi Hendrix Experience, Otis Redding, The Byrds және Janis Joplin-мен бірге Big Brother and the Holding Company сияқты сүйікті топтардың өнерін тамашалау үшін Калифорнияға сапар жасады.

"Сан-Франциско (шашыңа гүл сал"

The Mamas & the Papas тобының музыканты Джон Филлипс өзінің досы Скотт Маккензи үшін "Сан-Франциско (Шашыңа гүл қойғаныңды қадағала)" әнін жазды. Бұл ән Филипстің ұйымдастыруға көмектескен Монтерей поп-фестивалін жарнамалауға және Сан-Францисконың гүлді балаларын танымал етуге арналған еді. 1967 жылдың 13 мамырында жарық көрген ән дереу сәттілікке ие болды. 1967 жылдың 1 шілдесіне дейін аяқталған аптада ол АҚШ-тағы Billboard Hot 100 тізімінде төртінші орынға жетіп, қатарынан төрт апта бойы сол деңгейде тұрды. Ал ән Ұлыбританияда және Еуропаның көп бөлігінде бірінші орынға шықты. Сингл әлем бойынша 7 миллионнан астам дана сатылған деп хабарланады.

Нью-Йорк қаласы

1967 жылы Мемориал күні Манхэттенде, Гринвич-Виллидж ауданына жақын жерде, Томпкинс-сквер паркінде өткен концертте бірнеше полицейлер музыка дыбысын төмендетуді талап етті.

Калифорния

Томпкинс сквері саябағындағы концерттен екі есе үлкен, бүкіл әлемнен 100 000-ға жуық жас Сан-Францисконың Хайт-Эшбери ауданына, сондай-ақ жақын орналасқан Берклиге және Сан-Франциско шығанағындағы басқа қалаларға хиппи мәдениетінің кең таралған түріне қосылу үшін ағылып келді. Тегін медициналық көмек көрсету үшін Тегін емхана ашылды, ал Тегін дүкен мұқтаж болғандарға еш төлемсіз негізгі қажеттіліктерді таратып берді. "Махаббат жазы" әртүрлі жастағы адамдарды тартты: жасөспірімдер мен студенттер, құрбыларының ықпалымен және мәдени утопияға қосылу арманымен; орта таптың демалысқа шыққандары; тіпті жақын жердегі әскери базалардан келген әскери қызметшілер де. Хайт-Эшбери осыншама көп адамды қабылдай алмады, ал ауданның жағдайы тез нашарлады, тығырлық, бассыздық, аштық, есірткіге тәуелділік және қылмыс ауданды қамшылады.

Денвер

Чет Хелмс, Барри Фей және тағы басқалар 1967 жылдың жазында Денвердегі "The Family Dog" клубын құрылыс жасап жатқанда, Денвер қалалық паркінде "Адамдар жиыны" (Human Be-In) шарасын ұйымдастырды. Мақсаты – Махаббат жазының атмосферасын пайдаланып, Хелмнің жаңа "Family Dog Productions" жобасын ілгерілету болды, ол 1967 жылдың қыркүйегінде ашылды. "Адамдар жиынына" 5000 адам қатысты, онда Grateful Dead, Odetta және Captain Beefheart сияқты топтар өнер көрсетті. Кен Кеси мен Тимоти Лири де шараға келгендердің қатарында болды деген хабар бар. Денвер тумасы Брюс Бонд 2021 жылғы "Иттің ертегісі" деректі фильмінде былай деді: "Махаббат жазы Фрискода аяқталған жоқ, ол жай ғана шығысқа, Денверге көшті".

Есірткі қолдану

Психоделикалық есірткілерді қолдану кеңінен таралды. Grateful Dead гитарисі Боб Уэйр: "Хайт-Эшбери – кез келген нәрсені жасауға дайын богемалардың геттосы болды, және біз солай жасадық, бірақ қазір мұндай жағдай қайталанбады деп ойлаймын. Иә, ЛСД болды. Бірақ Хайт-Эшбери есірткі туралы емес еді. Ол зерттеу, өнерді жаңа жолдармен жеткізу, өз өмірдің мәнін сезіну туралы болды." Гарвард университетінің психология факультетіндегі лауазымынан айырылғаннан кейін Тимоти Лири психоделикалық есірткілерді ойын-сауық үшін қолдануды жақтаушы болды. Дегенмен, олардың заңды күшін жоюға жасаған әрекеттері сәтсіз аяқталды.

Жерлеу және содан кейінгі оқиғалар

Жаздың соңына қарай көптеген қатысушылар 1960-шы жылдардың аяғындағы "жерге оралу" қозғалысына қосылу, оқуларын жалғастыру немесе жай ғана "жұмыс істеу" үшін осы оқиғадан кетіп қалды. "Хайт" қаласында қалғандары болған оқиғаның аяқталуын есте сақтағысы келді. 1967 жылдың 6 қазанында "Хиппидің қазасы" деген салтанатты шара ұйымдастырылды, ал ұйымдастырушы Мэри Каспер осы шараның мағынасын былай түсіндірді:

Біз бұл соңына жеткенін көрсеткіміз, өз орныңызда қалыңыз, революцияны сіз тұратын жерге әкеліңіз және мұнда келмеңіз, себебі бәрі аяқталды. Нью-Йоркте 1960-шы жылдардың хиппи қарсы мәдениеті мен сексуалдық революциясы туралы айтатын "Hair" рок-музыкалық драмасы 1967 жылдың 17 қазанында Бродвейден тыс сахнада дебют жасады.

Махаббат жазғы екінші кезең

"Сүйіспеншіліктің екінші жазы" (әдетте 1988 және 1989 жылдардың жаздарын қамтитын термин) Ұлыбританияда қышқыл үй музыкасы мен рейв-кештердің қайта жандануы болды. Бұл мәдениет МДМА мен кейбір ЛСД қолдануға ықпал етті. Көркем өнерде 1960 жылдарға ұқсас психоделикалық көңіл-күй басым болды.

40 жылдығы

2007 жылдың жазында Сан-Франциско "Сүйіспеншілік жазының" 40 жылдығын аймақ бойынша көптеген шаралар ұйымдастыру арқылы тойлады. Бұл мереке 2 қыркүйекте, Golden Gate саябағындағы Speedway Meadows-та өткен "Сүйіспеншілік жазының" 40 жылдығына арналған концертте 150 000-нан астам адамның қатысуымен аяқталды. Концертті 2b1 Multimedia және Council of Light ұйымдастырды.

50 жылдығы

2016 жылы 2b1 Multimedia және The Council of Light Сан-Францискодағы Golden Gate Park-та Махаббат жазының 50 жылдығын тойлау жоспарларын қайта бастады. 2017 жылдың басына қарай кеңес шамамен 25 плакат суретшісін шақырып алды, олардың шамамен 10-ы аяқталған суреттерін ұсынды, бірақ олар басылған жоқ. Сондай-ақ, кеңеске осы тарихи оқиғаға қатысуға ниет білдірген көптеген топтар мен музыканттар хабарласты, барлығы күнді нақтылайтын болғанша соңғы шешімді күтіп отырды. Сан-Франциско парктері мен демалыс департаментінің (PRD) енгізген жаңа ережелері кеңеске ұсынылған көлемдегі тегін іс-шара өткізуге тыйым салды. 2017 жылы Сан-Францискода көптеген іс-шаралар жоспарланды, олардың көпшілігі 50 жылдық мерекеге арналған. Дегенмен, тегін концерт өткізілмеді. Кейін PRD бастапқыда «Жазғы күн тойы» деп аталған іс-шара ұйымдастырды, бірақ басталуға екі апта қалғанда оның атын «Махаббат жазының 50 жылдығы» деп өзгертті. Іс-шараға жергілікті Bay Area аймағынан 20 000-нан аз адам қатысты. Наразылығын білдірген продюсер Бутс Хьюстон сол кездегі 52 жылдық мерекеге арналған тегін концерттің ұсынысын 2018 жылдың 6 қарашасында өтетін референдумға ұсыну мақсатындағы бастама ретінде жазды. Бұл мәселе референдумға қойылмады, алайда, жалпылама «Е» ұсынысы қонақүйлерден түсетін салық ақшасын қаладағы «өнер және мәдени ұйымдар мен жобаларға» 32 миллион долларлық бюджетке жұмсауды көздейді. 2017 жылдың жазында Сан-Франциско Махаббат жазының 50 жылдығын атап өту үшін көптеген іс-шаралар мен көрмелер ұйымдастырды. Ливерпульде қала Битлз тобының 1967 жылдың 1 маусымында шыққан «Sgt Pepper's Lonely Hearts Club Band» альбомының 50 жылдығына арналған «50 Summer of Love» фестивалін өткізді.