Артур Башам: Британдық тарихшы және Үндітанушы өмірі мен еңбектері
Arthur Llewellyn Basham
Артур Башам (1914-1986) – британдық тарихшы, Үндітанушы. Үнді тарихының көрнекті маманы, көптеген танымал ғалымдарды тәрбиелеген. Тарих, Үнді мәдениеті.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Британдық тарихшы және индолог (1914–1986)
British historian and Indologist (1914–1986)
Артур Льюэллин Башам (24 мамыр 1914 – 27 қаңтар 1986) – белгілі тарихшы, индолог және көптеген кітаптардың авторы. 1950-1960 жылдары Лондонның Шығыс және Африка зерттеулер мектебінде профессор болып жұмыс істеген ол, Үндістан тарихын зерттеген Рам Шаран Шарма, Ромила Тапар, В. С. Патак, Томас Р. Траутманн және Дэвид Лорензен сияқты танымал тарихшыларға сабақ берді.
Arthur Llewellyn Basham (24 May 1914 – 27 January 1986) was a noted historian, Indologist and author of a number of books. As a Professor at the School of Oriental and African Studies, London in the 1950s and the 1960s, he taught a number of famous historians of India, including professors Ram Sharan Sharma, Romila Thapar, and V. S. Pathak and Thomas R. Trautmann and David Lorenzen.
Ерте өмір
Артур Ллевеллин Башэм 1914 жылғы 24 мамырда Эссекс округіндегі Лоттон қаласында Абрахам Артур Эдвард Башэм мен Мария Джейн Башэмнің (құрметті әкесі Томпсон) ұлы болып дүниеге келді. Жалғыз бала болғанымен, ол Эссексте асырап алған әпкесімен өсті, ол іс жүзінде оның әкесінің туысы еді. Оның әкесі журналист болған және Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Симлаға жақын Касаулидегі Үндістан армиясында қызмет еткен. Әкесінің Үндістан туралы айтқан әңгімелері оны осы елдің мәдениетімен таныстырды, оған ол өмірін арнады. Оның анасы да журналист және әңгімелер авторы болды, ол тіл мен әдебиетке деген сүйіспеншілігін оған сіңірді. Бала кезінде ол музыкамен танысып, фортепианода шебер ойнауды үйренді, он алты жасқа келгенде өзінің бірнеше шығармаларын жазды. Башэмнің дінге деген қызығушылығы өсіп келе жатып, өскен ортасынан бастау алған христиан дінінен кейін индуизм, буддизм және ислам діндерін қамтыды. Ол Шығыс және Африка зерттеулері мектебінен (SOAS) санскрит тілінен бакалавр дәрежесін алды, содан кейін Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Азаматтық қорғаныс департаментінде жұмыс істеді.
Arthur Llewellyn Basham was born on 24 May 1914, in Loughton, Essex, the son of Abraham Arthur Edward Basham and Maria Jane Basham née Thompson. Although an only child, he grew up in Essex with his adopted sister, who was in fact his cousin on his father's side. His father had been a journalist who served in the Indian Army at Kasauli, near Simla during World War I, and it was the stories that his father told him about India that first introduced him to the culture of the country to which he would devote his professional career. His mother was also a journalist and short story writer further instilling a love of language and literature. As a child, he was also introduced to music and learnt to play the piano to a high standard, writing a number of his own compositions by the age of sixteen. Basham developed a keen interest in religion which began with the Christianity he was brought up with and then extended into Hinduism, Buddhism and Islam. He went on to take a BA in Sanskrit from the School of Oriental and African Studies ("SOAS") and then worked in the Civil Defence Department during World War II.
Мансап
Соғыстан кейін ол SOAS-ке оралып, профессор Л. Д. Барнетттің жетекшілігімен PhD дәрежесін алу үшін зерттеу жұмыстарын бастады. "Адживикалардың тарихы мен ілімдері" тақырыбындағы зерттеуі үшін ол стипендия алды. 1948 жылы лектор болып жұмыс істеді, 1950 жылы PhD дәрежесін қорғады, 1954 жылы ридер, ал 1958 жылы профессорлық қызметке көтерілді. Тарих кафедрасының меңгерушісі, профессор С. Х. Филипс SOAS директоры болып тағайындалғанда, профессор Башам тарих кафедрасын басқарды. Ол 1965 жылға дейін осы қызметте болды, содан кейін Австралия Ұлттық университетіне ("ANU") Канберрада тарих кафедрасының меңгерушісі және Шығыс (кейін Азия) өркениеттерінің профессоры болып ауысты. 2014 жылы белгісіз URL мекенжайында жарияланған естелікте былай делінген: "1970-ші жылдарда ANU-да студент кезімде HC Coombs лекциялық залында оның Азия өркениеттері бойынша дәрістерін естігенімді жақсы еске аламын. 1974 жылы бір күні таңертең кешегі қойылымнан қалған тік пианиноны көрдік. Лекцияға келген соң профессор Башам тыныш түрде пианиноға жақындап, отырып, шамамен бес минут бойы әдемі Шопен шығармаларын орындады. Студенттер оған тұрғызып қол соқты. Оның аузынан түтік алып, кампус бойымен жүріп кеткенін әлі де көз алдымда. 1979 жылы ANU-дан зейнеткерлікке шыққаннан кейін Башам әртүрлі университеттерде бір жылдық қонақ профессор ретінде жұмыс істеді. Башам Свами Вивекананданың әсерін әлемдік көзқараспен талдаған алғашқы батыс тарихшыларының бірі болды. Оның Вивекананда туралы "Келешекте ол қазіргі заманғы әлемнің негізін қалаушылардың бірі ретінде еске алынар" деген сөзі Вивеканандаға арналған мақтаулар мен естеліктерде жиі келтіріледі. Башам 1985 жылдың қыркүйегінде Калькуттадағы Азия қоғамында Шығыстану бойынша Свами Вивекананда профессоры болып тағайындалды. Ол 1986 жылы Үндістандағы Калькутта қаласында қайтыс болды. Оның құрметіне ANU-да жыл сайын лекциялар оқылады.
After the war he returned to SOAS and began researching for a PhD under Professor L. D. Barnett. For his research into the "History and Doctrines of the Ajivikas" he received a scholarship. He became a lecturer in 1948, attained the PhD in 1950, became a Reader in 1954, and in 1958 was promoted to Professorship. When the Head of the Department of History, Professor C. H. Philips, was promoted to the Directorship of SOAS, Professor Basham became the Head of History, a position he kept until 1965 when he joined the Australian National University ("ANU") in Canberra as Head of the History Department and Professor of Oriental (later Asian) Civilizations. A reminiscence contributed by an unidentified URL in 2014 states :As an undergrad at ANU in the 1970s I well remember attending his Asian Civilizations lectures in the HC Coombs lecture theatre. One morning in 1974 we noticed that an upright piano had been left from a performance the previous evening. Upon arrival for his lecture, Prof Basham calmly strolled over to the piano, sat down and played the most beautiful Chopin for five minutes or so. A standing ovation from his students followed. I can still see him striding across the campus, pipe in mouth, forty years later. After retiring from ANU in 1979, Basham accepted a series of one year visiting professorships with various universities. Basham was one of the first western historians to critically gauge the impact of Swami Vivekananda from a global perspective. His well known comment about Vivekananda that "in centuries to come, he will be remembered as one of the main moulders of the modern world," is quoted frequently in appreciations and tributes of Vivekananda. Basham was appointed Swami Vivekananda Professor in Oriental Studies at the Asiatic Society of Calcutta in September 1985. He died in Calcutta in India in 1986. An annual public lecture series is given at the ANU in his memory.