Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Гломус жасушалары – негізінен каротидтік денелерде және аорталық денелерде орналасқан жасушалар тобы. I типті гломус жасушалары – қанның оттегі, көмірқышқыл газы және pH деңгейін сезетін шеткі химиорецепторлар. Қанның pH деңгейі төмендегенде, оттегінің (pO2) мөлшері азайғанда немесе көмірқышқыл газының (pCO2) мөлшері артқанда, каротидтік денелер мен аорталық денелер мидың сопақша денесіндегі арқалық тыныс алу тобына тыныс алу көлемін және жиілігін арттыру туралы сигнал береді. Гломус жасушалары жоғары метаболизм деңгейіне және жақсы қанмен қамтамасыз етілуге ие, сондықтан артериялық қан газдарының жағдайына өте сезімтал. II типті гломус жасушалары – глия жасушаларына ұқсас қолдау функциясын атқаратын сустентакуляр жасушалар.
Glomus cells are the cell type mainly located in the carotid bodies and aortic bodies. Glomus type I cells are peripheral chemoreceptors which sense the oxygen, carbon dioxide and pH levels of the blood. When there is a decrease in the blood's pH, a decrease in oxygen (pO2), or an increase in carbon dioxide (pCO2), the carotid bodies and the aortic bodies signal the dorsal respiratory group in the medulla oblongata to increase the volume and rate of breathing. The glomus cells have a high metabolic rate and good blood perfusion and thus are sensitive to changes in arterial blood gas tension. Glomus type II cells are sustentacular cells having a similar supportive function to glial cells.
Құрылымы
Химорецепторлар ішіндегі сигнал беру гломус жасушаларының нейротрансмиттерлерді босату арқылы жүзеге асады деп саналады, олардың ішінде допамин, норадреналин, ацетилхолин, Р заты, ішектегі вазоактивті пептид және энкефалиндер бар. Вазопрессин гломус жасушаларының гипоксияға жауабын тежейді, себебі гипоксияға қалыпты жауап – қан тамырларының кеңеюі, ал гиповолемия кезінде осы кеңеюден аулақ болу қажет. Бұдан әрі, гломус жасушалары АТ1 рецепторлары арқылы ангиотензин II-ге жоғары сезімтал, денедегі сұйықтық және электролиттердің жағдайы туралы ақпарат ұсынады.
The signalling within the chemoreceptors is thought to be mediated by the release of neurotransmitters by the glomus cells, including dopamine, noradrenaline, acetylcholine, substance P, vasoactive intestinal peptide and enkephalins. Vasopressin has been found to inhibit the response of glomus cells to hypoxia, presumably because the usual response to hypoxia is vasodilation, which in case of hypovolemia should be avoided. Furthermore, glomus cells are highly responsive to angiotensin II through AT1 receptors, providing information about the body's fluid and electrolyte status.
Функция
I типті гломус жасушалары – артериялық қанның оттегінің (pO2), көмірқышқыл газының (pCO2) және pH деңгейін бақылайтын химиорецепторлар. I типті гломус жасушалары – гипоксимияға (төмен pO2), гиперкапнияға (жоғары pCO2) немесе ацидозға (төмен pH) жауап ретінде нейротрансмиттерлерді бөліп шығаратын секреторлық сенсорлық нейрондар. Сигналдар синус жүйкесінің афференттік жүйке талшықтарына беріледі және допамин, ацетилхолин және аденозин сияқты заттарды қамтуы мүмкін. Жұлындық-тіл жүйкесі – оларды иннервациялайтын глософарингеялық жүйкенің тармағы. Аорта денесінің I типті гломус жасушалары, шашақ жүйкесінің төменгі ганглионында орналасқан сенсорлық нейрондар арқылы иннервацияланады. Орталық жүйке жүйесінде гломус I типті жасушаларын иннервациялайтын нейрондардың аксондары мидың жалғыз ядросының қаудағы бөлігінде синапс жасайды. II типті гломус жасушалары иннервацияланбайды.
Glomus type I cells are chemoreceptors which monitor arterial blood for the partial pressure of oxygen (pO2), partial pressure of carbon dioxide (pCO2) and pH. Glomus type I cells are secretory sensory neurons that release neurotransmitters in response to hypoxemia (low pO2), hypercapnia (high pCO2) or acidosis (low pH). Signals are transmitted to the afferent nerve fibers of the sinus nerve and may include dopamine, acetylcholine, and adenosine. The carotid sinus nerve is the branch of the glossopharyngeal nerve which innervates them. Alternatively, the glomus type I cells of the aortic body are innervated by sensory neurons found in the inferior ganglion of the vagus nerve. Centrally the axons of neurons which innervate glomus type I cells synapse in the caudal portion of the solitary nucleus in the medulla. Glomus type II cells are not innervated.
Даму
I типті гломус жасушалары эмбриондық даму кезінде нейрондық гребеннен пайда болады. Осы жетілу кезеңі "қайта орналасу" деп аталады. Туған кезде химиялық рецепторлар оттегінің жетіспеушілігіне төмен сезімталдық көрсетеді, бірақ өмірдің алғашқы бірнеше күні немесе апталарында бұл сезімталдық артады. Химиятрансдукцияның туғаннан кейінгі жетілу механиздері әлі анықталған жоқ.
Glomus type I cells are embryonically derived from the neural crest. This maturation period is known as resetting. At birth the chemorecptors express a low sensitivity for lack of oxygen but this increases over the first few days or weeks of life. The mechanisms underlying the postnatal maturity of chemotransduction are obscure.
Клиникалық маңызы
Гломус жасушаларының шоғырлары, оның ішінде ең маңыздылары – каротид денелері мен аорта денелері, хромаффин емес немесе парасимпатиялық параганглиялар деп аталады. Олар сонымен қатар, жоғарғы тамыр жүйкесі бойымен, ішкі құлақтарда, өкпелерде және басқа да жерлерде кездеседі. Гломус жасушаларының ісіктерi параганглиома деп, басқа да атаулармен белгілі, және көбінесе қатерлі емес.
Clusters of glomus cells, of which the carotid bodies and aortic bodies are the most important, are called non chromaffin or parasympathetic paraganglia. They are also present along the vagus nerve, in the inner ears, in the lungs, and at other sites. Neoplasms of glomus cells are known as paraganglioma, among other names, they are generally non malignant.
Зерттеу
Каротид денесінің гломус жасушаларының стриатумға – алдыңғы мидың бір ядросына автотрансплантациясы Паркинсон ауруымен ауыратын адамдарға жасушалық терапия ретінде зерттелді.
The autotransplantation of glomus cells of the carotid body into the striatum – a nucleus in the forebrain, has been investigated as a cell based therapy for people with Parkinson's disease.