Кіріспе
Бипан Чандра (24 мамыр 1928 – 30 тамыз 2014) – үнді тарихшысы, қазіргі Үндістанның экономикалық және саяси тарихы саласындағы маман. Жавахарлал Неру университетінде қазіргі заманғы тарих бойынша зейнеткер профессор, ол Үндістанның тәуелсіздік күресін зерттеген және Махатма Ганди туралы ең көрнекті ғалымдардың бірі саналады. Ол «Экономикалық ұлтшылдықтың қалыптасуы мен дамуы» және басқа да бірнеше кітаптың авторы.
Bipan Chandra (24 May 1928 – 30 August 2014) was an Indian historian, specialising in economic and political history of modern India. An emeritus professor of modern history at Jawaharlal Nehru University, he specialized on the Indian independence movement and is considered a leading scholar on Mahatma Gandhi. He authored several books, including The Rise and Growth of Economic Nationalism.
Ерте өмір және білім
Чандра Британдық Үндістанның Пенджабтағы Кангра қаласында (қазіргі Химачал-Прадеш штаты) дүниеге келген. Ежелгі Пенджабта болғандай, оның алғашқы білімі урду тілінде болды және ол жас кезінде урду романдарымен бірге үйде өте жақсы сезінді. 1946 жылы Лахордағы Форман христиан колледжін бітіргеннен кейін, Үндістанның бөлінуі оны елде қалған жерін тастауға мәжбүр етті. Содан кейін ол АҚШ-қа барып, Калифорния штатындағы Стэнфорд университетінде білім алып, бакалавр және магистр дәрежелерін аяқтады. Ол онда коммунистермен байланыс орнатты және сенатор Маккартидің коммунистерге қарсы күресінің салдарынан Үндістанға депортацияланды. 1950 жылдардың басында Делиге оралған Бипан Чандра Делидегі индус колледжінде тарих пәнінің лекторы болып тағайындалды. Кейін ол 1963 жылы Дели университетінде философия докторы (Ph.D.) ғылымын қорғады.
Мансап
Чандра көп жылдар бойы Делидегі индус колледжінде лекциятор, содан кейін оқытушы болып жұмыс істеді. Ол Нью-Делидегі Джавахарлал Неру университеті құрылғаннан кейін, университеттің тарих профессоры болды және зейнетке шыққаннан кейін сонда еңбек еткен профессор атанды. Ол "Enquiry" журналын құрып, ұзақ жылдар бойы оның редакциялық алқа мүшесі болды. Ол Джавахарлал Неру университетінің Тарихи зерттеулер орталығының төрағасы болды. 1993 жылы Университеттерге берілетін гранттар комиссиясының мүшесі болды. Ұлттық кітап қорының төрағасы ретінде ол "Танымал әлеуметтік ғылым", "Өмірбаян", "Африка-Азия елдері", "Үнді диаспорасы зерттеулері" сияқты көптеген жаңа серияларды бастады. Зейнеткерлік шағында 2007 жылы ұлттық зерттеу профессоры болып тағайындалды. Оның бірлесіп жазған "Азаттық күресі" кітабы 1977 жылы Индияда билікке келген жаңа орталық үкімет тарапынан цензураланды. Ол Нурул Хасан, Рам Шаран Шарма, Сарвапалли Гопал, Сатиш Чандра, Ромила Тапар, Ирфан Хабиб, Барун Де және Арджун Дев сияқты тарихшылармен, сондай-ақ Мридула Мукерджи, Адития Мукерджи, Сухета Махажан және Вишалакши Менон сияқты кейбір шәкірттерімен бірлесіп жұмыс істеді. Олардың кейбіреулерінің оқулықтары бұрын Үндістан мектептерінде тарих пәні бойынша оқытылған.
Дау
2016 жылдың сәуір айында оңшыл белсенді Динанат Батра Чандраның "Индияның тәуелсіздік үшін күресі" кітабына тыйым салу туралы өтініш жасады, себебі ол кітапта қолданылған терминдерді қате түсінді.
Өлім
Чандра 2014 жылғы 30 тамызда Гургаондағы үйінде ұзаққа созылған аурудан кейін 86 жасында қайтыс болды. ЖҰУ оның туған күніне арналған еске алу шарасын ұйымдастырды.