Пол Тулейн: америкалық қайырымдастық шаруасы, New Orleans қаласының дамуына үлкен үлес қосып, Тулейн университетінің негізін қалаушы. Тарихы мен мұрасы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық филантроп
American philanthropist
Пол Тулейн (10 мамыр 1801 – 27 наурыз 1887) – американдық филантроп және қайырымдылық жасаушы. Нью-Джерси штатының Принстон қаласының жанындағы Чери-Вэллиде француз саудагерлерінің көрнекті отбасында туған Тулейн өзінің байлығын бөлшек сауда және құрғақ тауарлар компаниясы арқылы тапты. Кейіннен ол Нью-Орлеанның ең белгілі конфедерация тараптас меценаттарының біріне айналды және бұрын Луизиана медициналық колледжі деп аталған Тулейн университетіне есімін берді.
Paul Tulane (May 10, 1801 – March 27, 1887) was an American philanthropist and donor. Born in Cherry Valley, near Princeton, New Jersey, to a prominent French merchant family, Tulane made his fortune from a retail and dry goods company. Later, he became one of New Orleans' most prominent pro confederate philanthropists and the namesake of Tulane University, formerly known as the Medical College of Louisiana.
Ерте өмір
Пол Тулан – Гаити революциясынан кейін Нью-Джерси штатының Шерри аңғарына көшіп келген Сент-Доминг колониясындағы француз саудагері Луи Туланның (бұрмаланған "Тулан") ұлы. Тулан отбасы Француз революциясына дейін Францияда және оның колонияларында маңызды заңгерлік және саудалық лауазымдарды иеленді. Пауылды оның әйелі Пьер Тулан Рилледе крещение рәсімінен өткізді және ол өмірі бойы берілген католик болды. Пол Тулан он бес жасқа дейін Нью-Джерсидегі Сомервилл академиясы сияқты жеке мектептерде білім алды. Содан кейін ол Принстон қаласындағы дүкенде қысқа уақыт жұмыс істеді. 1818 жылдан бастап ол үш жыл бойы үлкен ағасы Луи Стивен Тулан және оның туысы Пол Тулан Жаминьер (1795, Рилле – 1830, Турс), заңгермен бірге АҚШ-тың оңтүстігін аралап сапарлады. 1840 жылы Тулан әкесімен бірге Риллеге және Францияның саудалық портына барды. Батыс Үндістандағы құлдардың көтерілісіне байланысты Нант пен Бордоның шетелдік сауда порттарының құлдырауын көргеннен кейін (оның әкесі 1790 жылы Бордодан кеткен еді), ол АҚШ-та азаттық берілген жағдайда Нью-Орлеан да осындай тағдырға ұшырайды деп сенді. Осы екі сапарынан кейін Тулан Нью-Орлеанның экономикалық, мәдени, әлеуметтік және білім беру дамуына үлкен қызығушылық танытты және 1840 жылы 250 000 доллар болатын байлығын оған жұмсады.
Paul Tulane was the son of Louis Tulasne (deformed to "Tulane"), a French merchant based in the colony of Saint Domingue who emigrated to the Sherry Valley, New Jersey following the Haitian Revolution. The Tulasne family occupied prominent legal and mercantile positions in France and its colonies before the French Revolution. Paul was baptized in Rillé by his uncle, Pierre Tulasne, and was a devout Catholic throughout his life. Paul Tulane was educated in private schools, including Somerville Academy in New Jersey, until the age of fifteen. He then worked briefly in a store in Princeton. From 1818, he spent three years traveling the southern United States with his older brother Louis Stephen Tulane and his first cousin Paul Tulasne Jaminière (1795, Rillé – 1830, Tours), a lawyer. In 1840, Tulane and his father visited Rillé and the commercial ports of France. On observing the decadence of the foreign trade ports of Nantes and Bordeaux (his father had left Bordeaux in 1790) due to slave revolts in the West Indies, he was convinced that a similar fate would befall New Orleans in the event of emancipation in the United States. It was from his two tours that Tulane developed a keen interest in the economic, cultural, social, and educational development of New Orleans, and ended up devoting his fortune to it, which was already $250,000 in 1840.
Карьера және қайырымдылық
1822 жылы Тулан Нью-Орлеанда Paul Tulane and Co. компаниясын құрды, ол құрғақ тауарлар мен киім саудасын бөлшек және көтерме сауда арқылы жүзеге асырды. Кейіннен ол Нью-Орлеан мен Нью-Джерсиде жылжымайтын мүлікке инвестиция жасады. 1828 жылға қарай ол 150 000 доллардан астам капитал жинады. Оның бизнесі шамамен 40 жыл бойы жұмыс істеді және 1857 жылы ол көп байлықпен зейнетке шықты. Осы шарада Тулан Принстон қаласында Джон П. Стоктонға тиесілі үйді сатып алды, қазір ол Уолтер Лоури үйі деп белгілі, және содан кейін онда тұрды. Америка Азамат соғысы кезінде Тулан Нью-Орлеанда Конфедерациялық Америка Штаттарына ең көп қаржылай көмек көрсеткен адам болды, бірақ тарихшы Джон Д. Винтерс «Луизианадағы Азамат соғысы» (1963) еңбегінде Туланның қосқан үлесінің мөлшерін көрсетпейді. Ол Гринвуд зиратында Конфедерация ескерткішін орнатуға 300 доллар (1874 жылғы бағасымен) сыйлады. Тулан Луизианадағы Әйелдердің қайырымдылық қоғамына, Конфедерация ескерткіштерін жасаумен айналысатын мекемеге ең жомарт демеушілердің бірі ретінде танылды. Көп жылдар бойы Тулан Принстон мен Нью-Орлеан қалаларындағы қайырымдылық ұйымдары мен пресвитериан шіркеулеріне жан-жақты көмек көрсетті. 1882 жылы ол Нью-Орлеан қаласындағы жоғары білімді жақсарту үшін 363 000 доллар (1882 жылғы бағасымен) сыйлады. Туланның сыйға тарту актісі нәтижесінде Луизиана университеті (алғаш Луизиана медициналық колледжі ретінде құрылған) оның құрметіне Луизиананың Тулан университеті болып қайта аталды, сондай-ақ бұрынғы мемлекеттік мекеме жекеменшікке көшірілді, бұл АҚШ тарихындағы жалғыз оқиға.
In 1822, Tulane established Paul Tulane and Co. in New Orleans, a retail and wholesale dry goods and clothing business. Later, he invested in real estate in both New Orleans and New Jersey. By 1828, he had amassed a fortune of over $150,000. His business operated for nearly 40 years and retired with a large fortune in 1857. Around this time, Tulane bought the John P. Stockton home in Princeton, now known as the Walter Lowrie House, where he subsequently resided. During the American Civil War, Tulane was the largest donor in New Orleans to the Confederate States of America, but the historian John D. Winters in Civil War in Louisiana (1963) does not provide the amount Tulane contributed. He donated $300 (1874 value) to erect a Confederate monument in Greenwood Cemetery. Tulane has been described as one of the most generous contributors to the Ladies' Benevolent Association of Louisiana, an institution dedicated to producing Confederate monuments. For many years, Tulane gave liberally to the charitable institutions and Presbyterian churches of Princeton and New Orleans. In 1882, he donated $363,000 (1882 value) to improve higher education in the city of New Orleans. Tulane's Act of Donation ultimately resulted in the renaming of the University of Louisiana (founded as the Medical College of Louisiana) to the Tulane University of Louisiana, in his honor, and turned the once public institution into a private one, the only such instance in United States history.
Өлім
Тулан Принстон қаласының жанында қайтыс болды және Уизерспун көшесіндегі Принстон зиратына жерленді. Оның құрметіне елдің әр жерінде бірнеше көше оның атымен аталады, оның ішінде Принстон қаласындағы Тулан көшесі және Жаңа Орлеандағы Тулан даңғылы бар.
Tulane died near Princeton and is buried in the Princeton Cemetery on Witherspoon Street. In his honor, he has several streets named after him throughout the country, including Tulane Street in Princeton, and Tulane Avenue in New Orleans.