Кіріспе

Польшалық магнат және саясаткер Анна Паулина Яблоновская (Сапиха әулетінен) (22 маусым 1728, Вольпа – 7 ақпан 1800) – поляк магнаты және саясаткері. Ол өз иеліктеріндегі белсенді қызметімен, оларға әлеуметтік жаңалықтар мен өнеркәсіп енгізгенімен танымал болды. Сонымен қатар, ол ғылымға қызығушылығымен және замандас Еуропаның әйгілі натуралистік коллекциясына ие болғанымен белгілі болды. Ол 18 ғасыр Польшасының ең маңызды әйелдерінің бірі деп есептеледі.

Өмір

Ханшайым Анна Яблоновская князь Казимеж Леон Сапиха мен княгиня Каролина Тереза Радзивиллдің қызы болған. 1750 жылы ол Брацлавский губернаторы, князь Ян Каетан Яблоновскийге (1699–1764) үйленді.

Саяси қызмет

1764 жылы күйеуін жоғалтқаннан кейін Анна Яблоновская поляк саясатына белсенді түрде қатысты. Ол король Станислав Август Пониатовскийдің қарсыластарының қатарында болды және Вена мен Париж сарайларында Бар конфедерациясын (1768-1772) қолдады. 1769 жылы ол бейресми дипломат ретінде іс-қимыл жасау үшін сол қалаларға сапар шекті, ал 1771 жылы Польшаға қайтып оралды. Бірақ Бар конфедерациясының жеңіліске ұшырауынан кейін, ол оның жеңілгенін мойындады, корольмен келісті және өзінің иеліктеріне көңіл бөлгені үшін саяси өмірден шықты.

Ғылыми қызмет

Кок қаласында ол бұрынғы сарайды қайта жаңартып, әсерлі резиденцияға айналдырды және оны ғылым орталығына айналдырды. Ғылымға деген қызығушылығымен белгілі Анна Яблоновская Кокқа шетелдік ғалымдарды шақырды, нәтижесінде қала қазіргі Еуропада кітапханасы мен табиғаттану жинағымен танымал болды, ол Еуропадағы ең жақсы жинақтардың бірі деп есептелді.