Кіріспе

Мидуэй Плеизанс, жергілікті тұрғындарда Мидуэй деп аталады, Чикагоның оңтүстік жағында орналасқан қоғамдық саябақ. Оның ұзындығы бір миль, ені 220 ярд, 59-шы және 60-шы көшелер бойымен созылып, батыс жағында Вашингтон паркімен, ал шығыс жағында Джексон паркімен жалғасады. Ол солтүстікке қарай Хайд Парк ауданын, оңтүстікке қарай Вудлоун ауданынан бөліп тұрады. Мичиган көліне жақын орналасқан Мидуэй, қаланың орталықтанған "Луп" аймағынан оңтүстікке шамамен 10 шақырым қашықтықта жатыр. Чикаго университеті парктің солтүстігінде негіз салып, қазір университет ғимараттары Мидуэйге оңтүстік жағынан қарап тұр. Чикаго бульвар жүйесінің бір бөлігі ретінде жоспарланған бұл саябақ, 1893 жылғы Дүниежүзілік Колумбия көрмесінде танымал ойын-сауықтарды ұйымдастыру үшін Мидуэйді құру арқылы мәшһүр болды. Көрмеде әлемдегі алғашқы Феррис дөңгелегі орнатылды, кейіннен "midway" атауы округтік және мемлекеттік жәрмеңкелердегі, ойын-сауық парктеріндегі әртүрлі аймақтарға берілді. Бұл саябақ Эрик Ларсонның "Ақ қаладағы шайтан" кітабындағы маңызды орындардың бірі ретінде де суреттелген. 20-шы ғасырдың басында ұзақ көріністермен және ағаштармен көркейтілген Мидуэй, оның авторы Фредерик Ло Олмстедтің – Нью-Йорк қаласының Орталық паркін жасаушылардың бірінің – көзқарасын ішінара қамтиды, бірақ Джексон және Вашингтон парктерінің лагуналық жүйелерін байланыстыратын Венеция каналын салу туралы ұсынысы іске аспады. Оның орнына, Мидуэй каналы орналасқан жерде шұңқыр жасалып, көгалдандырылды, бірақ қыс айларында бұл алаң мұз сырғанауға арналған жерге айналады. Мидуэй Плеизанста келушілерді қызықтыратын көлдер, жолдар, көпірлер және жазық далалар сияқты әртүрлі нысандар бар. Бүгінде саябақта концерттер, мұз сырғанау сабақтары, кино көрсету кештері және тағы да басқа көптеген шаралар сияқты түрлі іс-шаралар өткізіледі.

Атаудың шығу тегі

"Plaisance" сөзі француз тілінде "pleasance" деп жазылады, ал бұл сөздің өзі бұл контексте сирек қолданылатын, "көлеңкелі жолдар, ағаштар мен бұталар, мүсіндер және сәндік сулармен жабдықталған ләззат бағы" деген мағына береді. Батыс аймақта Олмстед (парк дизайнері) бір бөлігін "Жоғарғы Plaisance" деп белгілеген. Шығыс аймақта ол "Лагуна Plaisance" атты жерді жоспарлаған. Екеуін байланыстырған жер "Midway Plaisance" деп аталды. Яғни, Midway Plaisance – бұл атау емес, сипаттама.

Саут-Парк комиссиясының жоспары

Мидуэй Плесанс 1850 жылдары жерді дамытушы Пол Корнеллдің Чикагоның оңтүстігіндегі өңделмеген, құнарсыз жерді қала өмірінен қашуға ниеттенген орта және жоғарғы сынып тұрғындары үшін көл жағасындағы қалалық демалыс орнына айналдыру туралы көзқарасы ретінде бастау алды. Бұл аймақ көл жағалауындағы батпақты экожүйе болды. 1869 жылы Корнелл мен оның Оңтүстік Парк Комиссиясына батысқа қарай Вашингтон паркі, шығысқа қарай көл жағалауындағы Джексон паркі және оларды байланыстыратын жолдар мен су жолдарынан тұратын парктер мен бульварлар кешенін құру құқығы берілді (Чикаго энциклопедиясының картасын қараңыз). Нью-Йорк қаласының Орталық паркін жасауымен танымал Олмстед, Вокс және Ко фирмасы осы қалалық оазисті жобалау үшін шақырылды. Олардың жоспарының бір бөлігі Мидуэйді "көлдердің тамаша тізбегі" ретінде пайдалану болды, бұл кемемен жүрушілерге Вашингтон паркіндегі көлдерден Джексон паркіндегі лагуналар арқылы Мичиган көліне өтуге мүмкіндік беретін еді. Барлық егжей-тегжейлі жоспарлар сақталған Оңтүстік Парк Комиссиясының кеңсесі 1871 жылғы Ұлы Чикаго өрті кезінде өртенді. Қаланы қайта жарақтандыруға кеткен шығындар жоспарлардың іске асырылуына қажетті қаражатты жойды, нәтижесінде Оңтүстік Парк аймағы көбінесе табиғи батпақты күйінде қалды.

Колумбия көрмесінің дүниежүзілік көрмесі

1893 жылғы Дүниежүзілік Колумбия көрмесі Оңтүстік парктің дамылмаған бөліктерінде өтті. 1492 жылы Колумбтың "өркениеттің ұшқынын" Жаңа дүниеге жеткізгенін атап өту әлемдік жәрмеңкелердің ең табысты және ықпалдыларының бірі болды. Көрме 2,4 шаршы километрден астам аумақты алып жатты және әлемнің түкпір-түкпірінен келушілер мен қатысушыларды тартты. Көрме үшін Cottage Grove Avenue-дегі Вашингтон паркінің шығыс жиегінен Stony Island Avenue-дегі Джексон паркінің батыс жиегіне дейін созылған шақырымдық Midway Plaisance театр кәсіпкері Сол Блумға, Чикаго мэрі Картер Харрисонның қолдаушысына тапсырылды. Ол жалғандық, әзіл-қалжың және нағыз білімнің керемет үйлесіміне айналды және "Каирдегі көше" ойын-сауығында іш биінің "хутчи-кутчи" стилін таныстырды; ол 2,25 миллион келушіні қабылдап, ең танымал болды. Джордж Вашингтон Гейл Феррис-младшийдің алғашқы айналмалы бұрышы 1,5 миллионнан астам жолаушыны тасымалдады. Midway-дің табыс әкелген ойын-сауықтары мен қосымша шаралары 1893 жылғы доллармен есептегенде 4 миллион доллардан астам табыс тапты және көптеген келушілер үшін көрменің ең есте қаларлық бөлігі болды. Midway-де Гарвард университетінің Пибоди археология және этнология мұражайының директоры Фредерик Уорд Путнам және Смитсонов институтының этнологы Отис Тафтон Мейсон басқарған ғылыми көрмелер де болды. Көрме жабылғаннан кейін АҚШ-та "midway" сөзі округтік немесе штаттық жәрмеңкедегі, цирктегі немесе ойын-сауық паркіндегі ойын-сауық аймағын білдіру үшін қолданыла бастады. Midway Plaisance келушілерді Midway Plaisance-тан Әйелдер үйіне, содан кейін Ақ қалаға жеткізді.

Чикаго университеті

Көрмеден кейін Мидуэй Плезанс Фредерик Ло Олмстедтің жаңартқан жоспарлары бойынша қайтадан саябаққа айналдырылды. Келесі онжылдықтарда Мидуэйді Чикаго университеті біртіндеп қамтыды, ол 1926 жылы оның екі жағында да кеңейді. Бүгінде Мидуэй солтүстікке қарай университеттың бастапқы негізгі кампусымен, ал оңтүстікке қарай Чикаго университетінің құқық мектебі, Харис қоғамдық саясат мектебі, Краун отбасының әлеуметтік жұмыс, саясат және тәжірибе мектебі, Грэм жалғастыра білім беру және кәсіби білім беру мектебі, сондай-ақ Чикаго университетінің баспаханасымен шектеседі. Кейінгі суретшілер мен дизайнерлер, оның ішінде Лорадо Тафт және Ээро Сааринен Мидуэйге өздерінің көзқарастарын қосты немесе қосуға тырысты. Қазіргі заманғы таксономияның негізін қалаушы Карл Линнейдің мүсіні және мүсінші Альбин Поласектің жасаған, елінің қиын сәттерінде Бланик тауынан шығатын, чех халқының аңызға айналған құтқарушысы Бланик рыцарының атты мүсіні Мидуэйді әсемдейді. Ол негізінен жасыл аймақ, көптеген болжамдарға және әртүрлі кезеңдік қайта құру жоспарларына ұшырайтын қоғамдық ресурс ретінде сақталды. Қазір футболшылар мен коньки тебушілерге, спорттық құрылыстарға арналған шұңқырлы бөлімдер, көшелердегі «көпірлер» және шығыстан батысқа созылған ағаштар Олмстедтің көзқарасына құрмет көрсетеді. 1999 жылы Чикаго университеті мен Чикаго саябақ ауданы OLIN ландшафт архитектурасы фирмасы жасаған Мидуэй Плезанс үшін жаңа бас жоспарын жариялады. Мидуэйдің университетке жақын орналасуы университеттың алғашқы футбол командаларына, «Марундарға» «Мидуэй монстрлары» деген екінші лақап атты берді, кейін Чикаго университеті футбол бағдарламасын тоқтатқанда бұл ат Чикаго Берс командасына қолданылды. Бағдарлама содан бері қайта жаңартылды және «Марундар» 55-ші көшедегі Стагг Филдте ойнайды, Мидуэйден жарты миль солтүстікке қарай.