Кіріспе
Грант Парк – Чикаго қаласының Иллинойс штатындағы Loop ауданындағы үлкен қалалық саябақ. Қаланың орталық бизнес аймағында орналасқан бұл саябақтың ерекшеліктері – Миллениум паркі, Бэкингем фонтаны, Чикаго өнер институты және Музей кампусы. Алғашқыда Көл саябағы деп аталған және қаланың құрылған кезінен бері сақталған бұл саябақ 1901 жылы АҚШ президенті Улисс С. Гранттың құрметіне қайта аталды. Саябақтың аумағы бірнеше рет жерді мелиорациялау арқылы кеңейтілді және 19-шы ғасырдың соңы мен 20-шы ғасырдың басында ашық кеңістікті пайдалану мәселесі бойынша көптеген дау-дамайлардың орталығы болды. Саябақтың солтүстік шекарасы Рэндольф көшесі, оңтүстік шекарасы Рузвельт жолы және МакФетридж драйвы, батыс шекарасы Мичиган даңғылы, ал шығыс шекарасы Мичиган көлімен шектеседі. Саябақта концерт алаңдары, бақтар, өнер туындылары, спорттық және кемежай ғимараттары орналасқан. Бұл жерде көпшілік жиналыстары мен жыл сайынғы ірі шаралар өтеді. Грант Парк халық арасында «Чикагоның алдыңғы ауласы» деп белгілі. Оны Чикаго саябақтар басқармасы басқарады.
Тарих
Чикаго қаласының бастапқы жоспарлары Мичиган даңғылының шығысындағы аумақты бөлінбеген және бос қалдырды, ал Мичиган даңғылының жер учаскелерін сатып алғандарға ол мәңгі бос қалады деп уәде берілді. 1839 жылы бұрынғы Форт-Дирборн қорығы қала аумағының бір бөлігі болғанда, Мичиган даңғылының шығысындағы, Рэндольфтан оңтүстікке қарайғы ауданның жоспары «Халыққа арналған жер. Мәңгілікке ғимараттарсыз қалуға тиіс» деп белгіленді. Қала 1844 жылдың 29 сәуірінде бұл жерді ресми түрде саябақ деп жариялады, оған Көл саябағы деп ат қойды. 1852 жылы Чикагоға Иллинойс орталық темір жолы келгенде, оған саябақтан алшақ жағаға салынған дөңгелек жолға рельс төсеуге рұқсат берілді. Соның салдарынан пайда болған лагуна тоқтап, 1871 жылы Ұлы Чикаго өртінен қалған қиындықтармен толтырылды, бұл саябақтың ауданын ұлғайтты. 1896 жылы қала теміржол желісінен тыс жердегі толқындарды пайдаланып, саябақты көлге қарай кеңейте бастады. 1901 жылдың 9 қазанында саябаққа Американдық Азамат соғысының бас қолбасшысы және АҚШ президенті Улисс С. Гранттың құрметіне Грант паркі деп ат қойылды. 1868 жылы Чикагода өткен Республикалық Ұлттық конвенцияда Грант алғаш рет президенттікке кандидат ретінде ұсынылған болатын. Паркте ғимарат салуға тыйым салатын заңдық шектеулер 19 ғасырда елеусіз қалды, себебі онда түрлі қоғамдық ғимараттар салынды. Әртүрлі уақытта саябақта почта кеңсесі, көрме орталығы, қару-жарақ қоймасы және тіпті қазір Чикаго Кабс деп аталатын бейсбол клубының алғашқы үй алаңы салынды. 1904 жылы Олмстед ағайындылары дайындаған жоспарда Далалық мұражайды парктің орталық бөлігі ретінде орналастыру ұсынылды, бұл идея Дэниел Бернхам мен Эдвард Х. Беннетттің 1909 жылғы Чикаго жоспарына енгізілді. Чикаголық кәсіпкер Аарон Монтгомери Уорд паркті ғимараттардан босату үшін төрт сот процесіне қатысты және дерлік барлық қоғамдық қайраткерлерге қарсы күресті. Уордтың келісім берген жалғыз ерекшелігі – 1892 жылы салынған Чикаго өнер институты болды. 20 ғасырдың басында Грант паркі қосымша толқындармен кеңейтілді – оның көп бөлігі Чикаго туннель компаниясының қазбаларынан алынған және Эдвард Беннетттің өте ресми ландшафт дизайнымен жабдықталды. 1910 және 1920 жылдардағы қосымша толқындар Адлер планетарийы, Табиғи тарих мұражайы және Шедд аквариумы үшін орын жасады, олар 1998 жылы Мұражай кампусы ретінде біріктірілді. 2004 жылы солтүстік Грант паркінің бұрын Иллинойс орталық теміржол станциялары мен тұрақтары орналасқан бөлігі жабылып, Миллениум паркі ретінде қайта құрылды.
Оқиғалар
Парк көптеген ірі азаматтық шаралардың өткізілген орны болды. Ол 1865 жылы президент Авраам Линкольннің жерлеу процессиясы үшін тұрақ ретінде қызмет етті. 1911 жылы паркте ірі Чикаго халықаралық авиациялық фестиваль өтті. 1913 жылы AAU АҚШ-тың ашық ауадағы жеңіл атлетика чемпионатында жарыс өткізді. 1959 жылы Сент-Лоуренс теңіз жолының ашылуын және оған байланысты Халықаралық сауда жәрмеңкесін тойлау үшін Елизавета II патшайым мұнда "Британния" корольдік яхтасынан түсіп, парктің "Патшайымның қонуы" деген атауға ие болуына себеп болды. 1968 жылғы Демократиялық Ұлттық конвенция кезінде Чикаго полициясы мен наразылар арасындағы қақтығыстар осы паркте болды. 1979 жылы Папа Иоанн Павел II мұнда көпшілік алдында ашық ауада діни қызмет өткізді. 1990-шы жылдары Чикаго Буллз командасы үшін чемпионатты мерекелеу шаралары осы паркте ұйымдастырылды, ал 2013 жылы Стэнли кубогын жеңгеннен кейін Чикаго Блэкхокс командасы да осында тойлады. Парк 2008 жылғы 4 қарашада түні президент Барак Обаманың сайлау күніндегі жеңіс сөзін айтқан орны болды. 2015 жылы Грант паркі алғашқы ашық ауадағы Ұлттық футбол лигасының (NFL) драфтын және осымен байланысты фестивальді қабылдады. Чикаго Кабс командасы 2016 жылғы 4 қарашада Әлем сериясінде жеңіске жеткеніне орай митинг өткізді, оған шамамен 5 миллион адам қатысты. Парк жыл сайын Чикагоның ең ірі фестивальдерін қабылдайды, оның ішінде әр жазда өткізілетін тағам мен музыка фестивалі – The Taste of Chicago; Грант Парк музыка фестивалі; Чикаго джаз фестивалі; Чикаго блюз фестивалі; және рок концерттері фестивалі – Lollapalooza. Парк Чикаго марафонының басталу және аяқталу сызықтарының орны болып табылады. Жыл сайын Грант паркте NASCAR Чикаго көше жарысы өтеді.
Ерекшеліктері
Чикаго қаласының орталық бөлігінде, Loop және Мичиган көлі арасында орналасқан Грант паркі, кең ашық кеңістігінде көптеген әртүрлі көрікті орындарды ұсынады. Парк көбінесе тегіс. Одан өтетін үлкен бульварлар мен тіпті жер астында жатқан теміржол жолдары да бар. Көпірлер жолдардан өту үшін және Миллениум паркімен байланысу үшін қолданылса, парктің қалған бөлігіне жаяу өтушілер жол тораптары арқылы ғана жете алады, мұражай кампусына кең жер асты жолынан басқа. Парк астында, Мичиган даңғылы мен Колумбус драйвінің шығысында бірнеше тұрақ гараждары орналасқан. 20-ғасырдың басында парк әсем өнер стилінде абаттандырылған кезде, биік американдық шұбарлар аллеялар мен тікбұрышты үлгілерге отырғызылды. Осы ағаштардың жүздегені әлі де сақталған, олардың биіктігі 18,29 метрге жетеді, бірақ 1970-ші жылдардың соңында голланд шұбар ауруынан құрбан болды. Содан бері жоғалған шұбарлардың орнына гибридтік шұбарлар отырғызылуда.
Мыңжылдық паркі
Парктің солтүстік-батыс бұрышы 1998 жылдан 2004 жылға дейін қайта жаңартылып, Миңжылдық паркіне айналды, бұл сәулетшілер мен суретшілердің әртүрлі көркемдік ерекшеліктері бар, біртұтас аймақ. Миңжылдық паркінде Джей Прицкер павильоны, «Бұлт қақпасы» (немесе «Бұршақ»), «Таж фонтаны», Люри бағы және басқа да көрікті жерлер бар. Парк BP жаяу жүргіншілер көпірі және Николс жолы арқылы Грант паркінің басқа бөліктерімен байланысты.
Мэгги Дейли паркі
Миллениум паркіне қарайтын BP жаяу көпірісінен өте, Грант паркінің солтүстік-шығыс бөлігінде қазіргі Мэгги Дейли паркі, бұрынғы Дейли екіжылдық алаңы орналасқан. Ландшафт сәулетшісі Майкл Ван Валкенбург жобалаған бұл жерде жазғы және қысқы коньки тебу айдындары, кең ойын алаңы, қабырғаға өрмелеуге арналған жартастар, теннис және пикбол корлары, сондай-ақ 2012 жылдан 2015 жылға дейін жаңартылған іс-шаралар ғимараты бар.
Чикаго өнер институтының
1893 жылы Грант паркінің батыс жағында салынған Чикаго өнер институты – АҚШ-тағы ең көрнекті өнер мұражайлары мен өнер мектептерінің бірі. Ол әсіресе импрессионистер мен американдық суретшілердің мол жинағымен танымал, мысалы, Жорж Сёраның «Ла Гранде-Жатте аралындағы жексенбі күні» және Грант Вудтың «Американдық готика» сияқты туындылары бар. Чикаго өнер институтының мектебі мұражайдың Грант паркі кешенінің оңтүстік-шығыс бөлігінде орналасқан.
Бэкингем фонтаны
Грант паркінің орталық бөлігі – Букингем фонтаны, әлемдегі ең ірі фонтандардың бірі. Рококо стиліндегі әсем торт тәрізді құрылған бұл фонтан 1927 жылы Кейт Стурджес Букингемнің өзінің інісі Кларенс есіміне қалаға сыйлаған сыйы ретінде ашылды. Фонтан сәуірден қазанға дейін жұмыс істейді, әр 20 минут сайын су шашылып тұрады, ал сағат 8:00-ден 23:00-ге дейін жарық пен су көрсетілімдері өтеді.
Мұражай кампусы
Чикагоның Мұражайлық кампусы Грант паркінің оңтүстік-шығыс жағына қосымша жай. Мұражайлық кампуста қаланың ең белгілі үш мұражайы орналасқан, олардың барлығы табиғаттану ғылымдарына арналған: Адлер планетарийы, Табиғи тарих мұражайы және Шедд аквариумы. Солидарлық жолымен бойлап созылған, Костюшко, Хавличек және Николай Коперник есімдерімен аталатын неоклассикалық мүсіндермен безендірілген тар құрлықша, планетарий орналасқан Нортерли аралымен жалғасады, ол Мұражайлық кампустың шығысында, материкте орналасқан.
Петрилло музыкалық қалқасы
Джексон және Колумбус Драйвтерінде орналасқан Петрилло Музыкалық Қабығы Чикаго джаз фестивалі, Чикаго блюз фестивалі, Чикагоның дәмі және Лоллапалуза кезінде музыкалық өнеркөрсетулерге қонақжайлық етеді. Музыкалық қабықтың отыру алаңына Батлер Филд деп аталатын аймақ кіреді, ол Лейк-Шор драйвы, Колумбус драйвы, Монро драйвы және Джексон драйвымен шектеледі. Бұрынғы Петрилло Бандшель құрылымы парктің оңтүстік жағындағы Хатчинсон Филдке қарап тұрған, 1100 Оңтүстік Колумбус Драйвына жақын орналасқан.
Конгресс алаңы
Конгресс Плаза – парктің батыс жиегінде, Ида Б. Уэллс көшесі мен Мичиган даңғылының қиылысында орналасқан салтанатты кіреберіс. Ида Б. Уэллс көшесінің екі жағындағы жартылай шеңберлі алаңдарда бақтар, фонтандар мен өнер туындылары бар, оның ішінде парктің қақпашылары тәрізді орналасқан үлкен қола сарбаз мүсіндері – "Яймер" (The Bowman) және "Сүңгіш" (The Spearman).
Бау-бақшалар
Паркте бірнеше бақтар мен гүл көрмелері бар. Миллениум паркінде Лури бақшасы орналасқан, ол биік шөп гүлдерімен, әсіресе лавандрамен және әсем постмодерн су арнасымен танымал. Шығыс жағында, BP жаяу жүргіншілер көпірінен өтетін жерде, Дейли паркі биік шөптермен көмкерілген. Дейли паркінің солтүстік-шығысында, 375 East Randolph Drive мекенжайында Ричард және Аннет Блохтың қатерлі ісіктен аман қалғандар бағы орналасқан, оны бұрынғы Чикаго Федералды ғимаратынан келген екі алып дориялық бағана және темірден жасалған пергола белгілейді. Бақта гүлзарлармен көмкерілген көптеген жолдар бар, және ол R. A. Bloch Қатерлі ісіктерге қарсы қорының бүкіл ел бойынша салған бірнеше ұқсас кеңістіктерінің бірі. Чикаго өнер институтының бастапқы ғимаратының екі жағында солтүстік және оңтүстік Маккормик аулаларында бақтар бар; оңтүстік аулада Ұлы көлдердің мүсіні орналасқан. Өнер мұражайының оңтүстігінде, Мичиган даңғылы бойында бақтар тізбегі созылып жатыр. Олардың екеуі де Оркестр залынан көп алыс емес жерде орналасқан және Чикаго симфониялық оркестрінің бұрынғы дирижерлерін (Сэр Георг Солти және Теодор Томас) құрметтейді. Өнер институтының оңтүстік-шығысында, Президенттер алаңының жанында, Ида Б. Уэллс көшесінің бойында демонстрациялық бақтар мен Букингем фонтанының айналасында, Тиффани мерекелік бағы оңтүстікке қарай орналасқан ресми бақтар бар.
Президенттер соты
Президенттердің алаңы Е. Ида Б. Уэллс көшесінің солтүстік және оңтүстік жағында, S. Columbus көшесінен батысқа және S. Michigan көшесінен шығысқа қарай орналасқан. Күтіммен жасалған бақтар мен өнер туындылары Президенттердің алаңын ерекшелейді. Оңтүстік Президенттер алаңы, жақында ғана, көбінесе бақтар болып келді. Дегенмен, соңғы он жылда қала бұл аумақты чикаголық суретшілердің туындыларын көрсету үшін пайдалануға шешім қабылдады. Чикаго саябақтарында ерекше өнер туындылары бұрыннан бар болғанымен, Оңтүстік Президенттер алаңы алғашқы жаңалық ретінде "Суретшілер мен автомобильдер" деп аталатын "қалыптасқан" өнерді көрсету мүмкіндігіне ие болды. Бұл коллекцияны Қоғамдық өнер бағдарламасы және Чикаго қалалық мәдениет департаменті ұйымдастырды, ол толығымен ескі автомобильдерден табылған бөліктерден құралған мүсіндерден тұрады.
Хатчинсон өрісі
Грант паркінің оңтүстік жағының көп бөлігі Хатчинсон алаңына берілген, ол үлкен шаралар өткізуге арналған ашық кеңістік. Онда қаржыгер және көп жылғы Өнер институтының президенті Чарльз Л. Хатчинсонның құрметіне аталған ондаған бейсбол және софтбол алаңдары орналасқан.
Чикаго көл жағалауындағы жол
Чикаго көл жағалауы жолының 18 мильдік бөлігі, қаланың Мичиган көлінің жағалауымен созылатын көп мақсатты жол, парктің шығыс жиегінен өтеді. Жол Рэндольф-Драйвтан Бальбо-Драйвқа дейін Көлдік Жолмен (Lake Shore Drive) қатар, содан кейін Шедд аквариумының айналасындағы теңіздік қабырғаның шетімен өтеді. Жер асты жолы (underpass) жолды Солидарность-Драйвтың астынан Бернхам паркіне дейін жеткізеді.
Мариналар мен порттар
Грант паркінен Мичиган көлінің екі маринасына қол жеткізуге болады. Монро Харбор парктің шығысындағы кең портта 1000 мойныштау орны (қызмет көрсету кемесімен қызмет көрсетіледі) және жабдықтар ұсынады. Онда Чикаго яхт клубы мен Колумбия яхт клубы орналасқан. Королеваның қонысы, порттың және парктің жағалауының ортасында, 1959 жылы Королева Елизавета II-нің «Британия» корольдік яхтасымен Сент-Лоуренс теңіз жолының ашылуына орай жасаған сапары құрметіне аталған. 1999 жылы Рэндольф драйвының солтүстігінде салынған Ду Сэбл Харбор 420 қайық тұрақтары мен порт дүкенін ұсынады.
Скейт-плаза
Грант Парк Скейт Плазасы Чикаго ландшафт архитекторлары Алтаманұ жобалаған, 2014 жылғы 6 желтоқсанда ашылды. Плазаның бастамасын Грант Парк консервациясының президенті Роберт О'Нилл көтерді. Жаңа саябақ теннис корттарының жанындағы бұрынғы скейтборд алаңын алып, оның орнына салынды. Консервация жергілікті скейтбордшылар мен BMX велосипедшілерінен жоспарлау бойынша көмек сұрады, олар Грант Парк консервациясы мен Консультативтік Кеңесінің скейт комитетін құрды. Плаза 1893 жылғы Орталық стансаның бұрынғы орнына жақын, саябақтың оңтүстік-батыс бұрышында орналасқан және бұрынғы теміржол терминалынан әкелінген әктас бөліктерін қамтиды. Плазаның құрылысы 2,65 миллион долларға бағаланды. 2014 жылы парк 2010 жылдан бері Чикагоға алғаш рет оралған Mountain Dew Skate Tour және Чикагода алғаш рет өткен Volcom Wild in the Parks Tour іс-шараларын қабылдады.
Иттер саябағы
Грант Барк Парк Колумбус Драйв және 11-ші көше қиылысында орналасқан, бұл иттердің жаттығулары үшін арналған орын. Бұл – жетексіз парк. Парк асфальт пен бұршақ қиыршығынан жасалған. Мүшелер парк күтімі мен тазалығын сақтауға көмектесетін айлық төлем төлейді. Иттер мен адамдарға арналған су тартқыш қарастырылған. Төлемдер мен қайырымдалықтар күтімге жұмсалады. Парк сондай-ақ ақша жинау мақсатында иттерге қатысты игілік шаралар мен іс-шараларды өткізеді. Парктің көп бөлігінде баулы иттерге рұқсат етіледі, бірақ Миллениум паркіне кірмейді.
Басқа құрылғылар
Грант-парктегі көлеңкелі серуендеу жолдары бірнеше шақырымды қамтиды. Парктің серуендеу жолдарынан бір айналым жасауға шамамен уақыт керек. Басқа спорттық жаттығулар үшін паркте 16 софтбол/бейсбол алаңы және 12 теннис корты бар, олар жалпы жұртшылыққа ашық.
For other sporting activities, the park has 16 softball/baseball fields and 12 tennis courts, open to the general public.
Қоғамдық өнер
Паркте көптеген қоғамдық өнер туындылары бар, олардың көпшілігі мүсіндер. Олар Миллениум паркінде, Бэкингем фонтанының жанында, бірнеше бақтарда және Конгресс алаңында орналасқан. Парктің басқа аймақтарында төрт ірі жекелеген инсталляциялар бар:
Абрахам Линкольн ескерткіші
Авраам Линкольн: Мемлекет басшысы – мүсінші Август Сент-Годенстің мүсіні, архитектор Стэнфорд Уайттың 150 фут енді экседрында орнатылған, Иллинойс штатының тұрғыны және АҚШ-тың 16-шы президентіне арналған ескерту. Мүсін 1908 жылы қойылған және 1926 жылы паркте орнатылғанға дейін Метрополитен өнер мұражайында және 1915 жылғы Сан-Франциско әлемдік көрмесінде көрсетілді. Ол Президенттер алаңында, Ида Б. Уэллс көшесінің солтүстігінде және Колумбус көшесінің батысында орналасқан. Сент-Годенстің 1887 жылғы «Авраам Линкольн: Адам» мүсінімен шатасуды болдырмау үшін оны жиі «Отырған Линкольн» деп атайды.
Агора
Агора (грек тілінен аударғанда, қалалық кездесу орны) – Рузвельт жолының жанындағы Грант паркінің оңтүстік-батыс бөлігіндегі поляк суретшісі Магдалена Абаканович салған 106 бассыз, қолсыз мүсіндердің инсталляциясы. Бұл туынды 2006 жылы парке әкелінді. Мүсіндердің биіктігі 2,74 метр, салмағы шамамен бірдей. Олардың әрқайсысы іші қуыс, тігісі жоқ, ауа райына төзімді немесе COR TEN® болатынан жасалған, бұл оларға қызғылт түс және қабық сияқты кедір-бұдыр текстура береді. Мүсіндер көпшілік арасында жүргендей көрінеді; кейбіреулері бір-біріне қарайды, ал басқалары басқа жаққа бұрылған.
Колумб ескерткіші
Карло ("Чарльз", "Карл") Бриоскидің қола мүсіні Грант паркінің оңтүстік жағындағы монументалды тұғырға орнатылды. 1933 жылы Чикаго қаласы "Өндірістің ғасыры" аталатын дүниежүзілік көрме арқылы 100 жылдығын тойлады. Көрмемен байланысты, Чикагодағы итальян-американдық қауым ақша жинап, генуялық теңізші және саяхатшы Христофор Колумбтың мүсінін табыс етті. 2020 жылдың 24 шілдесінде Чикагодағы Джордж Флойдқа қарсы наразылықтар мен мэр Лори Лайтфуттың қарсылығына қарамастан, қалаға федералдық күштерді енгізу кезінде ол мэр Лори Лайтфуттың бұйрығымен алынып тасталды.
Логан ескерткіші
Мичиган даңғылы мен Тоғызыншы көшесінде генерал Джон Логанға арналған ескерткіш орналасқан, ол 1897 жылы ашылған Джон А. Логанның ірі атқа отырған мүсіні. Логан – АҚШ азамат соғысы кезінде АҚШ армиясында қызмет ету үшін конгресс депутаты қызметінен кеткен генерал-майор. Ол Батыс және Оңтүстік аймақтарындағы көптеген шайқастарда әскерге басшылық етті. Соғыстан кейін ол Иллинойс штатынан АҚШ Сенатына сайланды. Август Сент-Годенс және Александр Фимистер Проктордың мүсіні орналасқан ескерткіш төбесі бастапқыда Логанды жерлеу үшін арналған, бірақ оның отбасы генералдың қабірін көшіруден бас тартты.
Балалар мұражайы
Чикаго балалар мұражайы 2006 жылы Navy Pier-дегі ғимараттарын жаңарту үшін 100 миллион долларлық құрылыс жоспарларын жариялады. Мұражай Дейлидің екі жүз жылдық алаңында жер астындағы ғимарат салуды көздеді, бұл жоспар 2008 жылы мэр Ричард М. Дейли және қалалық кеңес мүшелері тарапынан мақұлданды. Бірақ, кейбір кеңес мүшелері мен жергілікті тұрғындар жобаға қарсылық білдіріп, оған күресуге әзір екендерін мәлімдеді. Қаржы жинау жұмыстары тоқтап қалғаннан кейін, 2012 жылдың қаңтарында Балалар мұражайы Грант-паркте орналасудан бас тартқанын хабарлады.