Кіріспе

Тікелей таралу электромагниттік толқындардың (жарықтың) тура сызықпен жүру бейілігін сипаттайды. Жарық біртекті ортада қозғалғанда бұрылмайды, оның сындыру көрсеткіші барлық жерде бірдей болады; әйтпесе жарық сынға ұшырайды. Толқын фронты иілгенімен (мысалы, көлге тас тастағанда пайда болатын толқындар), жеке сәулелер тура сызықтармен қозғалады. Тікелей таралуды Пьер де Ферма ашқан. Тікелей таралудың тек жуықтау екенін ескеру маңызды. Тікелей сызықты жуықтау тек қысқа қашықтықтар үшін ғана қолданылады, шындығында жарық толқын және уақыт өте келе таралуға бейім. Жуықтаудың қолданылуы толқын ұзындығына және қарастырылып отырған жағдайға байланысты. Күнделікті қолдануда, ортадағы сындыру көрсеткіші тұрақты болғанша жарамды болып қалады. Жарықтың қалай жүретінін сипаттайтын толық теория Максвелл теңдеулерімен түсіндіріледі.

Дәлел

Бірдей өлшемдегі үш А, В және С картон қағаздарын алыңыз. Әрбір үш картонның ортасына кішкентай тесік жасаңыз. Картон қағаздарды тік орналастырыңыз, сонда А, В және С тесіктері бір түзу сызықта, ретімен орналасады. А картонға шам сияқты жарық көзін қойып, С картонның тесігінен қараңыз. Шамның жалынын көресіз. Бұл жарық сәулелері ABC түзу сызығымен жүреді дегенді көрсетеді, сондықтан шамның жалыны көрінеді. Егер картон қағаздардың біреуін сәл жылдырсаңыз, шамның жарығы көрінбейді. Бұл шамнан шыққан жарық көрерменнің көзіне иілмей жете алмайды дегенді білдіреді. Осылайша, жарық түзу жолмен жүреді және жарықтың түзу сызықты таралуы дәлелденеді.