Кіріспе

Sun Hung Kai Properties Limited (SHKP) жылжымайтын мүлік компаниясы – Гонконгтағы ең ірі жылжымайтын мүлік дамытушы компанияларының бірі. Компанияның қызметтеріне жылжымайтын мүлікті сату, жалға беру, телекоммуникация (SmarTone, SUNeVision), қонақүйлерді басқару, көлік және логистика, сондай-ақ басқа да салалар кіреді. Компания Квок отбасының трастымен басқарылады, көбінесе Квок ағайындарының бақылауында.

Алғашқы жылдар

Топтың алдыңғы компаниясы Sun Hung Kai Enterprises Co., Ltd. 1963 жылы Квок Таксенг, Фунг Кинг Хей және Ли Шау Ки бірлесіп құрды. Топтың холдинг компаниясының қазіргі заңды тұлғасы Sun Hung Kai Properties Limited 1972 жылғы 14 шілдеде тіркелді және 1972 жылғы 23 тамызда Гонконг қор биржасында саудаға шықты. 1977 жылы SHKP бас кеңсесін Коннахт-Центрге (қазір Жардин Хаус деп аталады) көшірді. 1978 жылы SHKP Kai Shing Management Services Limited компаниясын құрды, ол жылжымайтын мүлікті басқарумен айналысады. 1978 жылы SHKP алғашқы көп блокты тұрғын үй кешенін – Цуэнь Ван орталығының (бірінші кезең) сатуын бастады. Сондай-ақ 1978 жылы SHKP Hang Seng индексіне кіретін 33 акцияның біріне айналды. 1979 жылы SHKP Sun Hung Kai Properties Insurance Limited компаниясын құрды, ол жалпы сақтандыру саласында қызмет көрсетті.

1980 және 1990 жылдар

1981 жылы SHKP қоғамдық көлік қызметін ұсынатын Kowloon Motor Bus компаниясының үлесін иеленді. 1982 жылы корпорация өзінің бас кеңсесін Ван Чайдағы жаңадан құрылған жерге орналасқан Sun Hung Kai орталығына көшірді. 1991 жылы SHKP Wilson Parking компаниясын сатып алды. 1992 жылы SHKP Ван Чайдағы Орталық Плазаның құрылысын аяқтады, ол сол кезде Азиядағы ең биік ғимарат еді. Осы жылы компания SmarTone құру арқылы ұялы байланыс саласына қадамын басты, қазір ол Гонконгтағы жетекші ұялы байланыс операторларының бірі. Бұл еншілес компания 1996 жылы Гонконг қор биржасында тіркелді. 1993 жылы SHKP Causeway Bay-дегі Дүниежүзілік сауда орталығын сатып алды. 1990 жылдардың ортасынан бастап компания жаңа әуежай теміржолына қатысты жылжымайтын мүліктерді дамытуға кірісті, соның ішінде Аэропорт Экспрес Гонконг станциясының жанындағы учаскелерді. 1998 жылы 3-бағыттың (Ауылдық саябақ бөлімі) құрылысы аяқталды. 1999 жылы Шанхайдың Орталық алаңы сауда ғимаратының құрылысы аяқталды.

21 ғасыр

2000 жылы SHKP Коулун стансасының 5, 6 және 7 даму пакетін (қазіргі Халықаралық сауда орталығы) кешенін салу бойынша тендерді жеңіп алды. Сол жылы компания Шанхай IFC жобасы үшін Шанхайдың Lujiazui қаржы және сауда аймағын дамыту компаниясымен жер пайдалану құқығын беру туралы келісімге қол қойды. 2005 жылы SHKP Гонконгтың алғашқы түнгі сауда орталығы APM ашылды. 2005 жылы SHKP Seiyu (Sha Tin) Company Limited компаниясын сатып алды. 2009 жылы Ма Ван паркіндегі Нойдің кемесі Гонконгтағы алғашқы христиандық тақырыбындағы ойын-сауық паркі ретінде ашылды. 2013 жылы SHKP Шанхайдың Сюцзяхуй ауданында жалпы ауданы 7,6 миллион шаршы фут болатын коммерциялық учаске сатып алды. 2015 жылы SHKP бірінші Гонконг веломарафонының титулдық және қайырымдылық демеушісі атанды. 2016 жылы SHKP Юэн Лонгтағы жерді Гонконгтың Шенг Кунг Хуи шіркеуіне интеграцияланған қызмет орталығын салу үшін сыйға берді. 2019 жылы SHKP Батыс Коулун жоғары жылдамдықты теміржол терминалының үстіндегі коммерциялық учаскеге арналған тендерді жеңіп алды. SHKP-нің 42 миллиардтан астам гонконг долларына бағаланған ұсынысы 60 000 шаршы метрлік учаскені жеңіп алды, оны кеңсе, сауда және қонақүйлер салуға пайдалануға болады. Квок отбасы кеңселік ғимараттардың 25% үлесіне 9,4 миллиард гонконг доллары (1,2 миллиард АҚШ доллары) инвестициялады.

Сыбайлас жемқорлық туралы тергеу

2012 жылы SHK атқарушы директоры Томас Чан 19 наурызда, ал компаниямен байланысты сегіз адам 29 наурызда Тәуелсіз сыбайлас жемқорлыққа қарсы комиссия (ICAC) қызметкерлерімен тұтқындалды. ICAC комиссиясы Томас Квок пен Реймонд Квокты және тағы бес адамды кең ауқымды сыбайлас жемқорлықты тергеу аясында тұтқындады. Бұрынғы бас хатшы Рафаэль Хуэй де жауап беру үшін жеткізілді. Кейін олар кепілдікпен босатылды. Тергеу нәтижесінде компания акцияларының құны 15 пайызға төмендеді. 2014 жылдың желтоқсанында қазылар алқасы Томас Квок пен Рафаэль Хуэйді пара алуда кінәлі деп тапты, Хуэй мемлекеттік қызмет барысындағы тәртіпсіздіктерге қатысты тағы төрт айыпталу бойынша да кінәлі деп танылды. Алқабилер Реймонд Квокты барлық айыптаулардан ақтатты.

Жобалар

1996 жылы SHKP Гонконгтың екінші биік ғимараты – Халықаралық қаржы орталығын салу құқығын алу үшін 5,5 миллиард гонконг долларын ұсынған жетекші әзірлеуші болды. МТР корпорациясы осы кәсіпорнының серіктесі еді. Sun Hung Kai Properties компаниясы жобаның 47,5 пайызына ие, ал Henderson Land Development компаниясының төрағасы Ли Шау Ки SHKP директорлар кеңесінде отырады, олар жобаның 32,5 пайызына ие. SHKP Гонконгтағы ең биік ғимарат – Халықаралық сауда орталығын да салды.

Ішкі сатудың ашықтығы

2005 жылы құрылыс салушы спекулянттар мен тұтынушыларға тұрғын үйлерді сатудағы ашықтық жетіспеушілігі үшін сынға ұшырады. Компания аяқталмаған пәтерлерді "ішкі сату" арқылы сату, баға тізімдерінің болмауы, сондай-ақ Батыс Коулундағы The Arch жобасындағы пәтерлерді сатуды ширату, шаршы метріне қол жеткізілген бағаны (құндылығын) жоғарылатып көрсету әрекеттеріне қатысты айыптауларға ұшырады. Бір сатып алушы пәтердің шатыры үшін 168 миллион гонконг доллары, немесе шаршы футына 31 300 гонконг доллары төлеген. Шартты жеңілдіктер (бір сатып алушыға басқа пәтерлерге берілген жеңілдіктер) берілгені хабарланды, бірақ олар есептеуге алынбады. Бұл SHK компаниясына келесі 500 пәтердің бағасын 5-10 пайызға өсіруге мүмкіндік берді. Бірақ SHKP компаниясы бұл айыптауларды жоққа шығарды.

Бауырлас жауын-шашын

2008 жылдың 18 ақпанында SHKP төрағасы және бас атқарушы директоры Уолтер Квок «жеке себептермен дереу уақытша демалысқа шығатынын» хабарлады. Уолтер Квок өзінің міндеттерін екі кіші інісіне жүктеп, «жеке демалысқа» кетіп, осылайша қызметтен қол үзіп отырғанын мәлімдеді. The Standard газеті Квок ағаның компанияның бақылау акционері – анасы тарапынан отбасы мүддесін қорғау үшін лауазымынан алынғанын жазды. Журнал Уолтердің 4 жылдан бері сүйіктісі бизнесте ықпалын күшейтіп, ағаларымен қарым-қатынасты шиеленістіргенін көрсетті. SHKP хабарламасынан кейін акция бағасы нарықпен салыстырғанда төмендеді. Корпоративтік байланыс бөлімі екінші мәлімдеме жасап, бұл жағдай бизнеске әсер етпейтінін және Уолтердің 2-3 айлық демалысынан кейін лауазымына оралатынын мәлімдеді. Баспасөз беттерінде Айда Тонг Кам Хинг (唐錦馨) деп аталған Уолтердің сүйіктісі топқа немесе Квоктардың жеке инвестициялық құралдарына 4 миллиард гонконг долларына бағаланған жылжымайтын мүлік мәмілелерін ұсынған көрінеді. Компания өкілдері Ида Тонг есімді адам топта жұмыс істемейтінін мәлімдеді. 29 ақпанда, ірі кәсіпкер және басқарма мүшесі Ли Шау Ки Миссис Квоктың соңғы кеңес отырысында Ида Тонг мәселесіне байланысты Уолтерді демалысқа мәжбүрлегенін растады. 2008 жылдың 16 мамырында Уолтер Жоғары сотқа шағымдама жолдады, онда ақпан айында анасы мен екі інісімен белгілі бір шарттар орындалған жағдайда лауазымына ораластыратыны туралы келісімге келгенін айтты. Уолтер екі інісінің келісімді бұзып, оның денсаулығына қатысты кем дегенде екі медициналық сараптама алғаннан кейін де, оны лауазымынан босатуға тырысқанын мәлімдеді. Уолтер дауыс беруді кейінге шегеру үшін соңғы сәтте сот шешіміне қол жеткізіп, талқылауларға уақыт табуға мүмкіндік жасады. Уолтерді төрағалық және бас директорлық лауазымдарынан алу дауына қатысты, Уолтер мен оның інілері басқа тараптардың басқарудағы маңызды шешімдерді ақылсыздықпен және кеңеспей қабылдағанын мәлімдеді.

Қаржыландыру және активтер

SHKP 1972 жылы биржада тіркелді және Гонконгтағы ең ірі жылжымайтын мүлік компанияларының бірі болып табылады. Ол сату және инвестиция мақсатында тұрғын үйлер мен коммерциялық жобаларды дамытады. Компанияда 38 000-нан астам адам жұмыс істейді, оның қызметтеріне жерді сатып алу, архитектуралық жобалау, құрылыс, инженерлік және жылжымайтын мүлікті басқару кіреді. 2018/19 қаржы жылында компания 85 302 миллион гонконг доллары көлемінде кіріс және 44 912 миллион гонконг доллары акционерлерге тиесілі пайда тапты. Кірістің және операциялық табыстың көп бөлігі жылжымайтын мүлікті сатудан және жалға беруден түсті.

Жер банкі

2019 жылғы 30 маусымдағы жағдай бойынша, Топтың Гонконгтағы жалпы ауданына сәйкес келетін жер қоры 58,0 миллион шаршы футты құрады, оның ішінде 32,9 миллион шаршы фут аяқталған инвестициялық мүліктер және 25,1 миллион шаршы фут құрылыс жүріп жатқан мүліктер. 2019 жылғы 30 маусымдағы жағдай бойынша, Топтың материктік Қытайдағы жалпы ауданына сәйкес келетін жер қоры 65,4 миллион шаршы футты құрады, оның ішінде 50,6 миллион шаршы фут құрылыс жүріп жатқан мүліктер және 14,8 миллион шаршы фут аяқталған мүліктер.

Кредиттік рейтингтер

Группа Гонконг құрылысшылары арасында әрқашан ең жоғары кредиттік рейтингтерге қол жеткізіп келеді. Moody's Группаға A1 рейтингін, ал Standard & Poor's Группаға A+ рейтингін берді.

ICC

Батыс Коулундағы Халықаралық сауда орталығы (ICC) Гонконгтағы ең биік ғимарат болып табылады, биіктігі 490 метр және 118 қабаттан тұрады. Бұл жоба Architectural Record журналының 125 жылдығын мерекелеуге арналған шара аясында әлемдегі ең маңызды 125 сәулеттік туындының бірі ретінде таңдалды. Мұнара 2011 жылы ашылды. Ғимараттың көп бөлігі кеңселер ретінде жалға берілген, ICC 2,5 миллион шаршы фут кеңсе кеңістігін ұсынады. Ғимаратта 100-ші қабатта Sky100 Гонконг сарайы, ал 101-ші қабатта мейрамханалар орналасқан. Бұрынғысы теңіз деңгейінен 393 метр биіктікте Виктория шығанағының 360 градусқа айналатын панорамалық көрінісін ұсынады. Ritz Carlton қонақ үйі ғимараттың 102-ден 118-ші қабаттарын алып жатыр. Әлемдегі ең биік бассейн қонақ үйдің ең жоғарғы қабатында орналасқан. Ғимараттың фасадында LED шамдары орнатылған, олармен жасалған жарық шоуы "бір ғимараттағы ең үлкен жарық және дыбыс шоуы" деп Гиннес рекордтар кітабына енді. Көрсетілім күніне екі рет өтеді және Виктория шығанағының екі жағынан да көруге болады. SHKP Vertical Run for Charity 2012 жылдан бері SHKP ұйымдастырған жыл сайынғы қайырымдалық шара болып табылады.

IFC

Халықаралық қаржы орталығы – біріктірілген коммерциялық даму, оның құрамында қазіргі уақытта Гонконгтағы екінші биік ғимарат бар, ол тек ICC-ден кейін ғана ең биік. Гонконг МТР станциясының үстінде орналасқан бұл жоба IFC Development консорциумымен, SHKP оның мүшелерінің бірі ретінде, әзірленді және оған иелік етеді. IFC жобасы 2006 жылдың қыркүйегінде аяқталды, жалпы ауданы 4 миллион шаршы футтан асады. Ол екі кеңсе мұнарасынан – One IFC және Two IFC – Four Seasons Hotel Hong Kong және IFC сауда орталығынан тұрады. Дамудың маңызды арендаторларының бірі Гонконгтың ақша-кредиттік басқармасы, ол 2001 жылы Two IFC-те 14 қабатты сатып алды. IFC сауда орталығында 4 қабатқа бөлінген сәнді сауда дүкендері мен мейрамханалар орналасқан. Сондай-ақ, Гонконгтағы алғашқы Apple дүкені осы жерде орналасқан.

Мыңжылдық қаласы

Миллениум Сити – Кван Тонг жолы бойында салынған көп мұнаралы құрылыс жобасы. 2016 жылға дейін 1–3, 5 және 6 кезеңдері аяқталды. Миллениум Сити 1, аяқталған алғашқы және Миллениум Сити кешеніндегі ең ірісі, 30 қабаттан тұратын екі мұнарадан құралған. Екі мұнараның біріктірілген жалпы ауданы 1 230 000 шаршы фут құрайды.

Жаңа қала алаңы

Гонконгтың Ша-Тин қаласында орналасқан SHKP компаниясының жобасы – New Town Plaza. Бұл құрылыс жобасы үш кезеңде жүзеге асырылды: 1-кезең – 9 қабатты сауда орталығы; 2-кезең – Royal Park Hotel; 3-кезең – жеке тұрғын үйлер және 3 қабатты сауда орталығы. New Town Plaza 1980 жылдары салынып аяқталған кезде Жаңа территориялардағы өз санаттағы ең ірі жоба болды. Royal Park Hotel жабық жаяу жол арқылы метро станциясымен және New Town Plaza сауда орталығымен қосылған, сондай-ақ Че Кунг ғибадатханасы, Ша Тин жарыс жолы және Гонконг мұражайы сияқты жергілікті танымал орындарға жақын орналасқан. Royal Park Hotel 2008 жылғы Пекин жазғы Олимпиадасында ат спорты бағдарламаларында бақтарын сынаған олимпиадашыларды қабылдады.

апп

2005 жылдың наурыз айында ашылған apm – жас буын тұтынушыларына бағытталған ең ірі сауда орталықтарының бірі. APM атауы AM және PM сөздерінің қосылуынан жасалған, бұл орталықтағы дүкендердің жұмыс уақыты ұзақ екенін көрсетеді, соның арқасында тұтынушылар көп дүкен жабылып қалғанда да сауда жасауға мүмкіндік алады. APM-де көптеген сауда дүкендері, мейрамханалар мен ойын-сауық орындары бар, олардың көпшілігі кем дегенде түнгі жарыққа дейін ашық. Жастыққа және трендтікке сай, APM көбінесе жас көрермендерге арналған бөлшек сауда брендтерін ұсынады. Кинотеатр, ойын аймағы және караоке бар – бұл сауда орталығында кездесетін қосымша мүмкіндіктердің бір бөлігі.

Өткінші кезеңдегі тұрғын үй құрылысы - Біріккен сот

SHKP үкіметтік емес ұйымдарға 3 жер учаскесін 8 жылға 1 гонконг доллары номиналды сомаға жалға беретінін хабарлады. Бұл қайырымдылық арқасында мемлекеттік тұрғын үйді күтіп отырған төмен кірісті отбасыларға шамамен 2000 әлеуметтік тұрғын үй беріледі. Компания ең ірі жоба – "United Court" ("Біріккен сот") жобасын жүзеге асыру үшін Гонконгтың Шенг Кунг Хуэй әл-ауқатын қорғау кеңесімен бірігеді. 2022 жылы аяқталғаннан кейін "United Court" 1600 отбасыны қамтамасыз етеді және түпкілікті түрде 5000 отбасыға пайда әкеледі.

Мүлікті басқару

Hong Yip Service Company Limited және Kai Shing Management Services Limited – Гонконгта орналасқан SHKP компаниясына тиесілі екі ірі жылжымайтын мүлік басқару компаниясы.