Антарктидадағы Плеяда жанып тұрған тобы

Кіріспе

Антарктидалық жанартаулар тобы жанартау конустары

Плеядалар – Антарктиданың солтүстік Виктория жеріндегі жанартаулар тобы. Ол жас конустар мен күмбездерден тұрады, ал Атлас тауы / Плейон тауы – үш қабаттасқан конустардан құралған шағын стратовулкан, ол басым жанартау болып табылады және Эванс Неве платосынан биікке көтеріледі. Басқа екі атаулы конус – Алцион конусы және Тайгете конусы, соңғысы радиометриялық зерттеулер бойынша Холоцен дәуірінде атқандығы анықталған. Антарктидадағы тефра қабаттарының бірнешеуі осы жанартаулар тобының шығаруларымен байланысты, оның ішінде соңғы бірнеше жүз жылда болғандары да бар.

География және геоморфология

Плеядалар Трансантарктикалық таулардың жотасында, Росс теңізіндегі Лэди Ньюнес шығанағының жағалауынан алыс орналасқан. Жанартаулар Эванс Нев және Маринр мұздықтарының басталуы арасында, Росс теңізіне қарай оңтүстік-шығысқа қарай орналасқан. Бұл жанартаулық топ бірнеше тік, кішкентай жанартау конустары мен лава дөңгелектерінен тұрады, олар Эванс Нев мұзынан кең аумақта көтеріледі. Көпшілігі атаусыз, тек орталық Тайгете конусы, Тайгеттен оңтүстікке қарай орналасқан Алкион конусы және оңтүстік сектордағы биік Плейон тауы мен биік Атлас тауының жұбы ғана белгілі. Атлас және Плейон таулары Плеядалардың басты жанартауы болып табылатын біріккен стратовулканды құрайды. Плейон тауының шыңында біріне ішінде бірі орналасқан кратерлер бар. Алкион конусы Атлас тауының солтүстігінде жатыр. Атлас тауының көп бөлігін құрайтын лава ағындарынан өзге, Плеядаларда пирокластикалық тау жыныстары да кездеседі. Жанартаулар тобына аэромагниттік аномалия байланысты. Конустардың орналасуы қисық сызықты құрайды, бұл олардың оңтүстік-шығысында кең кальдераның болу мүмкіндігін көрсетеді.

Геология

Плеядалар МакМердо жанартау тобына және әсіресе Мельбурн жанартау провинциясына жатады, ол Маунт-Мельбурн тауынан Плеядалар мен Мальта платосына дейін созылады. Алдыңғы жанартаулық белсенділік Креда кезеңінде, Батыс Антарктида жарылыс жүйесі белсенді болған кезде басталған. Жанартау алаңының астындағы қыртыс шамамен қалың. Жанартаулардың астындағы негіз кембрийге дейінгі және палеозойлық шөгінді және интрузивті тау жыныстарынан тұрады. Алғашқылары көбінесе Боуэрс тобы/Боуэрс супертобы және Робертсон шығанағы тобымен жанартау кешенінің солтүстігінде, ал екіншілері Гранит Харбор және Адмиралтейство интрузияларымен көбінесе жанартау кешенінің оңтүстігінде кездеседі. Маңызды жергілікті жарылым жүйесі жанартаулардың солтүстік-шығысынан өтеді және шамамен Маринер мұздығының бағытын ұстанады. Плеядалар Боуэрс терранында орналасқан.

Құрамы

Басанит, базальт, бенмореит, гавайит, фонолит, трахиандезит, трахит және тристанит Плеядадан табылды. Бұл жанартаулық жыныстар екі бөлек натрий және калийге бай магмалық топтамаларын анықтайды және олар бір магмалық камераның әртүрлі деңгейлерінен, әртүрлі тереңдіктерден немесе фракциялық кристалдану арқылы пайда болуы мүмкін. Жалпы алғанда, бұл жанартаулық жыныстар МакМердо жанартаулық тобының ең толық магмалық серияларының бірін құрайды. Бұл жанартаулар алдымен трахит, кейін базальтты атқан болуы мүмкін, сонымен қатар содалық және калийлі жыныстар арасында ерекшелік бар. Эссексит, шамамен 825 000 жыл бұрын болған жарылыстар даланың орталық бөлігінде трахиттердің орналасуына әкелді; одан да ертерек жарылыстар болған болуы мүмкін, бірақ қазір олар қар мен мұздың астында жатыр. 100 000 жылдан кейін белсенділік күшейгенге дейін, келесі 700 000 жыл ішінде тағы үш жарылыс болды. Калий-аргондық талдау Атлас тауының жасын 40 000 ± 50 000 жыл деп, ал басқа жанартау конустарының жасын 20 000 ± 40 000 және 12 000 ± 40 000 жыл деп көрсетті. Плейон-Атлас кешені соңғы рет 20 000 ± 7 000 жыл бұрын атқан болуы мүмкін. Антарктидада Плеядадан шыққан тефра шөгінділері табылды. Оларға мыналар жатады: Тейлор мұздығындағы және Талос күмбезіндегі Эем дәуіріне жататын тефралар, бірақ соңғыларының бір бөлігі Риттман тауынан келген болуы мүмкін. Фронтир тауындағы көк мұздық аймағында шамамен 50 000 жыл бұрын қалыптасқан бір тефра қабаты. Льюис Клифф/Бердмор мұздығындағы бірнеше он мың жылдық тефра қабаттары, бәлкім, Плеядадан шыққан. Росс теңізінің бір бөлігі мұзсыз болған кезде пайда болған 26 000–22 000 жылдық тефра. Талос күмбезіндегі 16 000–15 000 жылдық тефра қабаттары. Геракл Нева және Талос күмбезіндегі, болжам бойынша голоцен дәуіріне жататын тефра қабаттары. Сипл күмбезіндегі 1286–1292 жылдарға датирленген вулкандық шыны қабаты. 1254 жылғы тефра қабаты кейін Риттман тауымен байланыстырылды. 1776–1885 жылдар аралығындағы мұз түйірлеріндегі тефралар, соның ішінде Сипл күмбезіндегі шамамен 1809 жылға датирленген бір тефра қабаты. Соңында, 1880–1980 жылдар аралығында Плеядаларда немесе Мельбурн тауында ірі жарылыс болған болуы мүмкін. Ең жас жасы 6000 ± 6000 жылды құрайды. Қазіргі уақытта, тек аз мөлшердегі фумаролдық белсенділік туралы хабарламалар бар.

Basanite, basalt, benmoreite, hawaiite, phonolite, trachyandesite, trachyte and tristanite have been recovered from The Pleiades. These volcanic rocks define two separate sodium and potassium rich magma suites and may originate from separate levels of the same magma chamber, different depths or through fractional crystallization. Overall, these volcanic rocks define one of the most complete magmatic series of the McMurdo Volcanic Group. It is possible that the volcanoes first erupted trachyte and later basalts, and are distinct between the sodic and potassic rocks. Essexite, Eruptions took place about 825,000 years ago and emplaced trachytes in the central part of the field; even older eruptions may have occurred but are now buried underneath of snow and ice. Three more eruptions occurred in the subsequent 700,000 years before activity began to increase after 100,000 years. Potassium argon dating has yielded imprecise ages of 40,000 ± 50,000 for Mount Atlas and 20,000 ± 40,000 and 12,000 ± 40,000 for other volcanic cones. The Pleiones Atlas complex may have last erupted 20,000 ± 7,000 years ago. Tephra deposits have been found in Antarctica which may originate at The Pleiades. These include:
Eemian age tephras in Taylor Glacier and Talos Dome, although some of the latter may originate at Mount Rittmann instead. One tephra layer emplaced about 50,000 years ago at a blue ice area at Frontier Mountain. Several tens of thousands of years old tephra layers at Lewis Cliff/Beardmore Glacier probably originate at The Pleiades. 26,00022,000 years old tephra in the Ross Sea, which was emplaced when part of the Ross Sea was ice free. 16,00015,000 years old tephra layers in Talos Dome. Tephra layers at Hercules Neve and Talos Dome, of probably Holocene age. A volcanic glass layer at Siple Dome dated to 12861292 AD. A tephra layer from 1254 AD was later correlated to Mount Rittmann. Tephras in ice cores that date to 17761885 AD, including one tephra layer at Siple Dome dated to about 1809. Finally, a major eruption may have occurred either at The Pleiades or at Mount Melbourne between 1880–1980. The youngest ages of 6,000 ± 6,000 Presently, only minor fumarolic activity has been reported.