Клинтон Харт Мерриам: Американ ғалымы мен табиғатты зерттеушісі
Clinton Hart Merriam
Клинтон Харт Мерриам (1855-1942) – американ зоологы, жануартанушы, эколог, этнограф. «Жануарлар әлемінің әкесі» ретінде танымал, сүтқоректілерді зерттеуге үлкен үлес қосты.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Клинтон Харт Мерриам (5 желтоқсан 1855 - 19 наурыз 1942) – американдық зоолог және орнитолог. Ол сонымен қатар сүтқоректілерді зерттеуші, энтомолог, эколог, этнограф, географ, табиғатты зерттеуші және дәрігер болған. Ол көбінесе сүтқоректілерді зерттеу саласының, зоологияның бір тармағының "атасы" ретінде танымал.
American zoologist and ornithologist
Clinton Hart Merriam (December 5, 1855 – March 19, 1942) was an American zoologist, mammalogist, ornithologist, entomologist, ecologist, ethnographer, geographer, naturalist and physician. He was commonly known as the 'father of mammalogy', a branch of zoology referring to the study of mammals.
Ерте өмір
Клинтон Харт Мерриам 1855 жылы Нью-Йорк қаласында АҚШ конгрессмені Клинтон Леви Мерриам мен судьяның қызы, Ратгерс институтының түлегі Кэролайн Харттың отбасында дүниеге келді. Әкесі мен ұлының ортақ есімі Клинтон, ол Нью-Йорк губернаторы Девитт Клинтонның құрметіне берілді, Мерриам отбасы онымен байланыста болған. Нью-Йорк қаласында туған, ата-анасы қыста сол жерде болған, бірақ отбасылық үйі және Мерриамның балалық шағын өткізген жері – Нью-Йорк штатының Льюис округіндегі «Локуст Гроув» шаруашылығы болды. Ол Адирондак тауларының жанында орналасқан, және Мерриамның табиғатқа деген қызығушылығы осы жерде қалыптасты. 1872 жылдың маусым айында Конгресс 1871 жылғы танымал Хейден геологиялық экспедициясын аяқтау үшін тағы 20 000 доллар бөлді. Бұл экспедиция Йеллоустоун Ұлттық паркінің құрылуына үлкен үлес қосты. Экспедициядан кейін, американдық Батысты зерттеуде Хейденнің қарсыласы лейтенант Джордж Уилер Мерриамды өзінің экспедициясына тартып алуға тырысты, бұл Мерриамды екі саяхатшы арасындағы ескі қақтығыстың ортасына қойды. Профессор Бэрд тағы да Мерриамның мүддесін қорғап, оны колледжге түсуге дайындалу үшін мектепке қайта оқуға кеңес берді. Оқу орнында Мерриам Альфей Хайат Веррилл, Сидни Ирвинг Смит және Дэниел Кейди Итон сияқты көрнекті ғалымдардан білім алды. Осы кезеңде Мерриам әкесімен Флоридаға саяхат жасағаннан кейін «Оңтүстіктен орнитологиялық жазбалар» атты қысқа мақала жариялады. Сонымен қатар, ол «Коннектикут құстарына шолу» атты мақаласын жариялады, ол құстардың таралу аймағының көбейту маусымындағы температураға байланысты екенін көрсетті, сондай-ақ «Локуст Гроув» үйінің жанындағы құстарды байқаудан алынған бірнеше қысқа жазбалар да жарық көрді. 1878 жылы медицина институтында оқып жүргенде Мерриам Нью-Йорк Линнеан қоғамын ұйымдастыруға көмектесті және оның алғашқы президенті болды. 1883 жылы АҚШ-та орнитологияға қызығушылықтың артуы нәтижесінде Америка орнитологтар одағы құрылды, ол сол кезде құрылған Британдық орнитологтар одағының үлгісімен құрылған. Мерриамның комитеттеріне жасаған жоспарлары Одақтың мүмкіндіктерінен асып кетті, сондықтан Мерриамның әкесі, Нью-Йорк сенаторының және профессор Бэрдтің қолдауымен Конгресстен 10 000 доллар қаражат бөлдірді, ол бас орнитологты жалдауға және АҚШ Ауыл шаруашылығы департаментінің Эндология бөліміне қарасты орнитология бөлімін құруға жұмсалды. Ол 1888 жылы Ұлттық географиялық қоғамдың негізін қалаушылардың бірі болды. Ол Солтүстік Америкадағы биомдарды экватордан полюске дейінгі ендік реттілікке сәйкес келетін биіктік реттілігі бойынша жіктеу үшін «өмір аймақтары» тұжырымын жасады. Маммологияда ол түрлерді шамадан тыс бөлуге бейімділігімен танымал, мысалы, Солтүстік Американың қоңыр аюларының ондаған түрлі түрлерін бірнеше туыстарға жатқызып ұсынды. 1899 жылы ол теміржол магнаты Э. Х. Харриманға Аляска жағалауы бойындағы зерттеу сапарын ұйымдастыруға көмектесті. Оның есімімен аталатын жануарлар түрлеріне: Мерриамның каньонды кесірткесі (Sceloporus merriami), Мерриамның жабайы түйесі (Meleagris gallopavo merriami), қазір жойылып кеткен Мерриамның бұғысы (Cervus elaphus merriami), Мерриамның қалталық егесі (Perognathus merriami), Мерриамның суыртығы (Tamias merriami) және Мерриамның сұр тышқаны (Urocitellus canus) жатады. Оның егжей-тегжейлі таксономиясы және жан-жақты далалық жұмысы көптеген жылдар бойы зоологтарға үлкен әсер етті.
Clinton Hart Merriam was born in New York City in 1855 to Clinton Levi Merriam, a U. S. congressman, and Caroline Hart, a judge's daughter and a graduate of Rutgers Institute. The name Clinton, shared by both father and son, was in honor of New York governor DeWitt Clinton, whom the Merriam family had connections with. Although born in New York City, where his parents were staying the winter, the family home and place where Merriam spent his boyhood days was "Locust Grove," a homestead in Lewis County, New York. It was located near the Adirondack Mountains, where Merriam's interests in the natural world flourished. In June 1872 Congress had appropriated another $20,000 for completion of the notable Hayden Geological Survey of 1871. It had contributed to the founding of Yellowstone National Park. Following the expedition, Lt. George Wheeler, a rival of Hayden's in surveying the American West, tried to poach Merriam for his own survey, putting Merriam in the midst of an old feud between the two explorers. Again Professor Baird stepped in on behalf of Merriam, resolving the issue by recommending that Merriam return to school to prepare for college. Among the faculty there, Merriam received instruction from such prominent figures as Alpheus Hyatt Verrill, Sidney Irving Smith, and Daniel Cady Eaton. During this time, Merriam published a short paper entitled "Ornithological Notes from the South," following a trip to Florida with his father. Around this time, Merriam also published "A Review of the Birds of Connecticut," significant in that it recognized that the distribution of birds' ranges is governed by temperature during the breeding season; as well as a number of short papers from observations of birds near his Locust Grove house. In 1878, while at medical school, Merriam helped organize the Linnaean Society of New York and served as its first president. In 1883, growing interest in ornithology in the US precipitated the formation of the American Ornithologists' Union, modeled after the then established British Ornithologists' Union. So intensive were Merriam's plans for his committees that they exceeded the resources of the Union, and Merriam's father, with support of a New York senator and Professor Baird, secured a congressional appropriation of $10,000 to hire a chief ornithologist and establish an ornithology section under the Division of Entomology, within the U. S. Department of Agriculture. He was one of the original founders of the National Geographic Society in 1888. He developed the concept of "life zones" to classify biomes found in North America along an altitudinal sequence corresponding to the zonal latitudinal sequence from Equator to Pole. In mammalogy, he is known as an excessive splitter, proposing, for example, tens of different species of North American brown bears in several genera. In 1899, he helped railroad magnate E. H. Harriman to organize an exploratory voyage along the Alaska coastline. Some species of animals that bear his name are Merriam's canyon lizard (Sceloporus merriami ), Merriam's wild turkey (Meleagris gallopavo merriami ), the now extinct Merriam's elk (Cervus elaphus merriami ), Merriam's pocket mouse (Perognathus merriami ), Merriam's chipmunk (Tamias merriami ), and Merriam's ground squirrel (Urocitellus canus ). His detail oriented taxonomy and thorough field work were influential with zoologists for many years.
Америкалық сүтқоректілер
Ол өзінің табиғат ғылымындағы қызметін 16 жасында 1872 жылы Харден зерттеуімен бастады. 18 жасында сүтқоректілер мен құстар туралы биологиялық зерттеулердің баяндамасын жариялады. Табиғи ғылымдар саласына енгеннен кейін Мерриам Йель университетінде оқыды және 1879 жылы Колумбия университетінен медицина докторы дәрежесін алды. Университетті бітірген соң ол медицинада қысқа ғана мансапқа ие болды, бірақ 1883 жылы сүтқоректілер түрлерін зерттеуге деген ерте замандағы құштарлығы қайта оянды және ол 1883 жылы Америка орнитологтары одағының негізін қалаушы мүшелерінің бірі болды, онда ол сүтқоректілердің әртүрлі түрлерін зерттеуді жалғастырды. Ол алғаш рет 1884 жылы "Atophyrax bendirii" терминін қолданды. Табиғат ғылымы саласындағы беделі артып келе жатқан ол болашақ президент Теодор Рузвельтпен (оның құрметіне Рузвельт бұғысы аталды) жақын дос болып кетті және 30 жасында 1885 жылы АҚШ Ауыл шаруашылығы министрлігінің Энтомологиялық бөлімінде жаңадан құрылған орнитология бөлімін басқаруға тағайындалды. Бұл бөлім 1905 жылы Биологиялық зерттеу бюросы болып аталды. Бюроны 25 жыл басқарған ол ұлттық деңгейде танымал болды және АҚШ-тың құстар мен сүтқоректілерін ғылыми тұрғыдан жақсы түсінуге үлкен үлес қосты. Бюро басшысы ретінде Мерриам Солтүстік Америка фаунасы сериясын бастады, онда ол 71 жаңа түр және сүтқоректілердің бірнеше жаңа туысын сипаттады. Солтүстік Америкадағы қоңыр және гризли аюларын қайта қарағаннан кейін, ол тағы да 84 түрді анықтады. 1889 жылы Мериам Колорадо үстіртіне сапар жасады. 1890 жылы Сан-Франциско тау аймағы мен Кіші Колорадоның шөлінің биологиялық зерттеу нәтижелерін жариялады, соның ішінде экспедицияда дамытқан "өмір аймақтары" тұжырымын ұсынды. Мериамның температура мен ылғалдылықтың айырмашылығымен ерекшеленетін жеті биіктіктегі "өмір аймақтары" жөніндегі тұжырымы маңызды идея болды. 1899 жылы ол Эдвард Харриманмен бірлесіп Аляска экспедициясын ұйымдастырды, олар екі ай бойы Аляска жағалауын Сиэтлден Сібірге дейін зерттеді. Кейіннен ол 1902 жылы Америка орнитологтары одағының президенті болып сайланды. Сол жылы ол Америка философиялық қоғамының мүшесі болып сайланды. Шамамен 1910 жылы ол Калифорнияда тұратын халықтардың этнологиясына көбірек назар аударуды бастады.
He began his career in natural science, at the age of 16, with an 1872 Harden Survey. At 18, he published a report of his biological studies on mammals and birds. Following his induction into natural sciences, Merriam studied at Yale and received his M. D from Columbia in 1879. After college he began a brief career in medicine, but in 1883 his early fascination with the study of mammal species was revived, and he became one of the founding members of the American Ornithologists' Union in 1883, where he continued his studies on different species of mammals. The first term he coined was Atophyrax bendirii in 1884. With his growing reputation in the natural science sphere, he became close friends with future president Theodore Roosevelt (after whom he named the Roosevelt elk) and, at the age of 30, was asked to take charge of the newly established section of ornithology in the Entomological Division of the United States Department of Agriculture in 1885. This later became known as the Bureau of Biological Survey in 1905. Heading the Bureau for 25 years, he became a nationally known figure and improved the scientific understanding of the birds and mammals of the United States. As head of the Bureau, Merriam inaugurated the North American Fauna series, in which he described 71 new species and several new genera of mammals. After revising brown and grizzly bears of North America, he named an additional 84 species. Merriam visited the Colorado Plateau in 1889. He published the results of a biological survey of the San Francisco Mountain region and desert of the Little Colorado in 1890, including the idea of "life zones" he had developed on the expedition. Merriam's concept of seven altitudinal "life zones" distinguished by differences in temperature and humidity was an important idea. In 1899, he helped organized the Harriman Alaska Expedition, with Edward Harriman, in which they explored coast of Alaska for two months, from Seattle to Siberia. Subsequently, he was named president of the American Ornithologists' Union in 1902. That same year, he was elected as a member to the American Philosophical Society. Circa 1910 he began to focus on the ethnology of the peoples native to California.
Америка тумасы
Солтүстік Американың батысына биологиялық организмдерді зерттеу және тізімдеу үшін Мерриам жасаған көптеген сапарлары барысында, ол зерттеген сүтқоректілер туралы құнды ақпарат алу үшін жергілікті "жергілікті халыққа" (үндістерге) сене бастады. Осы сұрақтары мен кездесулері арқылы Мерриам байланыстарымен сөйлесу үшін жергілікті тілдерді үйренуге тырысты. Сонымен қатар, ол Калифорнияның үнді мөдениеттеріне қызығушылық танытты. XIX ғасырдың соңында Солтүстік Америка үнділерінің саны күрт азайған кезде, Мерриам осы әртүрлі тайпалардың халқы, тілі, мәдениеті және білімі жоғалып бара жатқанын түсінді. Ол Калифорнияның үнді тайпалары туралы ақпаратты тым кеш болмай тұрып жинауға бел буды. Мерриам Шығыс жағалаудағы академиялық мекемелердегі әріптестерін мамологиядағы мансабынан бас тартып, антропологиялық және тіл білімі саласындағы далалық жұмыстарға көшкенімен таңқалдырды, бұл салаға оның формальды дайындығы болмады. Мерриамның досы Харриман қайтыс болғанда, оның әйелі Мерриамға академиялық грант ұсынып, оны қалағанын зерттеуге ынталандырды. Харриман отбасының қаржыландыруымен Мерриамның назары АҚШ-тың батысындағы үнді тайпаларын зерттеуге және оларға көмек көрсетуге ауысты. Орталық Калифорния мифологиясы және этногеография саласындағы оның үлесі ерекше болды. Мерриам өзінің далалық жазбаларында бұрын зерттелмеген тайпалардың тілдері мен әдет-ғұрыптары туралы мол мәлімет жинағаны үшін мақталады. Мерриам өз зерттеулері бойынша көптеген мақалалар жариялады және оның нәтижелерін Калифорния тайпаларын қолдау үшін пайдаланды; оның далалық жазбаларының көп бөлігі әлі де жарияланбаған және негізінен Калифорния Беркли университетінің антропология музейінің жертөлесінде сақталады, олар Мерриамның академиялық ортасы болған Смитсониан институтынан әкелінді.
During Merriam's multiple trips to western North America to research and catalog biological organisms, he came to rely on the indigenous "locals" (Native Americans) for valuable information about the mammals he was studying. Through these inquiries and encounters, Merriam tried to learn Native languages to communicate with his contacts. He also became fascinated with the Native American cultures of California. As the North American Indian populations decreased dramatically in the late 19th century, Merriam realized that the people, languages, culture, and knowledge of these diverse tribes was being lost. He became determined to collect information about the Native American tribes of California before it was too late. Merriam stunned his colleagues in East Coast academic institutions by abandoning his career in mammalogy for anthropological and linguistic field work, for which he had no formal training. When Merriam's friend Harriman died, his widow offered Merriam an open academic grant and encouraged him to study whatever he pleased. Funded by the Harriman family, Merriam's focus shifted to studying and assisting the Native American tribes in the western US. His contributions on the myths of central California and on ethnogeography were noteworthy. Merriam is credited for collecting in his field notes a vast amount of information on the languages and customs of tribes that would otherwise have been unstudied. Merriam published many papers on his findings, and used his findings to advocate for California tribes; the majority of his field notes remain unpublished, and are largely stored in the basement of the University of California Berkeley Anthropology Museum, where they were transferred from The Smithsonian Institution, Merriam's academic home base.
Жеке
1886 жылы 15 қазанда Мерриам сол кездегі хатшысы Вирджиния Элизабет Госнеллге үйленді. Оның немересі Ли Мерриам Талбот (1930–2021) – география және экология ғылымдарының маманы, ол 1957 жылы парсы көгершінін қайта ашқан IUCN тобының мүшесі болды және 1980 жылдан 1983 жылға дейін IUCN бас хатшысы қызметін атқарды.
Merriam married Virginia Elizabeth Gosnell, his secretary at the time, on October 15, 1886. His grandson Lee Merriam Talbot (1930–2021) was a geographer and ecologist who was among the IUCN team which rediscovered the Persian fallow deer in 1957, and served as secretary general of the IUCN from 1980 to 1983.