Кіріспе

Британдық өнеркәсіпші және кәсіпкер Джек Уокер (19 мамыр 1929 жыл – 17 тамыз 2000 жыл) – британдық өнеркәсіпші және кәсіпкер. Уокер болат өнеркәсібінде байлық жинап, 600 миллион фунт стерлинг жеке капиталын құрды. Одан кейін ол «Блэкберн Роверс» футбол клубының иесіне айналып, оның қолдауымен 1994–95 жылғы Англия Премьер-лигасын жеңіп алды.

Walkersteel (көшірме темір)

Үш баланың ең кішісі Уокер Блэкбернде дүниеге келді және 13 жасында мектепті тастады. Уокер металл табақ жұмысшысы және Корольдік электр және механикалық инженерлер құрамындағы соғыс уақытында шақырылған ремесленник болып жұмыс істеді. 1951 жылы әкесі Чарльз қайтыс болғаннан кейін, Уокер отбасылық металл бизнесін басқаруға кірісті. Walkersteel бастапқыда артта қалған металл жинау бизнесінен өсіп, болат өнеркәсібінде маңызды күшке айналды. 1990 жылға қарай Уокер бизнесті осыншалықты табысты дамытты, ол Ұлыбританиядағы ең ірі болат қоймасына айналды, 50 нысанда 3400 адам жұмыс істеді. 1988 жылы бизнес жылдық 48 миллион фунт стерлинг пайда тапты. Walkersteel GKN компаниясымен маңызды келісім жасады, GKN Steelstock еншілес компаниясын сатып алды. Осыдан кейін Уокер сатуға қауқымды уақыт келді деп шешті және Британдық Болат Корпорациясымен келіссөздер жүргізді. Walkersteel 360 миллион фунтқа сатылды, сол кезде жеке компания үшін төленген ең жоғары баға болды. Уокердің Walkersteel компаниясын сатуы оның жаңа иелері British Steel үшін аса табысты инвестиция болмады, себебі 1990 жылдардың басындағы экономикалық дағдарыс салдарынан болат нарығы күрт құлдырады. Уокер қайтыс болғаннан кейін Walkersteel бренді қайта жандандырылды, бірақ ол тек атаумен ғана байланысты.

Джерси European Airways әуе компаниясы

1983 жылдың қарашасында WalkerSteel тобы Jersey European Airways компаниясын сатып алды, ол Blackpool қаласындағы Spacegrand әуе компаниясының бас компаниясы болып табылды. Екі әуе компаниясы 1985 жылға дейін жеке-жеке жұмыс істеді, содан кейін біріктіріліп, Эксетер әуе компаниясының бас кеңсесіне және техникалық қызметтер орталығына айналды. 1990-шы жылдарда әуе компаниясы өсіп, 1993 және 1994 жылдары «Ұлыбританияның үздік аймақтық әуе компаниясы» атағын жеңіп алды. Жаңа мыңжылдық басында әуе компаниясы мамыр айының басында жаңа бренд атауын жариялады: British European. Бұл жаңа бренд Ұлыбританияның үшінші ірі жоспарлы рейстерді жүзеге асыратын әуе компаниясының ауқымын көрсетті. 2002 жылдың шілдесінде әуе компаниясы үшін жаңа кезең басталды, British European өте бәсекелестікке толы және жаңа, төмен бағалы саяхат дәуірінде тірі қалу үшін өзінің бизнес-моделін күрт өзгертуге мәжбүр болды. Осылайша Flybe құрылды, коммерциялық, парктік және операциялық саясаттағы өзгерістермен бірге әуе компаниясын толыққанды өзгертіп жаңартты. 2020 жылдың 5 наурызында Flybe жұмысын тоқтатты және банкротқа өтті. Эксетердегі әуе компаниясының бас кеңсесінде оның құрметіне есімдері берілген екі ғимарат бар: Джек Уокер үйі және Жаңа Уокер ангары, екеуі де Эксетер халықаралық әуежайы кешенінде орналасқан. 2013 жылы Джек Уокердің мұрагерлері Flybe-дегі 48,1% үлесін сатты.

Блэкберн Роверлері

1988 жылы Джек Уокер Эвуд Парктегі жаңа Риверсайд трибунасының құрылысына қажетті материалдарды сыйлады. Сондай-ақ, оның қаржысы 1987–88 маусымдарында Осси Ардилес пен Стив Арчибальдты сатып алу және олардың жалақысын төлеу үшін қолданылған деп саналады. 1992 жылы клуб туралы түсірілген деректі фильмде ол өзінің ниеттерін толыққанды түсіндірді. "Менің жалғыз мақсатым – «Роверсті» лайықты орнына қою. «Блэкберн Роверс» – Англияның ең ұлы футбол командаларының бірі. Олар негіз қалаушылардың бірі және біз оларды қайтадан жеңіске жеткізуді қалаймыз". Өзінің басшылығына алғашқы үш жылдың ішінде Уокер жаңа ойыншыларға 25 миллион фунт стерлинг жұмсады. Бұл британдық трансферлік рекордты екі рет жаңаруды қамтыды: 1992 жылы Алан Ширерді «Саутгемптоннан» 3,3 миллион фунтқа, ал 1994 жылы Крис Саттонды «Норвич Ситиден» 5 миллион фунтқа сатып алды. «Эвуд Парк» стадионы 20 миллион фунттан астам қаржыға қайта жаңартылды, нәтижесінде 30 000-нан астам көрермен сыйымдылығына ие болды, ал жаңа Джек Уокер трибунасы оның есімді мәңгі есте қалдыруға арналды. Брокхолл ауылында жаңа жаттығу базасы мен жастар академиясы да салынды. Джек Уокер «Роверсті» сатып алған кезде 1990–91 маусымының жартысы өтіп, команда құлдырау аймағынан жоғары тұрды. Олар 1966 жылдан бері Бірінші дивизионда ойнаған жоқ, ал соңғы маңызды жүлдесін 1928 жылы жеңіп алған. Бапкер Дон Маккей бастапқыда Уокердің қаржысын сол маусымда команданың сақталуына көмектесетін ойыншыларды сатып алуға жұмсады, сондай-ақ 1991–92 маусымдарында жаңа деңгейге өтуге мүмкіндік жасады. Уокер бастапқыда «Роверстің» жоғары лигаға оралып, Англиядағы алдың қатарлы командалардың қатарына қосылатынын және соңында Еуропаның ең үздік клубтарымен бәсекелесетінін жариялады. Кенни Далглиш 1991 жылдың қазан айында бапкер болып тағайындалды, ал мамыр айында «Роверс» плей-офф арқылы жаңадан құрылған Премьер-лигаға жолдама алды. Уокер 1994 жылғы ФА Charity Shield ойынында «Роверс» командасын ескі «Уэмбли» стадионына жетектеп шықты. 1994–95 маусымында «Роверс» Премьер-лига чемпионы атанды, ал «Манчестер Юнайтед» күміс жүлдегер болды. Бұл олардың 81 жылдан бері алғашқы топтық титулы және 67 жылдан бері алғашқы маңызды жүлдесі болды. 1996 жылғы жазда Алан Ширер Еуро-96 турнирінде ең көп гол соққан ойыншы атанды және Англия мен Еуропаның көптеген жетекші клубтарымен байланысты болды, бірақ ұлттық БАҚ-та Ширердің жергілікті қарсыласы «Манчестер Юнайтедке» қосылатыны туралы әңгімелер қызу болды. Джек Уокер мен «Ланкашир телеграф» газеті Ширердің «Манчестер Юнайтедке» өтетіні туралы қауесеттерді үнемі жоққа шығарды. Жергілікті журналист Питер Уайт клубтың Ширерді «Манчестер Юнайтедке» жіберуге рұқсат берсе, оны ешқашан кешіруге болмайтынын мәлімдеді. "«Роверс» оған рұқсат бергені үшін ешқашан кешірілмейді. Олар Ширерді «Роверс» жанкүйерлері жек көретін клубқа жіберсе, оларды ешқашан кешірмейді. Жанкүйерлер «Барселонаға» немесе «Миланға» көшуді қабылдай алады, бірақ «оларға» емес". «Манчестер Юнайтедтің» бапкері Алекс Фергюсон «Блэкберн Роверс» клубынан Алан Ширерді сатып ала алмағанына наразы екенін білдірді. Фергюсон "Менің ішкі сезімім болды, бұл Джек Уокер «Манчестер Юнайтедті» жек көретіндіктен болды" деді. Мартин Эдвардс та Фергюсонның Ширерді сатып алу әрекеті «Роверс» клубы тарапынан тоқтатылғанын растады. Нәтижесінде Ширер «Ньюкасл Юнайтедке» ауысты. 2017 жылы Эдвардс Уолкердің сатудан бас тартуын тағы да растады. Сол кездегі «Ньюкаслдың» төрағасы Джон Холл да Уокер Ширерді «Манчестер Юнайтедке» сатқысы келмейтінін мәлімдеді.

Жеке өмір және өлім

Уокерстел мен «Блэкберн Роверс» командаларынан тыс, Уокер Блэкберн және оның төңірегінде жылжымайтын мүліктерді дамытуға инвестиция салды. 1974 жылы Сент-Хелиерге көшкеннен кейін ол «First Tower United» және Джерси регби клубына демеушілік жасады. 2000 жылдың 17 тамызында Уокер 71 жасында қатерлі ісіктен қайтыс болды.

Мұра

Өлер алдында Уокер өзінің түрлі бизнес мүдделерін, соның ішінде клубты иеленуге арналған отбасылық траст құрылымын құрды. «Блэкберн Роверс» 2010 жылғы қарашада Джек Уокердің мүліктік қоры арқылы «Venky’s» компаниясына сатылды. 2001 жылдың қыркүйегінде «Евуд Парк» стадионының «Блэкберн-Энд» бөлігінде Джек Уокердің ескерткіш бағы ашылды. Ортасында Уокердің мүсіні орнатылған. «Евуд Парк» стадионына жақын жердегі бір көше оның құрметіне «Джек Уокер жолы» деп аталды. 2011 жылы бұрынғы «Роверс» ойыншысы Фред Пикеринг Уокер туралы жақсы пікір білдірді, бірақ оның туыстарын сынады. «Ең үлкен өкініш – оның отбасы (Уокердің қайтысынан кейін) жасаған істері, себебі олар соңғы алты жылдай клубқа көп көмек көрсетпеді». Сондай-ақ 2011 жылы Тони Паркс Джек Уокер трастына шабуыл жасады. «Клубтың қазіргі ахуалына үш топ жауапты: бас жаттықтырушы, «Venky’s» және Уокер трасты. Уокер трасты оларды («Venky’s») әкелгендерін естен шығармау керек. Олар осы бизнестен шығуды қалады және осы үшін кез келген ақшаны алуға дайын еді. Үшеуі де жауап беруге тиіс». 2015 жылы бұрынғы Либерал-демократтар партиясының жетекшісі және «Роверс» жанкүйері Тим Фаррон Уокердің қызы Линда Мэтьюманды ашық сынады. Фаррон «Менің бір бөлігім Линдаға ашулы. Олар «Venky’s» компаниясын сатуға дейін тиісінше тексерді ме деп сұрағым келеді. Бұл оның әкесі үшін баршаның бағалысы еді, бірақ олар оны бір топ клоунға сатты».