Кіріспе

Қонақтарды қабылдауға немесе туризмге бағытталған ранчо түрі. Мұндай ранчолар «қауымдық ранчо» деп те аталады және агротуризмнің бір түрі саналады.

Тарих

Қонақтарға арналған ранчолар 19 ғасырдың соңында Америка батысын романтизациялаудың күшеюіне жауап ретінде пайда болды. 1893 жылы тарихшы Фредерик Джексон Тернер өзінің "Шекаралық тезисінде" АҚШ шекарасы демографиялық тұрғыдан "жабылды" деп мәлімдеді. Бұл көптеген адамдарды өткен шаққа ностальгиямен қарауға итермеледі, бірақ шекараның нағыз қауіптері жойылғандықтан, бұл сезімді салыстырмалы қауіпсіздікте баюға мүмкіндік берді. Осылайша, батыстықтар "жасылқұйрық" немесе "жаңа келген" деп атаған адамдар батыстық өмірдің ыңғайлылықтарын өмірін қауіпке тікпей-ақ қысқа мерзімге көріп, сезінуге мүмкіндік алды. 1967 жылы Маршалл Спраг Гриф Эванстың 1873 жылы Колорадо штатының Эстес-Парк маңында "еркектерге арналған ранчоны" жүргізгенін, "еркектерге арналған ранчолар ресми түрде ойлап табылудан отыз жыл бұрын" жазды. Осы жылы Изабелла Берд Эвансқа келгенде, ол тоғыз ер және әйел қонаққа қонақжай еткен. 1884 жылы Солтүстік Дакота штатының Медора қаласының жанындағы ранчо Питтсбургтен келген Итон ағайындыларына тиесілі болды. Бұл 1880-жылдардың соңында еркін жайылымдағы мал шаруашылығының құлдырауымен байланысты болды. Көптеген малшылар ашық далаларды ірі қара малдарымен бөлісті, ал 1886 жылғы суық қыста малдар қырылды, кейбір иелері бір түндік қаржылық қиындыққа тап болды. 1880-жылдары Эйтонның көршісі Теодор Рузвельт сияқты белгілі тұлғалардың батыстағы оқиғалары Шығыс қалаларынан келген, батыста "дюдер" деп аталатын ақы төлейтін қонақтарға қолжетімді болды. Бастапқы жылдары трансконтиненталдық теміржол желісі қонақтарды жергілікті теміржол станциясына жеткізді, онда ранчоға дейін адамдарды тасымалдау үшін вагон немесе ат әзір тұрды. Тәжірибелер әртүрлі болды, себебі кейбір қонақтар "ковбойлық өмірдің" сәл өңделген және сәнді нұсқасын күтсе, ал басқалары жұмыс істейтін ранчоның иісі мен кестесіне көбірек төзімді болды. 1913 жылы ранчо иелері ковбойлар сияқты киінуге кіріскені және батыстық өмірдің шағылымын көрсету үшін түстен кейін мал жинау сияқты мерекелік шараларды ұйымдастырғаны байқалды. Климатқа байланысты кейбір қонақжайлар тек жаз немесе қыс айларында ғана ашық болады, ал басқалары жыл бойы қызмет көрсетеді. Қонақтарға арналған ранчоларда ұсынылатын іс-шараларға: атпен саяхаттау, нысанаға ату, мал айыру, сабанға мініп жүру, костер басында ән салу, жаяу серуендеу, кемпинг, тау өзендерінде рафтинг, зиплайн, садақпен ату және балық аулау кіреді. Колледж студенттері жаз айларында қонақтарға арналған ранчоларда жұмыс істеуге жиі шақырылады. Студенттерге ұсынылатын жұмыс орындарына үй шаруасын жүргізу, мал бағу, асханалар мен кеңселерде жұмыс істеу немесе бала күтімі кіреді. Жылдың бір бөлігінде қонақтарды қабылдау арқылы бірнеше жұмыс істейтін ранчолар қаржылық қиындықтарды жеңіп өтті.

Аңшылық фермалары

Кейбір қонақ үй шаруашылықтары аңшыларға қызмет көрсетеді. Кейбіреулерінде аққұйрықты елік, қашан елік, бизон немесе бұлан сияқты жергілікті жануарлар кездеседі. Ал басқалары Африка мен Үндістан сияқты басқа аймақтар мен елдерден әкелінген экзотикалық түрлерге ие. Көптеген дәстүрлі шаруашылықтар аңшылар мен аң аулау ұйымдарына өз жерлерінде жергілікті жануарларды аулауға рұқсат берсе де, кейбір шаруашылықтарда қолданылатын, аңды қоршап, міндетті түрде аулауға мүмкіндік беру әрекеті даулы және әділ емес деп саналады (әділ аң аулау туралы қараңыз). Шаруашылықтарға жергілікті емес түрлерді енгізу одан да көп дау тудырады, себебі бұл "экзотикалық" жануарлар қашып, жабайыға айналып, табиғи ортаны өзгерте алады немесе бұрын белгісіз ауруларды таратуы мүмкін деген алаңдаушылықтар бар. Аң аулау шаруашылықтарын қолдайтындар керісінше, олардың жергілікті жануарлар популяциясын асыра аулаудан қорғауға көмектесетінін, жергілікті тұрғындар мен табиғатты қорғауға маңызды табыс әкелетінін және экзотикалық түрлерді өсіру олардың санын арттырып, жойылудан сақтауға көмектесетінін айтады.