Дос іздеушілердің неке рәсімі

Кіріспе

Достар діни қоғамының неке рәсімі

Квакерлердің үйлену тойы – Достар діни қоғамындағы дәстүрлі неке рәсімі. Квакерлердің үйлену тойлары ғибадат етуге арналған кәдімгі квакерлер жиналыстары сияқты, көбінесе үнсіздік пен ресми тұлға немесе қатаң жоспарсыз өткізіледі, сондықтан дәстүрлі батыс үйлену тойларынан мүлдем өзгеше. Квакерлердің некесі кейбір жағынан азаматтық некеге ұқсас.

Квакерлік некелер тарихы

Жергілікті жиын ерлі-зайыптылардың ниеттерін бекіткеннен кейін, хабарлама жасалып, базар күні базарға жарияланатын. Одан кейін ғана той өткізілуі мүмкін болатын. Той жиын ішінде өтіп, жұбайлар енді некелесу ниеттерін жариялайтын. Некеге қатысушы жиын мүшелерінің барлығы куәгер болып, сонымен қатар олардың арасынан тойды өткізушілер де табылатын. Сырттан келгендер кейде квакер жұптарын дін қызметкерлері немесе пасторларсыз үйленгендері үшін күнәлі өмір сүріп жатыр деп сынаған. Достар қоғамын құрған Джордж Фокс пен Маргарет Фелл 1669 жылы осы рәсімнің өзгеше түрін қолданып үйленді. Екі жыл өткен соң, Барбадосқа барған кезде Фокс, егер жұбайлар үйленуге ниеттенсе, олардың ниеттерін алдымен әйелдер жиынына жеткізуді ұсынатын хат жолдады. Бұл кеңес әйелдердің рөлін кеңейтуді қаламағандар үшін даулы мәселеге айналды.

Квакерлік некелер бүгінгі күні

Ерлі-зайыпты болуға шешім қабылдағанда, олар некеге тұру ниеттерін жиналысқа (жазбаша немесе жеке) хабарлайды. Көптеген жылдық жиналыстарда, жұптармен сөйлесу үшін және олардың некеге дайын екендігіне көз жеткізу үшін жиналыс түсініктілік комитетін тағайындайды. Егер комитет бұл жұптың дайын екеніне көз жеткізсе, айлық жиналыстың оларды "өзінің қамқорлығына" алуын және үйлену тойына қажетті барлық шараларды жасау үшін комитет тағайындауын ұсынады. Міндеттер әртүрлі болуы мүмкін, бірақ күнді жоспарлауға көмектесу, неке алды кеңесін табу, квакер неке куәлігін жасау және жұптардың заңды құжаттарды қалай алу және толтыру керектігін білуін қамтамасыз ету сияқты нәрселерді қамтуы мүмкін. Басқа жылдық жиналыстарда түсініктілік комитетін таңдау мүмкіндігі жұптарға беріледі. Америкада кейбір жұптар өз некелерін үкіметке тіркемей, жиналыста некелесуді таңдайды, бұл дәстүр квакерлердің алғашқы күндерінен басталады. Жиналыстар, мұндай шешім қабылдамас бұрын, жұптарға заңгерден кеңес алуды ұсынады. Әдет-ғұрыптық неке, сондай-ақ "әдет-ғұрып және бедел бойынша неке" деп аталатын, онда жұптар бірге тұру және әлемге күйеу мен әйел ретінде танысу арқылы заңды түрде некелеседі, Американың көптеген юрисдикцияларында жарамды неке әдісі емес. Егер жұптар кейіннен некелескенін дәлелдеуі керек болса, кейбір АҚШ штаттарында рәсімде куәгерлер қол қойған квакер неке куәлігі жеткілікті болуы мүмкін. Кейбір штаттарда квакер некелерін, онда дін қызметкерлері ресми тұлғалар емес, заңды деп тану туралы заңдар бар. Дегенмен, көптеген жылдық және айлық жиналыстар достарды өздерінің қамқорлығында некелесуге шақырады, олар неке куәлігін алуға және оған жиналыстың өкілінің қолы қойылып, мемлекеттік органда тиісінше тіркеуге шақырады. Бұл ерекше алаңдаушылық тудырады, өйткені көптеген штаттарда бұрын жарамды болған әдет-ғұрыптық некелер қазіргі кезде АҚШ-тың небары бірнеше штатында ғана заңды түрде танылады. Гетеросексуалды жұптарға неке куәлігін алу және тапсыру кезінде ыңғайсыздықтар туындауы мүмкін, себебі квакерлердің теңдікке деген ұстанымынан гей немесе лесбиян жұптарының некесі танылған жиналыстарда. Осы мәселені шешудің әртүрлі жолдары айлық және жылдық жиналыстарда қарастырылды. Кейбір жиналыстарда бір жынысты жұптар мемлекеттік құжаттармен немесе оларсыз некелесе алады (гомосексуализм және квакерлер туралы қараңыз).

When a couple decides to get married they declare their intentions to marry to the meeting (either in writing or in person). In many Yearly Meetings, the meeting then appoints a clearness committee to talk with the couple and make sure that they have properly prepared themselves for marriage. If the committee is clear that this couple is ready, it recommends that the monthly meeting should take the wedding "under their care" and appoint a committee to ensure the couple makes all the needed arrangements for the wedding ceremony. The duties vary but may include helping schedule the date, finding premarital counseling, making the Quaker marriage certificate, making sure the couple knows how to acquire and file any legal documents. In other Yearly Meetings, clearness committees are an option the couple can choose. In America, some couples choose to marry within the meeting without registering their marriage with the government, a tradition dating back to Quakerism's earliest days. Meetings generally encourage couples to seek legal advice before undertaking this option. Common law marriage, also called "marriage by habit and repute," by which a couple is legally married simply through cohabitation and by holding themselves out to the world to be husband and wife, is no longer a valid method of marriage in most American jurisdictions. If a couple later needs to prove that it is married, the Quaker wedding certificate signed by witnesses at the ceremony may be sufficient in some US states. A few states have statutes that specifically recognize Quaker marriages in which ministers are not officiants, as legal. However, most Yearly Meetings and Monthly Meetings encourage Friends marrying under their care to obtain marriage licenses and have them signed by a representative of the Meeting and to file duly the licenses with the state. This is a special concern since common law marriages, under which Quaker marriages were formerly valid in many states, are legally recognized only in a few US states. There is some discomfort with the obtaining and filing of marriage licenses for heterosexual couples in Meetings in which the joining of homosexual or lesbian couples is recognized because of the Quaker concern for equality. Various means of dealing with issue have been worked out in Monthly Meetings and Yearly Meetings. Same sex couples can also be married with or without government documents in some meetings (see homosexuality and Quakerism).

Процедура

Достардың жиналысындағы дәстүрлі неке рәсімі, басқа да ғибадат жиналыстарына ұқсас, сондықтан Достар емес адамдар күткен тәжірибеден мүлдем өзгеше болуы мүмкін. Қатысушылар үнсіз ғибадат ету үшін жиналады, көбінесе күйеу жұбайлар жиналыстың алдында отырады (бұл нақты Достар жиналыс үйінің орналасуына байланысты өзгеруі мүмкін). Үнсіздіктен туындағанда, жұбайлар бір-біріне уәделер береді, Филадельфия жылдық жиналысы бұл уәделерді «серттер» деп, ал Ұлыбритания жылдық жиналысы «мәлімдемелер» деп сипаттайды. Серттер қысқа, қарапайым, теңдікке негізделген және әртүрлі аймақтар мен жиналыстарда әртүрлі болуы мүмкін. Дәстүр бойынша, квакерлер ант бермейді немесе уәде бермейді, себебі олар әрқашан шындықты айтуға ниетті және сондықтан ант берудің қажеті жоқ. Достар дәстүрлі түрде дін қызметкерлеріне ие болмағандықтан, оларды «некелеуге» арналған ешкім жоқ. Олар Құдайдың алдында өз ниеттерін білдіреді және жиналғандардың куәгерлігін алады, олардың некесін Құдайдың құрметтеуіне сенеді. Олар некені қатысушылардың жай ғана «көруі» деп есептейді. Джордж Фокс 1669 жылы былай деп жазған: «Некеге тұрудың дұрыс жолы – тек Иеміздің ісі, дін қызметкерлерінің немесе биліктің емес, себебі бұл Құдайдың бұйрығы, адамның емес; сондықтан Достар оларды біріктіруге келісе алмайды: өйткені біз ешкімді үйлендірмейміз; бұл Иеміздің ісі, ал біз – куәгерлер ғана». Некеге байланысты әкімшілік жұмыстарды тіркеуші атқарады, ол ай сайынғы жиналыспен күйеу жұбайлардың некесі үшін арнайы тағайындалған адам. Алайда, бұл адам тек куәлік сияқты мәселелерді басқаруға жауапты және күйеу жұбайларды «некелемейді». Әдетте, үйлену тойында қалыңдық пен күйеуден басқа, қалыңдықтар немесе басқа ерекше рөлдер болмайды. Содан кейін жұбайлар квакер неке куәлігіне қол қояды. Барлық қатысушылар жиналған жиналыспен, басқа да ғибадат жиналыстарындағыдай, өздері қалағандай қызмет етуге шақырылады. Ғибадат соңында жиналысқа келгендердің барлығы куәгер ретінде неке куәлігіне қол қоюлары сұралады. Көбінесе, куәлік жұбайлардың үйінде, олармен бірге өткізген сәттерінің естелігі ретінде көрнекті орынға ілінеді.

A traditional wedding ceremony in a Friends meeting is similar to any other meeting for worship and therefore is often very different from the experience expected by non Friends. The attendees gather for silent worship, often with the couple sitting in front of the meeting (that may depend on the layout of the particular Friends meeting house). Out of the silence, the couple will exchange what the Philadelphia Yearly Meeting describes as "promises" and Britain Yearly Meeting describes as "declarations" with each other. The promises are short, simple, and egalitarian and can vary between different regions and meetings. Traditionally, Quakers do not swear or make oaths because they intend to tell the truth at all times, and thus have no need of swearing. Since Friends traditionally have no clergy, there is no one person to "marry" them. Instead, they believe that they are married by God and declare their intentions before God and those gathered. They believe that the marriage is merely "witnessed" by those present. George Fox wrote in 1669:
"For the right joining in marriage is the work of the Lord only, and not the priests' or the magistrates'; for it is God's ordinance and not man's; and therefore Friends cannot consent that they should join them together: for we marry none; it is the Lord's work, and we are but witnesses." The administrative tasks associated with the marriage are completed by a Registering Officer, who is a person specially appointed by the Monthly Meeting in which the couple is to be married. However, that person is responsible purely for the administration of matters such as the certificate and does not "marry" the couple. Usually, there are no bridesmaids or other special roles in the wedding other than that of the bride and the groom. The couple then signs the Quaker wedding certificate. All those present are invited to give ministry with the gathered meeting as they feel led, as in any other meeting for worship. At the close of worship, all who are present at the meeting are asked to sign the wedding certificate as witnesses. Often, the certificate is hung prominently in the home of the couple as a reminder of the declarations it made and of the people with whom it shared that moment.

Заң

Мемлекеттік неке куәлігі әдетте тойдың бір бөлігі болмайды және қалау болса, оған бөлек уақытта қол қойылуы мүмкін. Көптеген аймақтарда лицензияға "рәсім өткізуші" қол қоюы керек, көбінесе бұл бақылау комитетінің бір немесе бірнеше мүшесі болады. Колумбия округі мен Пенсильвания, Висконсин, Иллинойс, Колорадо және Калифорния штаттарында өздігінен некелесуге арналған лицензиялар бар, оларға тек қалыңдықтың, күйеу жігіттің және куәгерлердің қолдары қажет. Көптеген, тіпті барлық штаттардың заңдарында, кездесудің бірнеше мүшелері, олардың әдеттегі іскерлік тәртібі бойынша аты-жөнімен тағайындалғанда, заңды түрде неке куәлігіне "рәсім өткізушілер" ретінде бірлесіп қол қоюға және тапсыруға құқылы. Достардың жиналыстары дәстүрлі түрде өз мүшелерінің үйлену тойын (және жалпы некелерін) пасторлық қамқорлықтарында санайтындықтан, тойға арналған мұндай "бақылау комитетін" құру, кез келген заңға қарамастан, әдеттегі жағдай.