Кіріспе
Сүтқоректілер отбасысы
Автоматты таксобокс
| қазбалық диапазоны = Лютециядан Приабонға дейін
| сурет = Em Saghacetus osiris 2.jpg
| суреттің сипаттамасы = Saghacetus туысының бас сүйегі. | таксон = Базилозавридтер
| автор = Бұл, әдетте, толыққанды су ортасында тіршілік ететін киттердің алғашқы өкілдері болды. Топтың киттердің бастапқы тобынан құралған парафилетикалық жиынтық екені белгілі, олардан монофилетикалық Неоцеттер пайда болған.
Automatic taxobox
| fossil range = Lutetian to Priabonian
| image = Em Saghacetus osiris 2. jpg
| image caption = Skull of the genus Saghacetus. | taxon = Basilosauridae
| authority = They were probably the first fully aquatic cetaceans. The group is noted to be a paraphyletic assemblage of stem group whales from which the monophyletic Neoceti are derived.
Сипаттамалары
Базилозавридтердің мөлшері әртүрлі болды және жалпы дене құрылысы мен функциялары бойынша қазіргі киттерге ұқсас еді. Кейбір туыстар ұзын, иілгіш дене пішінімен мозазаврлармен конвергенттік эволюцияның белгілерін көрсетеді, бұл дене жоспарының өте табысты болғанын көрсетеді. Базилозавридтердің алдыңғы аяқтары кең және желкен тәрізді иық сүйектерімен жамбас, радиус және шынтақ сүйектеріне бекітілген, олар шынтақ буынының қозғалысын шектейтін жазыққа басылған, нәтижесінде айналу және кернеу мүмкін болмады. Басқа археоцеттердің алдыңғы аяқтарының қазба қалдықтарының жетіспеуіне байланысты, бұл құрылым базилозавридтерге ғана тән екендігі белгісіз, өйткені кейбір ерекшеліктері Георгияцетте де кездеседі. Олардың тістері басқа археоцеттерден оңай ажыратылады: оларда жоғарғы үшінші молярлар жоқ, ал жоғарғы молярларда протокондар, тригон ойыстар және тілдік үшінші тамырлар болмайды. Жақ тістері жақсы дамыған қосымша тісшелерге ие. Қазіргі киттерден айырмашылығы, базилозавридтерде жақсы дамыған фемур, төменгі аяқ және табандары бар кішкентай артқы аяқтары болды. Алайда, олар өте кішкентай болды және омыртқа бағанасына тікелей бекітілмеді, сонымен қатар нағыз сакральды омыртқалары да болмады. Базилозавр мен Дорудонның құйрық омыртқаларын талдау олардың кішкентай құйрық жүзбелері болғанын көрсетті.
Таксономия
Basilosaurinae екі туысты қамтитын кіші тұқымдастық ретінде ұсынылды: Basilosaurus және Basiloterus. Оларды ең соңғы кеуде омыртқаларының созылғандығы, бел және алдыңғы сакрококцигеялық омыртқалармен сипаттауға болады. Кіші тұқымдастықтың барлық белгілі өкілдері, Синтияцеттен басқа, Dorudontinae кіші тұқымдастығының туыстарынан ірілеу.
Өлшемі
Базилозавридтердің мөлшері әртүрлі. Ең кішкентай түрі – Tutcetus rayanensis, шамамен 2,51–2,55 метр (8 фут 3 дюйм – 8 фут 4 дюйм) ұзындықта болып, салмағы 180,4–187,1 килограмм (398–412 фунт) шамасында. Ал Basilosaurus cetoides 18 метрге дейін жететін, әсерлі ұзындықта болады. Ең ірі базилозаврид, Perucetus colossus, одан да ірірек болуы мүмкін, ұзындығы шамамен белгісіз, бірақ салмағы жағынан қазіргі көк китке тең немесе одан да ауыр болуы ықтимал, алайда басқа зерттеушілер оның одан әлдеқайда жеңіл болғанын айтады.