Кіріспе
Америка Құрама Штаттарында мыңдаған жылдар бойы қазіргі Айова штабында түпкілікті американдықтар мекен еткен. Айованың жазба тарихы 1680 жылдары Маркет және Жолиет сияқты саяхатшылардың түпкілікті американдықтар туралы прото-тарихи есептерімен басталады. 19 ғасырдың басына дейін Айова тек түпкілікті американдықтар мен бірнеше еуропалық саудагерлердің иелігінде болды, Франция мен Испанияның шала ғана саяси бақылауында еді. Айова 1803 жылы Луизиананы сатып алу арқылы Америка Құрама Штаттарының бір бөлігіне айналды, бірақ қазіргі Айоваға АҚШ-тың толық бақылауы 1812 жылғы соғыстан кейін және бірқатар шарттар штаттың түпкілікті американдықтардың талаптарын жойғаннан кейін ғана орнады. 1830 жылдары Айова территориясында еуроамерикалықтардың қоныстары пайда бола бастады, 1846 жылы штат мәртебесіне ие болды, ал 1860 жылға қарай штаттың барлық аймағы дерлік еуроамерикалықтармен қоныстандырылып, егістікке берілді. 1850 және 1860 жылдары теміржол желілерінің құрылысынан кейін, өзін-өзі қамтамасыз ететін шекаралық шаруашылық тауарлық шаруашылыққа ауыстырылды. Айова Американдық Азамат соғысына қатысқан көптеген сарбаздарды жіберді. Соғыстан кейін олар Айованы ауыл шаруашылығының қуатты орталығына айналдыруға көмектесіп, елдің қалған бөлігін азық-түлікпен қамтамасыз етті.
Native Americans in the United States have resided in what is now Iowa for thousands of years. The written history of Iowa begins with the proto historic accounts of Native Americans by explorers such as Marquette and Joliet in the 1680s. Until the early 19th century Iowa was occupied exclusively by Native Americans and a few European traders, with loose political control by France and Spain. Iowa became part of the United States of America after the Louisiana Purchase in 1803, but uncontested U. S. control over what is now Iowa occurred only after the War of 1812 and after a series of treaties eliminated Indian claims on the state. Beginning in the 1830s Euro American settlements appeared in the Iowa Territory, U. S. statehood was acquired in 1846, and by 1860 almost the entire state was settled and farmed by Euro Americans. Subsistence frontier farming was replaced by commodity farming after the construction of railroad networks in the 1850s and 1860s. Iowa contributed many soldiers who fought in the American Civil War. Afterwards they returned to help transform Iowa into an agricultural powerhouse, supplying food to the rest of the nation.
Ертедегі америкалықтар
1804 жылға қарай Айовада бірнеше түпкілікті американдық топтар болды: Айованың шығыс шетіндегі Саук (Сак) және Мескваки (Түлкі); Миссисипи өзені бойындағы Айова; Дес-Мойн өзенінің жағалауындағы Айовай; Миссури өзенінің бойындағы Ото, Миссури және Омаха, сондай-ақ штаттың солтүстік және батыс бөліктеріндегі Сиу. Бұрынғы жазбалар Иллинойс тайпасының да Айовада болғанын көрсетеді, бірақ 1804 жылғы байқауларға қарай олардың көп бөлігі жоғалып кеткен. 1804 жылы Айовадағы осы топтардың жалпы саны 15 000-нан кем деп есептеледі. 19 ғасырдың басында және ортасында Айоваға Потаватоми және Виннебаго сияқты қосымша түпкілікті американдық топтар көшіп келді, содан кейін Айовадан дерлік барлық түпкілікті американдықтардың көшіп кетуі болды. Айовада түпкілікті американдықтармен алғашқы байланыс жасаған еуропалық немесе американдықтардың біріншілері француз Луи Жолиет және Пьер Жак Маркетт саналады, бірақ олардан бұрынғы байланыстар болуы мүмкін. Олар Миссисипи өзенін зерттеу үшін шыққан еді және 1673 жылы Айованың шығыс жағында Иллинойс тайпасымен кездесті. Сол кезде олар Миссури өзені бойында Сиу тайпасының бар екенін де естіді. Жолиет пен Маркетт Иллинойс ауылынан шыққанда, шамамен 600 Иллинойс оларды өзен жағасына дейін сүйреп салып, алғашқы еуропалықтарға құрмет көрсетіп, бейбітшілік ұсынғандықтан "барлық қуаныштарын білдірді". Француз, британдық және американдық аңшылардың, саудагерлердің, зерттеушілердің және миссионерлердің қосымша зерттеулері 1673 жылғы алғашқы байланыстан бастап АҚШ-тың қоныстануына дейінгі Айовадағы түпкілікті американдықтардың болу сипаты туралы мәлімет береді. Саук және Мескваки Жоғарғы Миссисипи айманындағы ең ірі және ең күшті тайпалар еді. Олар бұрын Мичиган аймағынан Висконсинге көшіп келген, ал 1730 жылдары Батыс Иллинойске қоныстанған. Олар Рок және Миссисипи өзендерінің бойындағы ауылдарын құрды. Олар негізгі ауылдарында жылына бірнеше ай ғана тұратын. Қалған уақытта олар Батыс Иллинойс және Шығыс Айова штаттарын аралап, аң аулап, балық аулап, азық-түлік және тұрмыстық заттар жасауға қажетті материалдарды жинап алатын. Әр көктемде екі тайпа солтүстікке қарай Минесотаға сапар шегіп, клен ағаштарынан шырын жасап, сироп дайындаған. 1808 жылы Миссисипи бойындағы сауданы бақылау және британдықтардың аймақты қайта басып алуына жол бермеу үшін Форт Мэдисон салынды. 1812 жылғы соғыс кезінде 1813 жылы Форт Мэдисон британдықтармен одақтасқан үндістерден жеңіліске ұшырады және Айованың жалғыз нағыз әскери шайқасы болды. Саук басшысы Қара Шоқыр АҚШ-қа қарсы алғашқы шайқасын Форт Мэдисонде өткізді. 1829 жылы федералды үкімет екі тайпаға Батыс Иллинойстегі ауылдарын тастап, Миссисипи өзенінен Айова аймағына көшіп кету керектігін хабарлады. Федералды үкімет 1804 жылғы Квасквайм келісімі нәтижесінде Иллинойс жеріне иелік ету құқығын талап етті. Көшіру орын алды, бірақ зорлықсыз емес. Саук тайпасының өте құрметті басшысы Қара Шоқыр бұл қадамға наразылық білдірді және 1832 жылы Иллинойс штатының Саукенук ауылын қайтарып алу үшін оралды. Келесі үш ай бойы Иллинойс ополчениесі Миссисипи өзенінің шығыс жағында Солтүстікке қарай Қара Шоқырды және оның шамамен төрт жүздей үндісін қуып жете берді. Үндістер Висконсин штатындағы Бад-Акс өзенінде капитуляциялады, олардың саны екі жүзге дейін азайды. Бұл қақтығыс "Қара Шоқыр соғысы" деп аталады. Олардың қарсылық көрсеткені үшін жаза ретінде федералды үкімет Саук пен Месквакиден Шығыс Айовадағы жерлерінің бір бөлігін беруді талап етті. Миссисипи өзені бойында орналасқан, Миссури шекарасынан Солтүстік-Шығыс Айовадағы Файетт және Клейтон округтеріне дейін созылған, ені елу миль болатын бұл жер "Қара Шоқыр сатып алуы" деп аталды. 1837 жылы Саук пен Мескваки тағы да жерлерін сатты ("Екінші Қара Шоқыр сатып алуы") және 1842 жылы ("Жаңа сатып алуы"), соның салдарынан 1845 жылға қарай олардың барлығы дерлік Айовадан кетіп қалды. Сол сияқты, басқа да түпкілікті американдық топтар АҚШ-пен жасалған келісімдер арқылы Айовадағы жерлерінен бас тартты. Батыс Айова 1830 жылы Миссури, Омаха және Ото тайпаларының тобымен берілді. Айовай тайпасы 1838 жылы Айовадағы соңғы жерлерін берді. Айоваға жақында ғана көшірілген Виннебаго және Потаватоми тайпалары тағы да көшірілді және 1848 және 1846 жылдары Айовадан кетіп қалды. Соңғы қалған топ, Сиу, 1851 жылы АҚШ-пен жасалған келісім бойынша Айовадағы соңғы жерлерін берді, оны олар 1852 жылы аяқтады. Бүгінде Айовада әлі де бір түпкілікті американдық топ - Мескваки тұрады, олар Тама округіндегі Мескваки қонысында қоныстанған. Саук пен Мескваки тайпасының көп бөлігі штаттан шығарылғаннан кейін, кейбір Мескваки тайпасының мүшелері, сондай-ақ бірнеше Саук Шығыс Айовада аң аулау және балық аулау үшін оралды. Үндістер губернатор Джеймс Граймске оларға бастапқы жерлерінің бір бөлігін қайта сатып алуға рұқсат беруді сұрады. Олар алғашқы жер сатып алулары үшін 735 доллар жинады және соңында шамамен 3200 акр (13 км²) жер сатып алды. Жерлерінің бір бөлігін қайта сатып алғаннан кейін, Айова заңнамалық органы Мескваки тайпасына федералды үкіметтен жылдық төлем алу үшін күресті. Бұл мәселені шешуге он жыл кетті.
Айованың алғашқы еуроамерикалық қоныстанушылары
Black Hawk сатып алуы алғаш рет Айова жерлерін қоныс аударушыларға ашты, ал "ресми" қоныстану 1833 жылдың 1 маусымында басталды. Бұл жерлер ашылған кезде Айовада шамамен 40-50 америкалық қоныстанған. 1833 жылдың 1 маусымына дейін қоныс аударғандардың көпшілігі Ахвипетук (қазіргі Нэшвилл) және Пуккешетук (қазіргі Кёкук) ауылдарында тұрған. 1833 жылға дейінгі қоныс аударушылардың көпшілігі аң аулаушылар мен саудагерлер болған, бірақ кейбіреулері кен өндіруге келген. Бұл еуропалық-американдық қоныс аударушылардың ең алғашқылары француздар болды, себебі жер бастапқыда француз билігінде болған. Олар тері саудасымен айналысу, дін уағыздау, кен орындарын табу және зерттеу үшін келген, көбінесе көшпенді тіршілік еткен. Дегенмен, Айова испан билігінде болған кезде, кейбіреулері жер алып, сол жерге қоныстанды. Алғашқы қоныс аударушы – 1787 жылы қазіргі Дубукеге жақын қорғасын кен орындарына келген француз-канад Жюльен Дубуке. Басқа ерте испан жер гранттарына 1799 жылы Луи Онореге Монтроз маңындағы жер, ал 1796 жылы Базил Джиардқа Макгрегор маңындағы жер берілген. Жаңадан келгендердің басым көпшілігі отбасылық топтар болып келді. Көптеген отбасылар өздерінің туған штаттарынан кетіп, Айоваға келгенге дейін кем дегенде бір қосымша штатта тұрған. Кейде отбасылар Айоваға жеткенге дейін үш-төрт рет көшіп-қоныс аударған. Сонымен қатар, барлық қоныс аударушылар осында қалған жоқ; көптегені жақын арада Дакотаға немесе Ұлы жазықтың басқа аймақтарына көшіп кетті. Қоныс аударушылар көп ұзамай Шығыс елдерінен өзгеше ортаға тап болды. Солтүстік-шығыс және оңтүстік-шығыс штаттарының көпшілігі ағаштармен жабылған; ондағы қоныс аударушылар үйлер, шаруашылық ғимараттары мен қоршаулар салу үшін материалға ие болды. Сонымен қатар, ағаштан отын да көп болды. Айованың шығыс бөлігінен өткеннен кейін қоныс аударушылар штаттың негізінен дала немесе биік шөп өсетін аймақ екенін тез түсінді. Ағаштар шығыс және оңтүстік-шығыс аймақтарында, өзендер мен ағыстар бойында көп өскен, бірақ басқа жерлерде ағаштар аз болды. Айованың шығыс және орталық бөлігінің көп бөлігінде қоныс аударушылар бұркеме үйлер салу үшін жеткілікті ағаш таба алды, бірақ отын мен қоршау үшін басқа материалдарды табу қажет болды. Олар отын ретінде шөптесін, жүгері сабақтарын және құрғақ малдың нәжісін пайдаланды. Айованың оңтүстігінде қоныс аударушылар өзендер мен ағыстар бойында көмірдің пайда болғанын байқады. Айованың солтүстік-батысына көшіп барған адамдар, сондай-ақ ағаш жоқ аймақ, сабан үйлер салды. Алғашқы сабан үйлерде тұрған кейбір адамдар жаңа үйлері туралы мақтанышпен жазып, "сабан үйлер" тек арзан ғана емес, қыста жылы, ал жазда салқын екендігін айтты. Олар осындағы жәндіктерді, иіскейді, шаң-тозаңды, ылғалды және қараңғылықты мақтамады. Қоныс аударушылар қоршау үшін басқа материалдармен тәжірибе жасады. Кейбір тұрғындар тас қоршаулар салды, кейбіреулері топырақпен қапталған жоталар жасады, ал басқалары арықтар қазды. 1870 жылдарға дейін ең сәтті қоршау материалы – осаж апельсин шұңқылы болды, содан кейін тікенді сымның ойлап табылуы фермерлерге қанағаттанарлық қоршау материалдарын ұсынды. Айоваға қоныс аударушылар келгенде, олар табиғи түрде қауымдастықтар құрды. Олардың ішінде маңыздылары – Бурлингтон, Дубуке, Давенпорт, Кёкук, Форт-Мэдисон және Мускатин. 1836 жылы Айовада алғашқы санақ жүргізілген кезде, онда 10 531 адам тұрған. Бұл жылдам көшіп келу болашақтың белгісі болды.
Көлік: темір жол қызуы
19 ғасырдың ортасында Айоваға мыңдаған қоныс аударушылар ағылып келгенде, олардың барлығы жеткілікті көлік инфрақұрылымын дамыту туралы ортақ алаңдаушылықты бөлісті. Алғашқы қоныстанушылар өздерінің ауыл шаруашылығы тауарларын Миссисипи өзенінен Нью-Орлеанға, Луизианаға дейін тасымалдайтын. 1850 жылдары Миссисипи мен басқа да ірі өзендерде бу кемелері кеңінен қолданылған. 1850 жылдары Айовада теміржол құрылысына қызығушылық арта түсті. 1860 жылға қарай Чикаго, Иллинойс қаласына онға жуық теміржол желісі қызмет көрсетті және аймақтық хабқа айналды. Айова тұрғындары, басқа да Орта Батыс тұрғындары сияқты, өз штатында теміржол салуды бастауға асықты. 1850 жылдардың басында Дубук, Клинтон, Давенпорт және Берлингтон өзендеріндегі қалалық лауазымды адамдар жергілікті теміржол компанияларын ұйымдастыра бастады. Қалалық билік өкілдері жақын арада Чикагодан батысқа қарай теміржол салынып жатқанын білді. 1850 жылдары теміржол жоспарлау жүргізілді, нәтижесінде 1867 жылы Кеңестік Блуффсқа жеткен Иллинойс Орталық және Чикаго және Солтүстік-Батыс теміржолының дамуы болды. Консилд-Блаффс Юнион-Пасифик теміржолының шығыс терминалы ретінде тағайындалды, бұл теміржол ақырында елдің батыс жартысына созылып, Орталық Тынық мұхитымен бірге елдің бірінші трансконтиненталдық теміржолын құрады. Аз уақыттан кейін бесінші теміржол, Чикаго, Милуоки, Сент-Пол және Тынық мұхиты теміржолы да өз желісін штатта аяқтады. Үлкен өзендердегі бу кемелерінің қозғалысы жалғасты. Айова штатында бес теміржолдың салынуы үлкен экономикалық өзгерістер әкелді. Ең бастысы, Айова тұрғындары жылдың барлық айында саяхаттай алады. ХІХ ғасырдың аяғы мен ХХ ғасырдың басында тіпті Айова штатының шағын қалаларында да күніне алты жолаушы пойызы жүретін. Теміржолдар Айованың шаруаларын жыл бойы көлікпен қамтамасыз етті. Чикагоның теміржол орталығы ретінде танымал болуының арқасында, Айованың фермерлері өсірген жүгері, бидай, сиыр еті мен шошқа еті Чикаго арқылы АҚШ-тағы және бүкіл әлемдегі нарыққа жеткізілуі мүмкін еді. Теміржолдар өнеркәсіптің дамуына жағдай жасады. 1870 жылға дейін Айовада өзен қалаларында кейбір өндірістік фирмалар болды. Жаңа өндірістердің көбісі азық-түлік өңдеу немесе ауыл шаруашылығы техникасына негізделген. Седар-Рапидста Джон мен Роберт Стюарт ағайынды Джордж Дугласпен бірге сұлы өңдеу зауытын құрды. Уақыт өте келе бұл фирма Quaker Oats деген атауға ие болды. Ет орау зауыттары 1870 жылдары штаттың әртүрлі бөліктерінде пайда болды: Синклер Ет Орау Cedar Rapids-те ашылды, Буг және Компания Сиу Ситиде басталды, ал Джон Моррелл және Компания Оттумвада жұмыс істей бастады. Теміржолдар көмірге деген сұранысты да арттырды. Жаңа теміржолдар көмірді көп таситын аймақтардан өткен сайын көмір шахталары тез ашылып, кеңейтілді. Чикаго және Солтүстік-Батыс теміржолы Буне мен Моингонадағы шахталардың дамуын көтермеледі. Чикаго, Милуоки және Сент-Пол теміржолы Мистик, Айова және көршілес көмір лагерьлерінде ұқсас дамуды көтермеледі. Теміржолдың көмірге тікелей қатынасы болмаған жерлерде ұзын тармақты желілер көмір кен орындарына салынады. Берлингтон, Седар-Рапидс және Солтүстік теміржолы 1879 жылы What Cheer-ге 66 мильдік тармақты құрды, ал Чикаго және Солтүстік-Батыс 1884 жылы Мучакиноктағы шахталарына 64 мильдік тармақты құрды. 1899 жылы Айованың көмір шахталарында жылына 5 миллион тонна көмір өндіретін 11029 адам жұмыс істеді. 1919 жылы Айовада 240-қа жуық көмір шахтасы болды, олар жылына 8 миллион тоннадан астам көмір өндірді және 15000-ға жуық адамды жұмысқа орналастырды.
Америка Азаматтық соғысы
Айова 1846 жылдың 28 желтоқсанында штат болып құрылды (29-шы штат), және штат жергілікті және шетелдік туғандарды қамти отырып, көптеген қоныс аударушыларды тарта берді. Штаттың тек қана солтүстік-батыс бөлігі шекаралық аймақ болып қалды. Айова Американдық Азамат соғысы кезінде Одақты қолдады, Линкольн мен республикашылдарға көп дауыс берді, алайда оңтүстік шығу тегіндегі қоныс аударушылар мен католиктер арасында күшті соғысқа қарсы "Копперхед" қозғалысы болды. Штат аумағында ешқандай шайқас болған жоқ, бірақ Айова армияға және шығыс қалаларына көптеген азық-түлік жіберді. 75 000-нан астам айовалықтар әскери қызметке қатысты, олардың көпшілігі батыс армияларына қосылған жауынгерлік бөлімдерде болды. 13 001 адам жараланғаннан немесе (екі бөлігі) аурудан көз жұмды. 8 500 айовалық жараланды. Азамат соғысы кезінде Айовада әскери шақыру жүзеге асырылмады, себебі Айовада әскери шақыру талап еткеннен он екі мыңға жуық адам артық болды.
XIX ғасырдың аяғы мен XX ғасырдың басындағы саяси арена
Азамат соғысы дәуірі Айоваға маңызды өзгерістер әкелді, және бұл өзгерістердің ең айқын болғаны саяси аренада болды. 1840 жылдары Айова тұрғындарының көпшілігі Демократиялық партияға дауыс берді, бірақ штатта вигтер де болды. Алайда, 1850 жылдары штаттың Демократиялық партиясы ішкі мәселелерге тап болды және ұлттық Демократиялық партияның олардың қажеттіліктерін қанағаттандыруы қиын болды. Айовалықтар көп ұзамай жаңадан құрылған Республика партиясына жүз бұрды. Жаңа партия құлдыққа қарсы болды және жер меншігін, банк ісін және теміржол құрылысын қолдады. Джеймс Граймстің саяси карьерасы осы өзгерістің жарқын мысалы. 1854 жылы Айова тұрғындары Граймсті виг партиясынан губернатор етіп сайлады. Екі жылдан кейін Айовалықтар Граймсті Республика партиясынан губернатор етіп сайлады. Кейін Граймс Айова штатынан АҚШ Сенаторы болып сайланды. 1850 жылдары республикашылар штат саясатын өз қолдарына алып, бірнеше маңызды өзгерістер жасады. Олар штат астанасын Айова-Ситиден Де-Мойнеге көшірді, Айова университетін құрды және жаңа штат конституциясын жазды. Азамат соғысы кезінде көптеген демократтар соғысқа қарсы Копперхед қозғалысын қолдады. 1850 жылдардың соңынан бастап 20 ғасырдың басына дейін Айова тұрғындары көбінесе республикашыл болып қала берді. Демократтар тек 1889 жылы бір рет губернатор сайлады, ол Хорас Бойс болды, ол 1891 жылы қайта сайланды. Олардың табысының кілті «ылғалды» (тыйымға қарсы) немістердің қолдауын ұлғайту болды. Тарихи тұрғыдан алғанда, демократтар неміс аймақтарында, әсіресе Миссисипи өзені бойында күшті болды. Сондықтан, неміс католиктерінің қаласы Дубук демократтардың бекінісі болып қала береді. Ал янкилер мен скандинавтар (және квакерлер) басым көпшілігі республикашыл болды. Бірнеше республикашылдар Вашингтонда жетекші лауазымдарға ие болды, олардың ішінде сенаторлар Уильям Бойд Эллисон, Джонатан П. Долливер және Альберт Бэрд Камминс, сондай-ақ Өкілдер палатасының спикері Дэвид Б. Хендерсон бар.
Прогрессивті қозғалыс
Прогрессивизм рухы 1890 жылдары пайда болды, 1900 жылдары дамып, 1917 жылдан кейін әлсіреп қалды. Губернатор (1902–1908) және сенатор (1908–1926) Альберт Берд Камминстің басшылығымен «Айова идеясы» штаттық және ұлттық прогрессивизмде маңызды рөл атқарды. Жетекші республикашыл Камминс монополияларды таратуға күш салды. Оның Айовадағы жетістіктеріне: сайлаушыларға партия басшылары емес, тікелей кандидаттарды таңдау мүмкіндігін беру үшін тікелей алғашқы сайлау жүйесін құру; саясаткерлерге тегін теміржол билеттерін тоқтату; теміржолдың жолаушы тарифін бір мильге екі центпен шектеу; таза тағам және дәрі-дәрмек заңдарын қабылдау; корпоративтік сайлау қаржысын жою кірді. Ол Вашингтондағы жоғары қорғау тарифін төмендетуге тырысты, бірақ сәтті болмады. Әйелдер әйелдердің сайлау құқығы мәселесін штаттық күн тәртібіне қойды. Бұл бастаманы Әйелдердің Христиандық Ынтымақтастық Одағының жергілікті бөлімдері жүргізді, олардың басты мақсаты – тыйым салу режимін орнату еді. 1860 және 1870 жылдардағы жалпы реформалық көңіл-күйге сәйкес, бұл мәселе алғаш рет 1870 жылы Бас Ассамблеяның екі палатасы штат конституциясына әйелдердің сайлау құқығына түзету енгізген кезде назарға алынды. Алайда, екі жылдан кейін, заң шығарушы орган түзетуді жалпы халыққа ұсынар алдында қайта қарауы тиіс болды. Бірақ ол жеңіліске ұшырады, себебі қызығушылық азайды және әсіресе неміс-американдық қауымдастығында күшті қарсылық пайда болды, олар әйелдер тыйым салуды енгізеді деп қорқады. Нәміс, 1920 жылы Айова штаттық конституцияға енгізілген 19- түзету арқылы елдің қалған бөлігімен бірге әйелдерге сайлау құқығын алды.
Айова: Иммигранттар үшін үй
Айовадағы түпкі американдықтардың жерлерін беру жалғасып, АҚШ-тың қоныстануы батысқа қарай жылжыды. 1838 жылы Айовада 22 859 адам, ал 1840 жылы 42 112 адам болды. Батысқа жылжудың бір қызықты мысалы 1843 жылдың 30 сәуірінде орын алды. Айованың орталық бөлігіндегі жердің көп бөлігі 1842 жылы «Жаңа сатып алу» шарты бойынша түпкі американдықтардан АҚШ-қа берілді. Қоныстануға рұқсат етілген күн жақындаған сайын, қоныс аударушылар осы жаңа жерлердің шекарасына жиналды. 1840 жылдары норвегиялықтардың 1840 жылы, шведтердің 1845 жылы және голландтардың 1847 жылы келуі ерекше көзге түсті. 1850 жылы Айовада 192 214 адам тұрды. Осы кездегі халықтың шамамен 90% Америкадан келген, Огайо, Индиана және Пенсильвания ең көп қоныс аударушыларды берді. Әлемнің басқа бөліктерінен иммиграция әлі толыққанды қарқын алмаса да, 1850 жылы 20 969 шетелдік иммигрант болды, олар көбінесе өзендер бойында қоныстанды. Бұл кезеңдегі иммиграцияға көптеген фактор әсер етті, атап айтқанда: Миссисипиге теміржолдың салынуы аяқталуы, теміржол және пароход компанияларының Айова жерлерін жарнамалауы, пайдалы нұсқаулықтар мен мақалалардың жариялануы, Огайо аңғарындағы құрғақшылық және басқа штаттардағы холера эпидемиясы. Мысал ретінде Джон Б. Ньюхоллдың 1841 жылы болашақ британдық иммигранттар үшін жазған «Айованың суреттері: немесе иммигранттарға арналған нұсқаулық» еңбегін келтіруге болады. Тағы да мысалдар: Натан Паркердің «Айова 1855 жылы: азаматтарға арналған анықтамалық және иммигранттарға арналған нұсқаулық» және Джон Тейлордың «Айова: үндістердің «Ұлы аңшылық алқабы» және ақ адамның «Көрікті жері»: иммигранттарға арналған ақпарат». Иммиграцияға әсер ететін басқа факторлар иммигранттың туған жеріндегі діни және саяси қысым, сондай-ақ туған жеріндегі экономикалық қиындықтар болды. 1850 жылдары утопиялықтар Айоваға келіп, Икария, Амана және Жаңа Буда коммунистік колонияларын құрды, онда мүлік ортақ пайдалануда болды. Икария 1858 жылы Айова штатының Корнинг қаласының жанында орналасқан француз колониясы болды. Икария отарлаушыларының мақсаты Этьен Кабедің идеяларына сәйкес таза социалистік қоғамдастықта өмір сүру болды. Амана 1855 жылы неміс пиетистері құрған діни колония болды, ол 1932 жылға дейін коммунизмді ұстанды. Кейін ол заманауи өндіріс орталығына айналды, әсіресе тұрмыстық техника өндірісінде. Жаңа Буда 1850 жылы Айоваға келген жеңілген венгр революционерлерінің тобы ұсынған колония болды, бірақ ешқашан салынбады. Айоваға иммиграция 19 ғасырдың соңына қарай үдеді, 1890 жылы ең жоғары деңгейге жетті. Көптеген иммигранттар неміс немесе ирландтықтар болды, сонымен қатар Ұлыбританияның басқа өңірлерінен, Норвегия мен Швециядан келгендер де болды. 1870 жылдары Айовада 204 692 шетелдік иммигрант болды, ал 1880 және 1890 жылдары тиісінше 261 650 және 324 069 адамды құрады. Айова штатының иммиграция жөніндегі кеңесі 1870 жылы құрылып, жарнамалық материалдарды басып шығара бастады. Басылымда Айованың физикалық, әлеуметтік, білім беру және саяси сипаттамалары келтірілген. Заң шығарушылар буклетті ағылшын, неміс, голланд, швед және дания тілдерінде басып шығаруды тапсырды. Шетелдік иммиграция толқыны басылды, сондықтан көптеген топтар 20 ғасырдың басында келуді тоқтатты. Алайда, кейбіреулері көшіп келе бастады. 19 ғасырдың соңы мен 20 ғасырдың басында Италия мен Хорватиядан, әсіресе Айованың көмір шахталарында жұмыс істеу үшін келіп, оңтүстік және шығыс еуропалық иммиграция белсенді болды. 20 ғасырдың басында Вьетнам соғысынан қашқандар бейбіт өмір іздеп, Мексикадан тұрақты иммиграция да басталды. Олар өз елдерінде діни себептермен жамандыққа ұшырағандықтан, діни бостандыққа қол жеткізуді де қалады. Олардың туған жеріндегі діни панаға сіңіп кеткендігінің нәтижесінде, олар алғашқы Айова колониясын Пелла деп атады. Алғашқы голланд иммигранттарының хаттары жарияланып, Нидерландыда таратылды, бұл кейіннен иммиграцияны арттырды. Бұған 1848 жылы Шолте өзі жазған «Eene Stem uit Pelle» («Пелладан шыққан дауыс») еңбегі жақсы мысал.
Скандинавиялық
Айоваға скандинавиялық иммиграция көбінесе норвегиялықтар мен шведтерден құралды, бірақ шағын даниялық иммиграциялық қозғалыс та болды. Норвегиялықтар әдетте штаттың солтүстік бөлігіне, даниялықтар оңтүстікке, ал шведтер олардың арасына қоныстанды. Нақтырақ айтқанда, 1850 жылы штатта 611 адам, 1860 жылы 7814, 1870 жылы 31 177, 1880 жылы 46 046, ал 1890 жылы 72 873 адам болды. 1860 жылдары штаттың орталық бөліктерінде қоныстану жүрді. Бірінші колония, «Жаңа Швеция», Пехр Кассель басшылығымен құрылды. Олар АҚШ-тағы алғашқы шведтік қоныстардың бірі – Висконсин штатындағы Пайн-Лейкке баруды жоспарлаған еді, бірақ Нью-Йорктегі Пэр Далберг оларды Айоваға баруға көндірді. Норвегиялық иммиграция Айоваға 1840 жылы оңтүстік-шығыс Айовада басталды және 1840 жылдардың соңында солтүстік Айоваға көшіп келумен жалғасты. Ли округіндегі Sugar Creek колониясы Миссуридегі сәтсіз колонияның нәтижесі болды және оның тамыры АҚШ-тағы екінші норвегиялық колонияда, Иллинойс штатының Ла-Салл округіндегі Фокс өзенінде жатыр. Солтүстік Айовадағы қоныстар Аламаки және Клейтон округтерінен Виннебаго округіне дейін созылды және негізінен Висконсин штатының Рок, Дэн және Иллинойс штатының Бун округтеріндегі қоныстардан келді. 1850 жылдардың соңынан 1880 жылдарға дейін норвегиялықтар штаттың батыс бөліктеріне қарай жылжыды. 1890 жылдардың басында Айоваға норвегиялық иммиграция азайды. Дегенмен, мексикалық иммиграция 1900 жылдардың басына дейін басталған жоқ. 1900 жылы Айовада 29 мексикалық, 1910 жылы 509, 1920 жылы 2560 адам болды. Олар кеңейген сайын, еңбекке қажеттілік те артты. Қант қызылшасын өсіру үшін көптеген ауыр жұмыстар қажет болды, ал сол кезде еуропалықтарға қойылған иммиграциялық шектеулер олардың АҚШ-та жұмыс істеу мүмкіндігін шектеді. Мексикалықтарды қант қызылшасы өндірісінде жұмыс істеуге шақыру себептерінің көптегенімен, олар Айовадағы теміржолдарда жұмыс істеуге де шақырылды. Теміржолдарда жұмыс істеуге шақырылған мексикалықтардың көптегені Форт-Мэдисон, Консил-Блаффс, Де-Мойн және Давенпорт қалаларында қауымдастықтар құрды. Сонымен қатар, 1910 жылы Мексикада болған маңызды революция көптеген мексикалықтардың эмиграциясына, соңынан Айоваға келуіне әкелді. 1980 жылдардың соңы мен одан кейінгі кезеңдер мексикалық иммиграцияның жаңаруын әкелді, себебі азық-түлік өңдеу өнеркәсібінде еңбекке сұраныс артты.
Африка-америкалық
Африкалық американдықтар 1860 жылдары еркіндік алғаннан кейін Айоваға көбірек қоныс аудара бастады, бірақ ең алғашқы иммигранттардың бір бөлігін Оңтүстік штаттарынан келген қоныс аударушылар құл ретінде әкелген болуы мүмкін. Дегенмен, Айовада құлдық заңмен бекітілмегендігі, штаттың кемсітушілікке ұшырамауы екенін білдірмейді. 1838 жылғы заңға сәйкес, африкалық американдықтар Айовада қоныстану үшін судьяның мөрімен расталған "шынайы бостандық туралы" "әділ куәлік" ұсынса және 500 долларлық кепілдік берсе ғана рұқсат етілді. Бұл, әрине, афроамерикандықтардың иммиграциясын баяулатты, бірақ 1840 жылдары бірнеше иммигрант келді; көпшілігі Дубук шахталарында немесе өзен қалаларында жұмыс істеді. Олар көбінесе құлдықтан құтылу үшін келді. Үшінші жалпы жиналыс 1851 жылы 1839 жылғы заңға ұқсас заң қабылдады, бірақ ол сирек орындалғандай көрінеді және 1863 жылы конституцияға қайшы деп танылды. Азамат соғысынан кейін Айовадағы афроамерикандықтардың алғашқы қоныстары Оңтүстік шекараға жақын ауыл шаруашылығы қауымдастықтарында, сондай-ақ Миссисипи және шамалы дәрежеде Миссури өзендеріндегі өзен қалаларында орналасты. Полк округі де иммигранттар үшін танымал мақсат болды. Уақыт өте келе афроамерикандықтар ауыл шаруашылығы қауымдастықтарынан қалалық аймақтарға, ал өзен қалаларынан Оңтүстік Айованың көмір шахталарына көшіп кетті. Бұл қалалық ауысу 1870 жылдары, ал көмір шахталарына ауысу 1880 жылдары басталды. Бұл иммиграцияның өсуіне Оңтүстік штаттарындағы кемсітушілік, су тасқыны мен зиянкестердің салдарынан егін нашарлауы және қайта құрудан кейінгі экономикалық жағдайлардың нашарлығы себеп болды. Оңтүстік Айованың көмір кендеріне салыстырмалы түрде көптеген афроамерикандықтардың қоныс аударуы Букстон сияқты афроамерикандықтар көп шоғырланған қоныстардың пайда болуына әкелді. Бірінші дүниежүзілік соғыс Айоваға тағы да көптеген афроамерикандық иммигранттарды әкелді, себебі Форт-Дес-Мойн "[афроамерикандық] офицерлерді даярлау үшін АҚШ-тағы жалғыз лагерь" деп белгіленді, содан кейін Де-Мойнге жақын Додж лагері құрылды. Көптегендер елдеріне қызмет ету үшін оқуға келді, соның ішінде кейбіреулері қалып, Оңтүстік штаттарынан туыстары мен достарын алып келді. Бұл үрдіс Екінші дүниежүзілік соғыста қайталанды, өйткені Форт-Дес-Мойн тағы да көптеген афроамерикандықтарды даярлады.
Айова штаты 1917-1945
1917 жылы АҚШ Бірінші дүниежүзілік соғысқа қатысты және фермерлер, сондай-ақ барлық айовалықтар соғыс кезеңіндегі экономиканы сезінді. Фермерлер үшін бұл өзгеріс маңызды болды. 1914 жылы соғыс басталғалы Айова фермерлері экономикалық өркендеуді бастан өткерді. Барлық жердегі фермерлер сияқты, олар да өндірісті арттыру арқылы патриоттыққа шақырылды. Фермерлер соғысқа қажетті жерлерді сатып алып, жүгері, сиыр еті және шошқа етін көбейтті. Фермерлер өз шаруашылықтарын кеңейтіп, көбірек табыс тауып, сонымен бірге одақтастардың соғыс күштеріне көмектескендіктен, ешкімнің зиян шекпейтіндей сезілді. Бірақ соғыс аяқталғаннан кейін Айова фермерлері соғыс кезеңіндегі шаруашылыққа берілетін субсидиялардың тоқтатылғанын көрді. 1920 жылдан бастап көптеген фермерлер соғыс кезінде алған қарыздарын төлеуде қиындыққа тап болды. 1920-жылдар Айова фермерлері үшін ауыр жылдар болды, ал көптеген отбасылар үшін бұл қиындықтар 1930-жылдарға дейін жалғасты. Экономикалық қиындықтар нашарлаған сайын Айова фермерлері жергілікті шешімдер іздеді. Батыс Айовадағы кейбір фермерлер, жүгерінің бір бушеліне он цент, ал шошқа етінің бір фунына үш цент сияқты өте төмен бағаларға байланысты, «Фермерлердің мерекелік қауымдастығын» құрды. Бұл ұйым, Сіу-Сити маңындағы аймақта ең күшті болды, шаруашылық өнімдерін нарықтан тартып алуға тырысты. Олар бұл әрекет бағаларды көтереді деп сенді. Бірақ көптеген фермерлер ынтымақтаспағандықтан және бағаны көтеру үшін өнімді ұстап қалудың өзі тиімсіз болғандықтан, «Фермерлердің мерекелік қауымдастығының» жетістігі шектеулі болды. 1933 жылы Франклин Рузвельттың «Жаңа келісім» бағдарламасы аясында федералды үкімет шаруашылыққа көмек бағдарламасын құрғанға дейін фермерлер аз ғана жеңілдік алды. 1933 жылы туған айовалық Генри А. Уоллес Ауыл шаруашылығы министрі болып Вашингтонға барды және жаңа шаруашылық бағдарламасының негізін қалаушысы болды. «Уоллес Фермер» атты Орта Батыстың жетекші шаруашылық журналының бұрынғы редакторы Уоллес, шаруашылық өндірісі шектелген жағдайда ғана шаруашылық саласына өркендеу оралады деп сенді. Ол сондай-ақ фермерлерге өндірістен алынған шаруашылық жерлері үшін ақшалай өтемақы төленетініне сенді. Бұл екі принцип 1933 жылы қабылданған «Шаруашылыққа түзету туралы» заңға енгізілді. Айова фермерлері заңнаманың нәтижесінде қалпына келді, бірақ барлық айовалықтар сияқты, олар 1940-жылдарға дейін толыққанды қалпына келмеді. Айованың жалғыз Нобель сыйлығының лауреаты Норман Борлаугтың өсімдік геномикасы бойынша зерттеулері Айова мемлекеттік университеті арқылы Мексикада күріш сорттарын дамытуға және Генри Уоллес жұмысынан туған қаржы мен зерттеулерге негізделді. Уоллес пен Борлаугтың жұмысы қазіргі кезде халықаралық маңызы бар «Pioneer Hi Bred» шаруашылық концернінің құрылуына көмектесті, ол қазір «DuPont» компаниясының бөлімшесі болып табылады.
Айова штаты 1945 жылдан қазіргі уақытқа дейін
Екінші дүниежүзілік соғыстан бері Айова штатында экономикалық, саяси және әлеуметтік жағынан маңызды өзгерістер болып келеді. Саяси саласында Айова тұрғындары 1960 жылдары ішімдіктерді тікелей ішуге рұқсат берілген кезде үлкен өзгеріске ұшырады. XIX және XX ғасырлардың басында Айова халқы тыйым салуды ынталы түрде қолдаған, бірақ 1933 жылы ұлттық тыйым салу жойылғаннан кейін Айова штаты мемлекеттік спирттік тауарлар комиссиясын құрды. Бұл комиссия Айова штатында спирттік тауарлардың сатуын бақылау және реттеумен шұғылданды. 1933 жылдан 1960 жылдардың басына дейін Айова тұрғындары тек қана жабық спирттік тауарларды сатып ала алатын. 1970 жылдары Айова Бас Ассамблеясы қайта бөлінді, бұл теңдік принципі бойынша құрылған штат заң шығарушы органы үшін ұзақ күрес нәтижесінде қол жеткізілді. Тағы бір маңызды саяси өзгеріс – сайлау жүйесіне қатысты. 1950 жылдардың ортасына қарай Айовада бәсекеге толы екі партиялық жүйе қалыптасты, бұл штат ішінде республикалықтардың шамамен жүз жылдық үстемдігін аяқтады. Экономикалық саласында да Айовада елеулі өзгерістер болды. 1870 жылдары алғашқы ауыл шаруашылығымен байланысты өнеркәсіптер дамығаннан бастап, Айовада бизнес және өндіріс операцияларының саны біртіндеп артты. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі кезеңде өндіріс операциялары айтарлықтай өсті. Ауыл шаруашылығы штаттың басты саласы болып қала бергенімен, Айовалықтар сонымен қатар тоңазытқыштар, кір жуғыш машиналар, қаламсаптар, ауыл шаруашылығы құралдары және бүкіл әлемге экспортталатын азық-түлік тауарлары сияқты кең ауқымды өнімдерді өндіреді.