Кіріспе

Оңтүстік-шығыс Лондондағы тұрғын үй ауданы, Англия

Ротерхит (ағылш. Rotherhithe) – Оңтүстік Лондонның ауданы, Англия, және Лондонның Саутварк ауданының бір бөлігі. Ол Темзаның оңтүстік жағалауындағы жартыаралда орналасқан, солтүстік жағалауда Уэппинг, Шэдвелл және Лаймхауспен қарама-қарсы, ал шығысында Иттер аралы жатыр. Батысында Бермондсимен, оңтүстік-шығысында Депфордпен шектеседі. Бұл аудан Докленд аймағының құрамына кіреді. Ротерхитте порты ретінде ұзақ тарих бар, Елизавета дәуіріндегі кеме жасау кемежайлары мен 1970 жылға дейін жұмыс істеген доктар болған. 1980 жылдары өзен бойындағы аймақ, қоймаларды қайта жаңарту және жаңа құрылыс арқылы тұрғын үйлерге айналдырылды. 1999 жылы Jubilee желісі осы аймаққа дейін созылды, бұл Вест-Эндке және Канар Уорфқа жылдам қосылыс жасады. 2010 жылы Шығыс Лондонның метро желісі Лондонның Overground желісінің бөлігіне айналдырылды, бұл Лондон қаласына оңай қол жеткізуді қамтамасыз етті. Осының нәтижесінде, Ротерхит қазір жаңарып келе жатқан тұрғын және жұмыс істейтін адамдардың ауданы, қалалық жаңару Канада Судағы Дил Портер алаңының маңында жүріп жатыр; мұнда жаңа қала орталығы, мейрамханалар мен сауда орындарымен қатар жаңа тұрғын үйлер де салынуда. Ротерхит Лондонның орталық нүктесінен шығысқа қарай орналасқан.

Этимология

"Роттерхит" атауы англосаксондық Hrȳðer hȳð сөзінен шыққан деп саналады және "мал түсірілетін жер" немесе "ірі қараның қону орны" дегенді білдіреді. Бұл атау алғаш рет шамамен 1105 жылы Редерхейя деп тіркелген. Бұрын Роттерхит Редриф немесе Редриф деп те аталып келген, алайда 19 ғасырдың басына дейін бұл атау Сент-Сэвиор догынан Буль-Хед догына дейінгі өзен жағалауының барлық бөлігіне қолданылған, ол Суррей Уотерге жақын жерде орналасқан.

Сипаттама

1980 жылдары кемежайлар жабылып, көбінесе толтырылды, ал қазір олардың орнына заманауи тұрғын үйлер мен коммерциялық ғимараттар салынды, бірақ Роттерхит өзінің ерекшелігін және теңіздік мұрасын сақтап қалды. Оңтүстік жағалаудағы ең үлкен сақталған док – Гренландия док, ауданның оңтүстік бөлігінің орталығы болып табылады, ал Роттерхиттің солтүстік жағында өзен бойында көптеген сақталған кемежайлар бар. Сент-Мария шіркеуі ескі Роттерхит ауылының ортасында орналасқан, онда Тамаз туннелінің оңтүстік жағындағы Брунельдің машиналар үйі сияқты әртүрлі тарихи ғимараттар бар. Канада док Суррей доктарының кешеніндегі Темза өзенінен ең алыс орналасқан док бассейні болды және Альбион каналы арқылы Альбион док және Гренландия докпен солтүстік және оңтүстік-шығыс жағынан байланысты. Док қайта жаңартылды, ал оның солтүстік-батыс бөлігі әсем көл ретінде сақталды және Канада сулары деп аталды. Канал жаңадан құрылған аумақта жаяу жол және су нысаны ретінде сақталды. Саутварк кеңесі мен Үлкен Лондон Әкімдігі Канада сулары мен Роттерхитке бағытталған маңызды жаңару жобасын жариялады. «Канада суларының бас жоспары» деп аталатын жобада қосымша 3500 үй салу, сондай-ақ жаңа көше, қала алаңы, саябақтар, демалыс орталығы және жаяу жолдарымен байланыс құру ұсынылған. Сонымен қатар, белгілі Tesco дүкенін де көшіру жоспарлануда. Жоба алдағы 15-20 жыл ішінде бірнеше кезеңмен жүзеге асырылатын болады. Кейбір жергілікті қоғамдық ұйымдар экологиялық және қаржылық мәселелерге байланысты жоспарға қарсы. Роттерхит – Фишер Ф.К. және Ballers Football Academy футбол командаларының үйі, олар Сент-Полс стадионында жаттығады және матчтар өткізеді. Чемпиондық лигадағы Миллуолл футбол клубы жақын жерде, Лондонның Левишем ауданында орналасқан. Тұрақты көліктерді қолдаушы Sustrans қайырымдылық қоры Роттерхиттен Канари-Уорфқа велосипед және жаяу жүргіншілерге арналған айналмалы көпір салуды ұсынды, сондай-ақ тиімділік және мүмкіндіктерді зерттеу жүргізілді. 2009 жылдың қаңтар айында Лондон мэрі Борис Джонсон несие дағдарысынан туындаған бюджеттің қысқаруын себеп көрсетіп, көпірді қаржыландырмайтынын мәлімдеді, нәтижесінде жоба іс жүзінде тоқтатылды. Дегенмен, Sustrans әлі де бұл идеяны қолдап келеді. Роттерхитте екі Англикан шіркеуі бар: Сент-Мария шіркеуі және Тринити шіркеуі. Екі Рим-католик шіркеуі бар: Санкт-Петер және Guardian Angels, сондай-ақ Immaculate Conception шіркеуі.

Патшаның баспалдағы бақтары

King's Stairs Gardens – Бермондси шекарасына қарай өзен жағасындағы шағын саябақ. 2011 жылдың қыркүйегінде Темза су компаниясы «супер канализация» деп аталатын Темза су тасқынына арналған тоннельге кіру шахтасын салуды жоспарлағанын хабарлады. Бірақ, The Save King's Stairs Gardens Campaign ұйымының жергілікті тұрғындармен бірлескен әрекеттерінің нәтижесінде, 5000-нан астам қол жиналды және Темза су компаниясы кіру шахтасын Чемберс-Уорфқа салуға шешім қабылдады.

Жергілікті көрнекі орындар мен тарих

Mayflower TRA залы қазір ескі Ротерхит қалалық әкімдігінің орнында орналасқан. Ғимарат 1905 жылы бұрынғы Ротерхит кеңесі ескі Бермондси қалалық кеңесімен біріккенде және жаңа кеңес Спа-роудтағы ғимараттарды пайдаланғанда қалалық әкімдік ретінде қызмет етуін тоқтатты. Ескі Ротерхит қалалық әкімдігінің ғимараты кітапхана мен мұражайға айналды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол көптеген бомбалаулардың нәтижесінде қиратылды (төменде қараңыз). Ротерхитте жеке басқарылатын Сент-Олаве ауруханасы болды, ол ескі қалалық әкімдікке жақын, Төменгі Жолда орналасқан. Алғашқыда 1870 жылдардың басында Ротерхит жұмыс үйіне іргелес жерде салынған, ол 1875 жылы Сент-Олаве округінің ауруханасына айналды және 1930 жылы Сент-Олаве ауруханасы деп атау өзгертілді. Кейіннен 1966 жылы Гай ауруханасының оқу тобының құрамына кіріп, 1985 жылы жабылды, ал бұл жер тұрғын үйлермен салынған Ann Moss Way болып қайта жаңартылды. Террисс театры (актер Уильям Террисс атымен аталған) 1899 жылы ашылды және кейіннен Ротерхит түрлі қойылымдар сарайы деп аталды. Ол Куллинг жолының жанында, Төменгі Жолда орналасқан. 1940 жылдары бомбаға ұшырап, 1955 жылы бұзылғанға дейін бос тұрды. 1980 жылдардың басында Ротерхит туннеліне қарап тұрған айналма жол жаңартылғанда, 19 ғасырға жататын бірнеше ғимарат, соның ішінде мектеп және монастырь бұзылды. Аймақтың 20 ғасырдың басындағы тарихында ең көне деп сипатталған "Европа" пабы да бұзылды. Daily Mail және Evening Standard газеттері 1989 жылдан 2012 жылға дейін Ротерхиттегі Хармсворт-Кейс портында басылды. Бұл жер қазір Printworks іс-шаралар алаңы болып табылады.

Солтүстік байланысы

Бұрынғы Суррей доктерінің көп бөлігі Скандинавия және Балтық аймағымен берік сауда байланыстарында болғандықтан, бұл аймақта әлі де гүлденген скандинавиялық қауым өмір сүреді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде, шындығында, Норвегияның эмиграциядағы үкіметі осы жерде орналасқан болатын. Бастапқыда теңізшілерге арналған миссиялар ретінде құрылған Ротерхитте норвегиялық, фин және швед шіркеулері бар. Фин шіркеуі мен Норвегия шіркеуі Альбион көшесінде орналасқан; олар 1958 және 1927 жылдары салынған (Ротхейт кітапханасы олардың арасында). Лондонда сонымен қатар солтүстік қауымына арналған «қоғамдық орталықтар» бар, олардың ішінде жатақханалар, дүкендер мен кафелер, тіпті сауна да бар, олардың көпшілігі шіркеулермен тығыз байланысты. Кейбір жаңадан құрылған аудандарды скандинавиялық сәулетшілер салған, мысалы, Даниялық Kjær & Richter компаниясы салған Гренландия жолы. Бұл кейбір аймақтарға үйлер мен көшелер дизайны тұрғысынан ерекше «солтүстік» атмосферасын береді. Скандинавия және Балтықпен байланыс кейбір ғимараттардың (мысалы, Король Фредерик IX мұнарасы) және Ресей доктарындағы орманның аттарында да көрініс береді.

Басқа қосылыстар

2011 жылғы Ұлыбритания халық санағына сәйкес, Ротерхит оңтүстік африкалықтардың көп тұратын жері болып табылады, және Ротерхит көшесінің 351 нөмірінде оңтүстік африкалық үлгідегі паб болған.

"Мейфлауэр" кемесі

1620 жылдың шілдесінде «Мейфлауэр» кемесі Ротерхиттен шығып, Блэкуоллдан шамамен 65 жолаушыны алғаннан кейін Англияның оңтүстік жағалауындағы Саутгемптонға Америкаға саяхат үшін азық-түлік және жабдықтарды тиеуге кірісті. Сол кезде, кейін «Пилгрим әкелері» деп танылған ағылшын сепаратистері көбінесе Нидерландыдағы Лейден қаласында тұрып жатқан. Олар Делфшавеннен (Нидерланды) Саутгемптонға «Мейфлауэр» кемесімен қосылу үшін «Спидуэлл» деп аталатын кеме жалдады. Кеменің капитаны Кристофер Джонс 1621 жылы елге оралғаннан кейін көп ұзамай қайтыс болды және Сент-Мария шіркеуінің белгісіз қабіріне жерленді. «Мейфлауэр» кемесі Ротерхит түбегінде қай жерде тоқтағанын ешкім анық білмейді, бірақ бұл құрметке ие болған Сент-Мария шіркеуі жанындағы «Мейфлауэр» пабында кеме жолаушыларының есімдері тізімделген. Пабтың өзі сыртқы және ішкі пішініне қарамастан, 1950 жылдардан бастап салынған. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде паб қаншалықты зақымданғаны, қайта салынды ма әлде жаңартты ма, әлі белгісіз.

Қытай залы

Лоуэр-роудта, Суррей-Кейз және Канада-Уотер станцияларының арасында, шамамен ортасында, «Қытай залы» деп аталатын паб болды; бұрын ол Сэмюэль Пепис барып көрген және күнделігінде айтқан жағалаудағы театрдың кіреберісі еді. Театр осы жерде қанша уақыт болғаны белгісіз, бірақ ол 1777 жылы қайта жандандырылды және келесі жылы Джордж Фредерик Кук онда өнер көрсетті. 1779 жылдың қысында ол өртенді. Театрдың орны Виктория дәуірінде «әдеттегі беседкалар мен 'бөлмелер' бар» танымал шай бақшасына айналды, бірақ 1920 жылдары бақшаның көп бөлігі Суррей Коммерциялық доктарына ағаш қоймасының бөлігі ретінде қосылды.

Екінші дүниежүзілік соғыс

Лондондық басқа кемежайлар сияқты, Суррейдегі коммерциялық кемежайлар да Люфтваффе тарапынан шабуылға ұшырады. 1940 жылдың 7 қыркүйегінде, Лондон бомбалауының бірінші күні, Суррей доктерінің сауда алаптары өртке тоналды. Бұл шабуыл Квебек алаңындағы миллион тоннадан астам ағашты тұтандырып, Ұлыбритания тарихындағы ең қатты өртке әкелді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ескі Ротерхит қалалық әкімшілік ғимаратының бомбалануы Роттерхиттегі бомбалаудың қаншалықты ауыр болғанын көрсетеді. Ғимаратқа алғашқы зақым 1941 жылдың сәуір айында Люфтваффе бомбалары жақын жерге түсуінен келді, ал 1944 жылдың ақпан және маусым айларында бомбалаудан келген зақымдар көбірек болды. Сол айдың соңында (1944 жылдың маусымында) қалалық әкімшілік ғимараты V1 doodlebug-тің тікелей соққысынан ауыр зақым көрді. 1944 жылдың қараша айында жақын жерге түскен бомбалардан тағы да зақымданып, ақырында Лондонға түскен соңғы V1 зымырандарының бірімен толығымен қиратылды. Король Хакон VII Норвегияға оккупацияланған кезеңде Сент-Олафтың Норвегия шіркеуінен көптеген әйгілі радио хабарларын жіберді, онда Норвегия корольдік отбасы жер аударылған жылдары тұрақты түрде құлшылық ететін.

География

Роттерхит Темзаның солтүстік жағалауына үш туннель арқылы жалғастырылған. Уэппингке дейінгі Темза туннелі – әлемдегі алғашқы су асты туннелі. Брунеллдер салған, бастапқыда өзен арқылы жүк тасымалдауға арналған, бірақ көлік құралдары үшін қажетті пандустарды салуға қаражат жетпегендіктен, ол жаяу жүргіншілерге арналған туннельге айналды. 1869 жылдан бастап теміржол туннелі ретінде пайдаланылды және қазір Лондондық Жерүстік Желісінің бөлігі болып табылады, ол 2010 жылдың 27 сәуірінде бұрынғы Шығыс Лондондық Желінің маршруты бойынша пойыз қатынасын бастады. Кейінірек салынған Ротерхит туннелі (1908 жылы ашылды) Лаймхаузға екі жолақты жолмен жалғастырады. Юбилей желісінің кеңейтілуі (1999 жылы ашылды) Иттер аралындағы Канари-Уорфқа теміржол туннелін ұсынады. Ротерхит көшесінің бөліктері әртүрлі уақытта Ямайка көшесі, Лавандер көшесі, Төменгі Королева көшесі, Королева көшесі, Редриф Уолл, Редриф, Ротерхит Уолл, Кеме жасаушылар көшесі және Тринити көшесі деп аталып келген. Ротерхит SE16 пошталық индексінің аймағына жатады. Сайлау округі тұрғысынан, батыс жартысы – Саутварк Лондон қалалық кеңесінің Ротерхит округіне, ал шығыс жартысы – Суррей Докс округіне қарасты. Роттерхиттің көп бөлігі бұрынғы Суррей коммерциялық доктарымен ұсталғандықтан, бұл ауданды кейде «Суррей доктары» немесе (1980-ші жылдардың соңынан бері) «Суррей Кэйс» деп атайды, бірақ соңғы атау көбінесе түбектің оңтүстік жартысына қатысты қолданылады. Доктар жұмыс істегенде және шлюздер ашық болғанда аралға айналған шығыс бөлігі «Даунтаун» деп аталады. Бұл атау американдық мағынадағы «қала орталығы» түсінігімен байланысты емес, бірақ онда көп жылдар бойы сол аттас клуб болған, ол қазір жабылды. Роттерхиттің бұл бөлігі 1980 жылдан бері тыныш және қала маңындағы сипатқа ие. Durand's Wharf – Ротерхит көшесіндегі саябақ, онда ашық ауадағы жаттығу алаңы бар.

Автобустар

Бұл аймаққа Transport for London автобустарының 1, 47, 188, 199, 225, 381, C10 және P12 бағыттары қызмет көрсетеді; сонымен қатар түнгі автобустар N1, N199 және N381 да осы жерде тоқтайды. Канада Су автобус станциясы метро станциясына жақын болғандықтан маңызды аялдама және көліктік түйін болып табылады.

Жүру және велосипедпен жүру

Өзен жағалауы Лондон қаласынан өтетін Темза жолының Ричмонд – Темза бөгеті (28 миль – 45 км) бөлігін қамтиды. Қоймалар мен үйлер өзен жағалауына құқықтарын орнатып алған учаскелерден басқа, өзен жағалауының көп бөлігіне қол жеткізуге болады. Ротерхит пен Канарьи Уорф арасында жаяу жүргіншілер мен велосипедшілерге арналған жаңа көпір салу жоспарлануда.

Таксилер

Лондон таксилері (қара таксилер) көбінесе Салтер Роудта кездеседі.

Тарих

Британдық тарих онлайн Лондон төңірегі: 1-том, Ротерхит, Суррей графтығы, 470–477 беттер, Дэниел Лайсонс, 1792 жыл.
Британдық тарих онлайн Ескі және жаңа Лондон: 6-том, Ротерхит, 134–142 беттер, Эдвард Уолфорд, 1878 жыл.
Британдық тарих онлайн Суррей графтығының тарихы: 4-том, Parishes: Rotherhithe, 83–92 беттер, Х. Э. Малден (редактор), 1912 жыл.