Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Дендера (دَنْدَرة Dandarah; Τεντυρις немесе Τεντυρα; Бохаири; Сахид), сондай-ақ Дендера деп те жазылады, ежелгі Иунет 𓉺𓈖𓏏𓊖 “jwn.t”, Тентирис (арабша: Ewan t إيوان ة) немесе Тентира – Мысырдағы шағын қала және бұрынғы епископтық. Қайра қаласынан оңтүстікке қарай, Нілдің батыс жағасында орналасқан. Лаксордың солтүстігінде шамамен орналасқан және латын католиктерінің титулярлық кафедрасы болып табылады. Онда Дендера ғибадатхана кешені бар, ол ежелгі Жоғарғы Мысырдағы ең жақсы сақталған ғибадатханалардың бірі.
Dendera (دَنْدَرة Dandarah; Τεντυρις or Τεντυρα; Bohairic ; Sahidic ), also spelled Denderah, ancient Iunet 𓉺𓈖𓏏𓊖 “jwn. t”, Tentyris,(Arabic: Ewan t إيوان ة ), or Tentyra is a small town and former bishopric in Egypt situated on the west bank of the Nile, about south of Qena, on the opposite side of the river. It is located approximately north of Luxor and remains a Latin Catholic titular see. It contains the Dendera Temple complex, one of the best preserved temple sites from ancient Upper Egypt.
Этимология
Қаланың бастапқы атауы – , оның этимологиясы белгісіз. Кейіннен ол бас құдай Хатордың атымен толықтырылып, египеттік ı͗wnt tꜣ ntrt аталды, ол "құдайға арналған" деген мағынаны білдіреді немесе жай ғана tꜣ ntrt "құдайға арналған", содан кейінгі атау осыдан шыққан. Қаланың қазіргі арабша атауы грек немесе копт тілдеріндегі атауынан келген. Сонымен қатар, ⲛⲓⲕⲉⲛⲧⲱⲣⲓ деген ерекше копт түрі де бар, ол дұрыс атаудың өзгеруі немесе Койн грекшесіндегі Κένταυροι есімімен шатасу нәтижесі болуы мүмкін.
The original name of the town is , the etymology of which is unknown. It was later complemented by the name of the chief goddess Hathor and became Egyptian ı͗wnt tꜣ ntrt which is the source of or just tꜣ ntrt "of the goddess", which is the source of The modern Arabic name of the town comes from either its Greek or Coptic name. There's also an aberrant Coptic form ⲛⲓⲕⲉⲛⲧⲱⲣⲓ, which could be either dissimilation of a regular name or a confusion with Koine Κένταυροι.
Ғибадатхана кешені
Дендера ғибадатхана кешені, Хатор ғибадатханасын қамтиды, Жоғарғы Египеттегі ең жақсы сақталған ғибадатханалардың бірі, тіпті ең жақсы сақталған ғибадатхана болуы мүмкін. Кешеннің жалпы ауданы шамамен 40 000 шаршы метрді құрайды және биік саз кірпіш қабырғасымен қоршалған. Қазіргі Хатор ғибадатханасы б.з.д. 54 жылдың шілдесінде, Птолемей XII әулеті тұсында салынды және Рим императоры Тиберий аяқтады, бірақ оның негізі Хуфу заманына (Ұлы пирамиданы салған Кеопс, 4-ші династияның екінші фараоны [шамамен б.з.д. 2613–2494 жж.]) дейін созылатын ежелгі ғимараттардың іргетасымен байланысты. Алайда, ғибадатхананы фараон Пепи I Мерейр салған. Бұл жерде бір кезде әйгілі Дендера зодиагы орналасқан, қазір ол Париждегі Лувр мұражайында сақталуда. Мұнда римдік және фараондық Маммизилер (туған үйлер), копт шіркеуінің қираған қалдықтары және римдік немесе Птолемей дәуірінен бастау алатын Изидаға арналған шағын ғибадатхана да бар. Ғибадатхана кешенінің жанындағы ауданда Бірінші аралық кезеңге жататын нан пісіретін орын, француз-поляк экспедициясы – Institut français d’archéologie orientale (IFAO) және Варшава университетінің Жерорта теңізі археология орталығы табалды. Осы жерде Хаторға арналған нан пісірілген. Сондай-ақ, экспедиция осы аймақтағы Шығыс ғибадатханасын қазып шығарды. Ғибадатхана төңірегі кеңінен абаттандырылып, қазір заманауи келушілер орталығы, базар және шағын кафетерийге ие.
The Dendera Temple complex, which contains the Temple of Hathor, is one of the best preserved temples, if not the best preserved one, in all of Upper Egypt. The whole complex covers some 40,000 square meters and is surrounded by a hefty mud brick wall. The present Temple of Hathor dates back to July 54 BC, at the time of Ptolemy XII of the Ptolemaic dynasty, and was completed by the Roman emperor Tiberius, but it rests on the foundations of earlier buildings dating back at least as far as Khufu (known as the Great Pyramid builder Cheops, the second Pharaoh of the 4th dynasty [c. 2613–c. 2494 BC]) but it was the pharaoh Pepi I Meryre who built the temple. It was once home to the celebrated Dendera zodiac, which is now displayed in the Louvre Museum in Paris. There are also Roman and pharaonic Mammisi (birth houses), ruins of a Coptic church and a small chapel dedicated to Isis, dating to the Roman or the Ptolemaic epoch. In the vicinity of the temple complex a bakery dated to the First Intermediate Period was discovered by the French Polish expedition from the Institut français d’archéologie orientale (IFAO) and the Polish Centre of Mediterranean Archaeology, University of Warsaw. Bread offered to Hathor was baked here. The team also excavated the so called Eastern Temple in this area. The area around the temple has been extensively landscaped and now has a modern visitor centre, bazaar and small cafeteria.
Климат
Бұл аймақта жыл бойы күн көп, себебі мұндағы ауа тұрақты түрде төмен түсіп, атмосфералық қысым жоғары болады. Кёппен климат жіктеу жүйесі бойынша Дендерада ыстық шөл климаты басым, климат карталарында "BWh" деп белгіленеді.
This area has a large amount of sunshine year round due to its stable descending air and high pressure. According to the Köppen climate classification system, Dendera has a hot desert climate, abbreviated "BWh" on climate maps.