Стамфорд Хилл: Тарихы мен қазіргі бейнесі

Кіріспе

Хакни ауданы, Лондон

Стэмфорд Хилл – Англияның Ішкі Лондондағы аймақ, Чаринг-Кросттан солтүстік-шығысқа қарай шамамен 5,5 миль қашықтықта орналасқан. Бұл махаббат Лондонның Хакни ауданының құрамындағы кіші аудан болып табылады және Еуропадағы хасид яһудилерінің ең ірі шоғырланған жері ретінде танымал хасид қауымымен мәшһүр. Аудан өзінің атын сол аттас төбеден алған, оның биіктігі 108 фут (33 метр) тең, ал бастапқыда римдік A10 та жолы ауданнан өтетіндіктен "Стэмфорд Хилл" деп аталады. Төбеге А10 өтетін жерде, Хакни бұлағының оңтүстік жағалауындағы бродының аты берілген деп саналады. Санфорд және Саундфордхилл туралы 1200 жылдарға жатқан құжаттарда айтылған, олардың мағынасы "құмды броды". Рок жасаған 1745 жылғы картада бұрынғы бродының орнына салынған "Стэмфорд Көпірі" көрсетілген. Төбе Хакни бұлағының бұрынғы арнасынан оңтүстікке қарай бірте-бірте көтеріледі, ал тік солтүстік беткейі Хакнидің дәстүрлі (парихиялық және аудандық) шекарасын белгіледі, қазіргі заманғы ауданның кеңейтілген шекарасын да қамтамасыз етеді.

Тарих

Стамфорд Хилл ежелгі римдік Ермайн көшесінде, Хакнидің орталығынан басталатын Клэптон жолымен қиылысатын биік жатқан жерде орналасқан. 18-ғасырға қарай Рим жолы (қазір А10 деп белгіленген) ауыр көлік қозғалысына тап болды, оның ішінде алты немесе одан да көп жылқы тарқан жүкті вагондар жүріп өтті, бұл жолдың жабынын нашарлатты. Жергілікті қауымдар 1713 жылы Парламентке жөндеу және күтімге төлеу үшін Тернпайк Трасты құруға рұхсат беруді сұрады. Жол ақысын алу үшін Кингсленд пен Стамфорд Хиллге қақпалар орнатылды. Рок жасаған 1745 жылғы картада Тернпайк маңында бірнеше ғимараттар көрсетілген, ал 1795 жылға қарай А10 бойында бай қаржыгерлер мен саудагерлердің ірі үйлері мен кең жерлері орналасқан, олардың біраз бөлігі биік орналасқандықтан тартылған. Стамфорд Хиллде 1740 жылдары Тибернде атқыланған қылмыскерлердің денелерін көрсету үшін арналған дарға асу орыны болған. 1765 жылғы аймақ картасында Клэптон Коммонынан жолдың оңтүстігінде, Седар Хаустың артында Гиббет Филдс көрсетілген. Аймақ негізінен ауылдық сипатта болды және 1872 жылы теміржол келгенге дейін көптеген құрылыстар салынбады, ол Хакни трамвай желісімен қосылды, соның салдарынан 1873 жылы депо ашылған айналыс торабына айналды. Электрлендіру 1902 жылы басталды, ал 1924 жылы Амхерст паркі арқылы Стамфорд Хилл мен Камден Таун арасында қызмет көрсету басталды. Стамфорд Хиллде Монтефиоре отбасының ішінде көптеген көрнекті еврей тұрғындары болды. 1763 жылы мұнда итальяндық Мозе Вита Монтефиоре (1789 жылы қайтыс болған) тұрған. Оның ұлы Жозеф (1804 жылы қайтыс болған) Рейчел Мокаттаға үйленді, ал оның немересі Абрахам Монтефиоре (1824 жылы қайтыс болған) Генриеттаға үйленді, оның әкесі, қаржыгер Натан Майер Ротшильд, 1818 жылдан 1835 жылға дейін қазіргі Колберг Плейс маңында тұрды. Монтефиорлардың оңтүстікке қарай орналасқан мүлкі Абрахамның немересі Клод Монтефиоре тарапынан Монтефиоре үйі мектебіне айналдырылды. Аймақтың дамуымен көптеген көрнекті отбасылар көшіп кетті: 1842 жылы Хакниде бір кезде қоныстанған бай яһудилердің көптеген өкілдері қалмады. Филантроп және құлдықты жоюшы парламент депутаты Сэмюэл Морли шамамен 1860 жылдан бастап мұнда тұратын орнына ие болды. 1892 жылы бау-бақша жайында жазатын және бау-бақшамен айналысатын Марджери Фиш мұнда тұрды. 20-ғасырдың соңына дейін Шығыс Лондон Англиядағы еврей өмірінің орталығы болып келді, қоныстанулар Уайтчепельдің ішінде және айналасында, Бишопскейттен Кейбл-стритке дейін кеңінен тараған. Аймақ арзан жалдау ақысы мен тәуелсіз кәсіптерге, әсіресе тоқу және тоқыма өнеркәсібіне (халық арасында "жапырақ саудасы" деп белгілі) байланысты болды. Гүлдену, интеграция және кейінірек соғыс кезіндегі ауыр бомбалау салдарынан қоғам Шығыс Лондонның басқа бөліктеріне және одан да кеңірек тарады. 1880 жылдардан бастап Стамфорд Хиллге Шығыс Ендтегі қоныстың негізгі аймағынан еврейлердің жаңа толқыны келді, ал 1915 жылы Жаңа Синагог осы өсіп келе жатқан халыққа қызмет ету үшін Стамфорд Хиллге көшірілді. 1926 жылы Стамфорд Хиллде Православ еврей қауымдарының одағы құрылды, ол Екінші дүниежүзілік соғысқа дейінгі жылдары нацистердің қуғын-сүргінінен қашқан басқа да қатаң сақтанатын еврейлерді тартты. Ежелгі приходтар азаматтық (әкімшілік) және шіркеулік (діни) функциялар үшін негіз болды, бірақ 19-ғасырда азаматтық және шіркеулік приход жүйелерінің арасында айырмашылық пайда болды. Лондонда шіркеулік приходтар өсіп келе жатқан халықтың қажеттіліктерін жақсырақ қамтамасыз ету үшін бөлінді, ал азаматтық приходтар бұрынғыдай дәуірдегі приходтар аумақтарында сақталды. Лондон үкіметі туралы 1899 жылғы заң приходтарды сол шекараларға негізделген, кейде шағын түзетулермен, Метрополитендік округтерге айналдырды. 1965 жылы Хакни Шордич пен Стоук Ньюингтонмен бірігіп, жаңа Лондонның Хакни ауданын құрды.

Stamford Hill lies on the old Roman road of Ermine Street, on the high ground where it meets the Clapton Road, which runs from central Hackney. By the 18th century, the Roman road (now numbered as the A10) was subject to heavy traffic, including goods wagons pulled by six or more horses, and this caused the surface of the road to deteriorate. The local parishes appealed to Parliament in 1713 for the right to set up a Turnpike Trust, to pay for repairs and maintenance. Gates were installed at Kingsland and Stamford Hill, to collect the tolls. Roque's map of 1745 shows a handful of buildings around the Turnpike, and by 1795, the A10 was lined with the large homes and extensive grounds of wealthy financiers and merchants attracted, in part, by the elevated position. Stamford Hill had a gibbet that was used to display the remains of criminals executed at Tyburn in the 1740s. In 1765, a map of the area showed the Gibbet Field south of the road from Clapton Common, behind Cedar House. The area remained essentially rural in character, and little more was built until the arrival of the railway in 1872, met the Hackney tram line, and so, it became a busy interchange, with a depot opening in 1873. Electrification commenced in 1902 and by 1924 a service was commenced between Stamford Hill and Camden Town along Amhurst Park. Stamford Hill had many eminent Jewish residents, including the Montefiore family. Italian born Moses Vita Montefiore (died 1789) was living there in 1763. His son Joseph (died 1804) married Rachel Mocatta, and his grandson Abraham Montefiore (died 1824) married Henrietta, whose father, the financier Nathan Meyer Rothschild, lived near the modern Colberg Place from 1818 to 1835. The Montefiores' property a little further south was to be transformed by Abraham's grandson, Claude Montefiore, into Montefiore House school. With the increased development of the area, many distinguished families moved away: In 1842, there were few remaining of the wealthy Jews who had once settled in Hackney. The philanthropist and abolitionist MP Samuel Morley had a residence here from about 1860. The gardening writer and cottage gardener Margery Fish here in 1892. Until the late 20th century, East London was the focus of Jewish life in England, with settlement heavily focussed on an area in and around Whitechapel, extending from Bishopsgate to Cable Street. The area was chosen because of its cheap rents the independent trades, notably weaving and textiles, known colloquially as "the rag trade". Prosperity, integration and later severe wartime bomb damage saw the community disperse to other parts of East London and more widely. From the 1880's, Stamford Hill received a new influx of Jews from the core area of East End settlement and, in 1915, the New Synagogue was transferred to Stamford Hill to serve this growing population. In 1926, the Union of Orthodox Hebrew Congregations was established in Stamford Hill, and this became a magnet for other strictly observant Jews, many fleeing Nazi persecution in the years before the Second World War. The Ancient Parishes provided a framework for both civil (administrative) and ecclesiastical (church) functions, but during the nineteenth century, there was a divergence into distinct civil and ecclesiastical parish systems. In London, the Ecclesiastical Parishes sub divided to better serve the needs of a growing population, while the Civil Parishes continued to be based on the same Ancient Parish areas. The London Government Act 1899 converted the parishes into Metropolitan Boroughs based on the same boundaries, sometimes with minor rationalisations. In 1965, Hackney merged with Shoreditch and Stoke Newington to form the new London Borough of Hackney.

Шекаралар

Аймақтың қалыпты анықтамасы төбенің физикалық ерекшелігіне және осы ауылдың Ежелгі Приходтың және кейіннен (шамамен бірдей шекаралары бар) Хакнидің метрополиялық ауданындағы орналасуына негізделген. Батыс Хакнимен оңтүстік шекара: Хакни бұлағының батыстан шығысқа қарай ағатын бағыты, осы тұста 22 метрге дейін ені болуы мүмкін, ауданның табиғи оңтүстік шекарасын құрады. Алайда, өзен арнасы құбырлармен жабылып, қазір оның бұрынғы бағытын анықтау қиын. Бұл Cazenove\Northwold Road аймағында оның бұрынғы бағыты бойындағы шекараның өте тұманды болуына әкелді. Жоғарғы Клэптонмен шығыс және оңтүстік-шығыс шекарасы: Жоғарғы Клэптон да Хакнидің бір бөлігі болып табылады және төбенің шығыс жағының көп бөлігін бөліседі. Нақты шекара туралы айтуға дәстүр аз. Кейде пошталық индекс шекарасы қолданылады, бірақ бұл ретсіздік: пошталық индекс аймақтары аудандарды белгілеу үшін арналмаған.

Хареди еврей қауымы

Стемфорд Хилл – ашкеназдық қатаң ортодоксал яһудийлердің және негізінен хасидтердің қауымының орталығы, олардың саны шамамен 15 000-ға жетеді және жыл сайынғы өсім 5% шамасында. Бұл Еуропадағы ең ірі хасидтік қауым, және оны «сенімнің шаршы милі» (қарауылшылар сөзінің еврейше мағынасы) деп атайды. Қатаң ортодоксал яһудий қауымы көбінесе жеке білім беруге сүйенеді, сондықтан дерлік барлық яһудий балалары жеке, бір жынысты яһудий мектептеріне қатырайды. 2005 жылы Стемфорд Хиллдегі Есодей Хатора аға қыздар мектебі мемлекеттік қолдауға ие болды. 2014 жылы Оксфорд, Кембридж және RSA (OCR) емтихан орталығы емтихан жүргізу кезіндегі бұзушылықтарды тергелгеннен кейін, мектеп GCSE ғылымы емтиханының сұрақтарында түрлердің эволюциясына қатысты сұрақтарды өзгерткенін анықтады. Содан кейін Ofqual емтихан сұрақтарын жабуды бұзушылық деп таныды және оған рұқсат етілмейді деп шешті. Сол жылы BBC хабарлағандай, аймақтағы көптеген ешивалар «әдетте математика, ағылшын тілі немесе ғылым пәндерін оқытпайды» және «ең қарапайым денсаулық, қауіпсіздік және балалардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету тексерулерінен өте алмайды». The Daily Telegraph газетінде Стемфорд Хиллдегі ешивалар туралы мақаласында 4-арнаның Dispatches және Jewish Chronicle басылымдарынан алынған үкіметтік құжаттарға сілтеме жасап, Хакни ауданында ғана 13-16 жас аралығындағы 800-1000 ұл баланың мектеп жүйесінен «жоғалып кеткені» айтылды. Хареди отбасыларында орташа есеппен 5,9 бала өседі, бұл Англия мен Уэльстегі орташа көрсеткіштен шамамен 2,5 есе көп, ал көптеген отбасылар тығыз қоныстанған пәтерлерде тұрады. Жергілікті кеңес ұлттық жоспарлау саясатын және нұсқауларын қолданады, отбасылық тұрғын үйлерді салуға тыйым салады. Бұл кеңес пен яһудий халқы арасындағы қақтығысқа әкелді, оны кейде Ортодоксал яһудий қауымдастықтарының одағы білдіреді. Агудас Израиль тұрғын үй қауымдастығы Стемфорд Хиллдегі яһудий қауымы үшін тұрғын үйлерді дамытуға белсенді қатысады. Йемендік яһудийлердің көші-қонының тағы бір толқыны 1990 және 2000 жылдары болды, онда бірнеше отбасы Йеменнің солтүстігіндегі хуситтердің антисемиттік қудалауынан қашты. 2014 жылы қоғамда «Әйелдер осы жақтан жүрсін» деген жазуды байқағаннан кейін дау туды. Хабарламаға сәйкес, бұл жазу Тора шеруі үшін қойылған және қарсы жынысты адамдармен байланыстан аулақ болуды қалаған мүшелерге бағыт беру мақсатында болған. 2011 жылғы халық санауынан кейін Стемфорд Хиллдегі хасид яһудийлері Эссекстегі Канви аралына көшіп кетті. Канви аралы біртекті этникалық құрамға ие және бұрын еврейлердің айтарлықтай саны болған жоқ, бірақ қауымдық қарым-қатынас жақсы болып көрінеді және телеарнадағы деректі фильмнің тақырыбы болды.

Stamford Hill is at the centre of an Ashkenazi strictly Orthodox Jewish, and predominantly Hasidic, community estimated to be some 15,000 strong, and growing at a rate of around 5% each year. It is the largest Hasidic community in Europe, and referred to as a square mile of piety, (the Hebrew word for watchmen) are run by, and largely for, the Jewish community. The strictly Orthodox Jewish community relies mostly on private education for schooling, with almost all Jewish children attending private, single sex Jewish schools. In 2005, the Stamford Hill Yesodey Hatorah Senior Girls' School achieved voluntary aided status. In 2014, the Oxford, Cambridge, and RSA (OCR) Exam board, having conducted an investigation into alleged exam malpractice, concluded that the school had redacted questions involving the evolution of species on GCSE science exam questions. Ofqual subsequently ruled that blocking out exam questions is malpractice, and, accordingly, not permissible. The same year, it was reported by the BBC that many of the yeshivas in the area "usually don't provide any maths, English or science" classes and were operating "without the most basic health, safety, and child welfare checks". In an article on Stamford Hill yeshivas, The Daily Telegraph cited government documents obtained by Channel 4's Dispatches and the Jewish Chronicle as saying that between 800 and 1000 boys aged between 13 and 16 are "missing" from the school system in the borough of Hackney alone. Haredi families, on average, have 5.9 children, almost 2.5 times the average for England and Wales, and many families live in over crowded flats. National planning policy and guidance are applied by the local council, prohibiting development of family housing. This has led to conflict between the council and the Jewish population, sometimes represented by the Union of Orthodox Hebrew Congregations. Agudas Israel Housing Association is active in developing housing for the Jewish community in Stamford Hill. A further wave of immigration of Yemenite Jews occurred in the 1990s and 2000s when several families escaped antisemitic persecution from Houthis in the north of Yemen. In 2014, the community met with controversy after a sign was spotted in the location reading, "Women should please walk along this side of the road only". The sign was reportedly put up for a Torah Procession parade, and was meant to provide directions for members who wished to avoid contact with the opposite sex. Since the 2011 census, there has been a migration of Stamford Hill Hasidic Jews to Canvey Island, in Essex. Canvey Island has a fairly homogenous ethnic make up, and did not previously have a significant Jewish presence, but community relations appear to be good, and were the subject of a TV documentary.