Кіріспе
Американдық саясаткер (1817–1865)
Генри Винтер Дэвис (16 тамыз 1817 – 30 желтоқсан 1865) – Мэриленд штатының 4-ші және 3-ші конгресс округтерінен АҚШ өкілі, Азамат соғысы кезінде Радикалдық республикашылдардың бірі ретінде кеңінен танымал болды. Ол 1864 жылы Мэриленд штатында құлдықты жоюға жетекші күш болды және Мэриленд штатының одақтан бөлініп кетпеуіне үлкен үлес қосты.
Ерте өмір және мансап
Генри Винтер Дэвис 1817 жылғы 16 тамызда Мэриленд штатының Аннаполис қаласында дүниеге келген. Оның әкесі, пастор Генри Лион Дэвис (1775–1836), Мэриленд штатының көрнекті епископтық дін қызметкері болды және бірнеше жыл Аннаполистегі Сент-Джон колледжінің президенті қызметін атқарды. 1837 жылы Огайо штатының Гамбиер қаласындағы Кеньон колледжін, ал 1841 жылы Вирджиния университетінің құқық факультетін бітірді. Ол Александрияда заңгерлік тәжірибесін бастады, бірақ 1850 жылы Мэриленд штатының Балтимор қаласына көшіп, адвокаттық қызметте жоғары беделге ие болды. Ол "Ормузд бен Ахриманның XIX ғасырдағы соғысы" (1853) атты еңбекті жазды, онда Америка Республикасы мен Ресей империясын адамзат күресіндегі соңғы қарсыластар ретінде сипаттады; сонымен қатар, құлдықтың діни институт екендігі туралы оңтүстік тараптың пікірін жоққа шығарды.
Конгресс мансабы
Ерте кезден құлдыққа қарсы көзқарастарға бойымен сіңіп, мұрагерлікпен құл иеленуші болғанымен, ол саяси өмірін виг ретінде бастады. Виг партиясы ыдырағаннан кейін ол "Біліспейтін" (Know Nothing) партиясына қосылды және 1855 жылдан 1861 жылға дейін Өкілдер палатасында "Біліспейтін" партиясының ықпалындағы Американдық партияның мүшесі болды. 1856 жылы ол Конгресске демократ Джеймс Бьюкененнің сайлануында американдық емес ирландтық католик иммигранттары кінәлі екенін айтып, былай деді: «Соңғы сайлау американдық партия наразылық білдірген барлық жамандықтарды одан әрі күшейте түсті. Шетелдік одақтастар ел басқаруға сайлау алдында мыңдаған азаматтарды қабылдады. Билік үшін күрес барысында адамдар Республиканың саяси аренаға діни ықпал етуіне тыйым салғандығын ұмытты. Бұл ықпалдар американдық мүдделерді білмейтін, американдық сезімдері жоқ, шетелдік симпатиялардың әсеріне түскен, американдық істерге дауыс беруге келген көптеген шетелде туған азаматтарды әкелді; және осы дауыстар, шын мәнінде, қазіргі нәтижеге жеткізді». 1859 жылы 36-шы АҚШ Конгресінің ашылуында спикерлік лауазымға қатысты дау барысында ол республикашылармен дауыс берді, Мэриленд заң шығарушы органының сенімсіздік дауысына ұшырап, оны отставкаға кетуге шақырды. 1860 жылғы президенттік сайлауда ол әлі де республикашыл болуға дайын болмағандықтан, АҚШ вице-президенті лауазымына кандидат болудан бас тартты, оның орнына Джон Белл мен Эдвард Эверетттің Конституциялық одақ тізімін қолдады. Сол жылы Конгресске қайта сайлануға жеңілген, 1860 және 1861 жылдардың қысында – кейбір оңтүстік штаттардың бөлініп кетуі мен Азамат соғысының басталуы арасында Форт Самтерге шабуыл жасаумен – Дэвис келісімдік шараларға қатысты. Авраам Линкольн сайланғаннан кейін және Азамат соғысы басталғаннан кейін Дэвис республикашыл болды. Ол 1862 жылы АҚШ Өкілдер палатасына қайта сайланды және тез арада агрессивті Радикалдық Республикашылға айналды, бұл Мэриленд құлдар ұстайтын шекаралық штат болғандықтан, ерекше таңғаларлық болды. 1863 жылдың желтоқсанынан 1865 жылдың наурызына дейін Дэвис Сыртқы істер комитетінің төрағасы болды. 1864 жылы Мексикадағы француздық интервенцияға қатысты нәзік мәселелерді президент Линкольн мен Мемлекеттік хатшы Уильям Х. Сьюардтың қолына қалдырмау үшін Дэвис Францияға өте жаулы баяндама жасады, оны Палата қабылдады, бірақ Сенат қабылдамады. Басқа радикалды республикашылармен бірге Дэвис Линкольннің оңтүстік штаттарды қайта құру жоспарына қатты қарсы болды, ол оны тым жұмсақ деп санады. 1864 жылдың 15 ақпанында ол комитетке қайта құру процесін Конгресс бақылауына алатын заң жобасын (Дэвис пен сенатор Бенджамин Уэйдтің атымен белгілі) ұсынды. Ол Конфедерация штаттарының Одаққа қайта қабылдану шарты ретінде Конфедерацияның барлық маңызды азаматтық және әскери шенеуніктерін құқығынан айыратынын, құлдықты жоюды және Конфедерация үкіметімен немесе оның санкциясымен жасалған барлық қарыздарды жоққа шығаратынын белгіледі. Бұл шараны қолдаған сөзінде Дэвис Конгресс өз қамқорлығымен құрылған үкіметті мойындамайынша, көтерілісші штаттарда Конгресс билігінен басқа үкімет болмайтынын мәлімдеді. Қайта құруға қатысты Конгресстің алғашқы ресми мәлімдемесінің жобасы 1864 жылдың 2 шілдесінде сессияның соңғы сағаттарында екі палатада да қабылданбады. Президент Линкольн бұл заң жобасын мақұлдамады және оған қол қоймағандықтан, ол заңға айналмады; 8 шілдеде Линкольн өзінің ұстанымын айқындайтын жарлық шығарды. Көп ұзамай, 1864 жылдың 4 тамызында Дэвис Огайо штатынан сенатор Бенджамин Уэйдке қосылды, ол заң жобасын Сенатта өткізген, «Үкіметті қолдаушыларға» деген манифест жариялады, ол президент Линкольнді Конгресс аумағына қол сұққандығы үшін қатты айыптады және президенттік саясат құлдықты қалпына келтірілген штаттарда бұзбайды деп болжады. Бірнеше айдан кейін Конгресстегі пікірталаста ол былай деді: «Мен он жыл бұрын Конгресске келгенімде бұл заң үкіметі болды. Мен оның жеке еркімен жасалатын үкімет екенін көрдім». Ол 1864 жылғы сайлауда Линкольнге қарағанда Джон К. Фремонтті артық көрген радикалды көшбасшылардың бірі болды, бірақ кейіннен оппозициясын алып тастады және президентті қайта сайлауға қолдау көрсетті. Шартсыз Одақ партиясына қосылып, ол ертеректе афроамерикандықтарды әскери қызметке алуды жақтады және 1865 жылдың шілдесінде оларға сайлау құқығын кеңейтуді жария түрде қолдады. Ол 1864 жылы Конгресске қайта сайлануға үміткер болмады. 1864 жылғы сайлау түнінде пікірталас барысында Линкольн былай деді: «Менің ойымша, Уинтер Дэвис өзінің нағыз мүдделеріне көбірек мән бере бастады және маған шабуылдау арқылы уақытын ысырап етуді тоқтатты. Оның өзі үшін жақсы болады деп үміттенемін. Ол маған қатысты өте қатыгездік танытты, бірақ бұл тек өзіне зиян келтірді. Оның мінез-құлқы маған қызық болды. Мен оның досы ретінде келдім, осылай жалғасуын қаладым. Мен оның жайлы жақсы нәрселерді ғана естігенмін; ол менің жақын досым судья Дэвистің туысы еді. Бірақ ол сайланғаннан кейін ғана мен оның маған барлық мүмкін жағдайларда шабуыл жасайтынын білдім». Дэвис 1865 жылдың 30 желтоқсанында Балтиморде қайтыс болды. Оның денесі Гринмаунт зиратында жерленді. Генри У. Дэвис АҚШ Жоғарғы Сотының судьясы және кейіннен Иллинойс штатынан АҚШ сенаторы болған Дэвид Дэвистің туысы болды. Ол сонымен қатар Техас Жоғарғы Сотының судьясы болған бригадалық генерал Мозес Б. Уолкердің туысы болды.