Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық қорғаныс лигасы (1917–1919) – Бірінші дүниежүзілік соғыс кезеңінде АҚШ Әділет департаментінің қолдауымен құрылған, федералды құқық қорғау органдарымен бірлесіп жұмыс істеген жеке азаматтар ұйымы. Лиганың мақсаты – неміс жақтастары деп күдіктенгендерді анықтау, сондай-ақ радикалдардың, анархистердің, соғысқа қарсы тұратын белсенділердің және солшыл еңбекшілер мен саяси ұйымдардың іс-әрекеттерін тойтарып беру болды. Өркендеген шағында Американдық қорғаныс лигасы 600 қалада 250 мың мүшесі бар екенін мәлімдеді.
The American Protective League (1917–1919) was an organization of private citizens sponsored by the United States Department of Justice that worked with federal law enforcement agencies during the World War I era. Its mission was to identify suspected German sympathizers and to counteract the activities of radicals, anarchists, anti war activists, and left wing labor and political organizations. At its zenith, the APL claimed 250,000 members in 600 cities.
Негізін қалау
АПЛ 1917 жылы Чикаголық бай жарнамашы Альберт М. Бриггс құрды. Бриггс Әділет департаментінің жаңа соғыс ортасында қарсы барлау саласында жеткіліксіз қызметкерлерге ие екеніне сенді. Ол жаңа ерікті көмекші ұйымды ұсынды, оның қатысушыларына жалақы төленбеген және шығындарды өтеу ескерілмеген. 1917 жылдың 22 наурызында Әділет департаменті, ал 30 наурызда президент Вудро Вильсон және оның кабинеті Бриггске жоспарын іске асыруға рұхсат берді, осылайша Америка қорғаныс лигасы (АПЛ) құрылды. «Нью-Йорк Таймс» газетіне жолданған хатында автор АПЛ мүшесі екенін мәлімдеді және оны «Әділет департаментінің ақысыз ерікті көмекші ұйымы» деп сипаттады, онда ол және оның әріптестері «Әділет департаментінің, Әскери барлау қызметінің, Мемлекеттік департаменттің, мемлекеттік қызметтің, Бас маршалдың және т.б. жүктеген істер бойынша әрекет етті». АПЛ мүшелері кейде жартылай ресми мәртебесін көрсететін белгілер тақты: «Америкалық қорғаныс лигасы – Құпия қызмет». Бас прокурор олардың қызметтеріне мақтанышпен айтты: «Бүгін менде жүз мыңдаған жеке азаматтар бар, олар тым шаршаған федералдық органдарға адал емес адамдарды қадағалауға және адал емес сөздер туралы хабарлауға көмектеседі». Бриггске жолданған хатында Әділет департаменті АПЛ-дің «соғысқа кірмес бұрын да, содан кейін де өте маңызды» екенін мәлімдеді. Үкіметке адалдықсыздық және жау қызметі туралы шағымдар келіп түсті, ал Тергеу бюросы жағдайды бақылауға алу үшін бар күшін салды, хат жалғастырды, ал Қорғаныс лигасы АҚШ шекарасындағы жемқорлықты тоқтату үшін қосымша күш ретінде тағайындалды. Бизнес мүдделері АПЛ-ді ұйымдасқан еңбекпен күресу құралы ретінде белсенді түрде қолдады. Генри Форд қаржылық қолдау көрсетті және 400 АПЛ оперативтігін қадағалау үшін Ford Motor Company басшысын тағайындады.
The APL was formed in 1917 by Albert M. Briggs, a wealthy Chicago advertising executive. Briggs believed the Department of Justice was severely understaffed in the field of counterintelligence in the new wartime environment. He proposed a new volunteer auxiliary, with participants neither paid nor given expense accounts. Briggs was given authority to proceed with his plan by the Department of Justice on March 22, 1917, and by President Woodrow Wilson and his cabinet on March 30, 1917, and the American Protective League (APL) was born. Thus the author of a letter to the New York Times claimed membership in the APL and described it as "a volunteer unpaid auxiliary of the Department of Justice" in which he and his colleagues "have been acting upon cases assigned by the Department of Justice, Military Intelligence, State Department, Civil Service, Provost Marshal General, etc." APL members sometimes wore badges suggesting a quasi official status: "American Protective League–Secret Service." The Attorney General boasted of the manpower they provided: "I have today several hundred thousand private citizens assisting the heavily overworked Federal authorities in keeping an eye on disloyal individuals and making reports of disloyal utterances." In a letter to Briggs, the Justice Department told the APL that it was not only "of great importance prior to our entering the war, it became of vastly greater importance after that step had been taken." The government had been receiving complaints of disloyalty and enemy activities, and while the Bureau of Investigation was doing its best to contain the situation, the letter continued, the Protective League served as an auxiliary force to put a stop to corruption within the borders of the United States. Business interests strongly supported the APL as a tool to fight organized labor. Henry Ford provided financial support and assigned a Ford Motor Company executive to supervise 400 APL operatives.
Қатысу және құрылым
Ең биік нүктесінде Америка қорғаныс лигасы 600 қалада 250 мың жарна төлейтін мүшесі бар екенін мәлімдеді. Чикаголық Чарльз Дэниел Фрей Америка қорғаныс лигасының ұлттық директоры қызметін атқарды. Өзінің әдеттегі географиялық желісінен өзге, АПЛ киім және соғыс материалдарын өндіретін зауыттардың ішінде құпия бөлімдер құруға тырысты, мақсаты – "наразылық тудырушылықты" таратушыларды немесе немісшілдікпен айналысатын адамдарды анықтау. Күдіктілер туралы АПЛ-ге хабар берілетін, ол қажет деп танылған жағдайда, осы күдіктілердің жұмыстан кейінгі қызметін тексеру үшін қоғамдағы кең желісін пайдаланатын.
At its zenith, the American Protective League claimed 250,000 dues paying members in 600 cities. Charles Daniel Frey, of Chicago, served as the national director of the American Protective League. In addition to its regular geographically based network, the APL attempted to organize secret units inside factories producing clothing and war materiel, with a view to identification of those advancing "discouraging disloyalty" or engaging in pro German activities. Suspects would be reported within the APL, which would then make use of its broader network in the community to investigate these suspects' activities after working hours, if deemed necessary.
Іс-шаралар
АПЛ мүшелерінің топтары шақыруға тіркелмегендерге және Германияға симпатиясы бар деген күдікпен ұсталған неміс иммигранттарына қарсы көптеген рейдтер мен бақылау шараларын жүргізді. АПЛ штаб-пәтері мен Вашингтондағы Әділет министрлігі жиі далалық операцияларды бақылаудан шығарды, нәтижесінде АҚШ прокурорлары мен BOI агенттері, АПЛ және басқа да ұқсас патриоттық ұйымдардың еріктілерінің көмегімен, өз бастамасымен және өз әдістерімен сенімсіздікке күдікпен қаралатын адамдарды іздеді. Ең көрнекті бірлескен іс-қимыл ретінде мыңдаған АПЛ мүшелері Нью-Йорк қаласындағы билік органдарымен бірге үш күн бойы тіркеу карточкаларын тексеруге қосылды. Бұл 75 000-нан астам адамның қамауға алынуына әкелді, бірақ қамауға алынғандардың 400-ден азы ғана карталарын алып жүруден бас тартқаны үшін кінәлі деп танылды. АПЛ агенттері, олардың көп бөлігі әйелдер, фабрикаларда жасырын жұмыс істеді және саботажшыларды және соғысқа қарсы басқа да жауыздарды анықтау үмітімен кәсіподақ жиналыстарына қатысты. АПЛ мүшелері өздік әрекетке шығып, американдық азаматтардың азаматтық құқықтарын бұзды деген айып тағылды, соның ішінде әскери қызметке тіркелмеген адамдарды ұстауға бағытталған, «жалтақтарға қарсы рейдтер» деп аталатын шаралар да болды. АПЛ анархистік, еңбек және бейбітшілік қозғалыстарымен байланысы бар азаматтарды заңсыз ұстады деген айып тағылды. 1918 жылы Солтүстік-Батыстағы бес айлық әрекеттері туралы АПЛ есебінде оның 25 іс-қимылының ішіндегі ең ірі күш-жігері (шамамен 10% қызметі) Дүниежүзілік өнеркәсіптік жұмысшылар (IWW) ұйымын таратуға бағытталғаны көрсетілді. Басқа топтарға «Бостандық рыцарьлары», «Бұзақыларға қарсы күресшілер», «Қорқынышты қорқытушылар», «Американың тыңшы балалары», «Ұлттық қауіпсіздік лигасы» және «Американың қорғаныс қоғамы» кірді.
Teams of APL members conducted numerous raids and surveillance activities aimed at those who failed to register for the draft and at German immigrants who were suspected of sympathies for Germany. APL headquarters and the Justice Department in Washington often lost control over field operations, to the point that U. S. Attorneys and BOI agents, assisted by cadres of volunteers from the APL and other similar patriotic auxiliaries, pursued suspects of disloyalty on their own initiative and in their own manner. In the most extraordinary cooperative action, thousands of APL members joined authorities in New York City for three days of checking registration cards. This resulted in more than 75,000 arrests, though fewer than 400 of those arrested were shown to be guilty of anything more than failing to carry their cards. APL agents, many of them female, worked undercover in factories and attended union meetings in hope of uncovering saboteurs and other enemies of the war effort. APL members were accused of acting as vigilantes, allegedly violating the civil liberties of American citizens, including so called "anti slacker raids" designed to round up men who had not registered for the draft. The APL was also accused of illegally detaining citizens associated with anarchist, labor, and pacifist movements. An APL report on its actions in the Northwest for five months in 1918 showed that among its 25 activities, its largest effort (some 10% of its activity), was in disrupting the Industrial Workers of the World (IWW). Other groups included the Knights of Liberty, Sedition Slammers, Terrible Threateners, Boy Spies of America, National Security League, and American Defense Society.
Сын
Президент Уилсон АПЛ-нің қызметінен хабардар болды және оның әдістеріне қатысты алаңдады. Ол Бас прокурор Грегориге хат жазып, өзінің көңілін жеткізді: "АҚШ-та мұндай ұйымның жұмыс істеуі қауіпті, оны тоқтатуға бола ма екен?" Бірақ ол Грегоридің пікірін құрметтеді және АПЛ-ді шектеуге ешқандай шара қолданбады, оны өз кабинетімен бірге ресми мақұлдады. 1919 жылдың басында АПЛ мен МИД арасындағы байланыс жарияланғанда, бұл мәліметтер Соғыс министрі Ньютон Д. Бейкерді ұялтып жіберді. Бейкер Соғыс департаментінің ерікті тыңшыларды пайдалануын тоқтатуға тырысты.
President Wilson knew of the APL's activities and had misgivings about its methods. He wrote to Attorney General Gregory expressing his concern: "It would be dangerous to have such an organization operating in the United States, and I wonder if there is any way in which we could stop it?" But he deferred to Gregory's judgment and took no action to curtail the APL, officially approving the organization along with his cabinet. When the relationship between the APL and the MID became public early in 1919, the revelations embarrassed Secretary of War Newton D. Baker. Baker tried to end the War Department's use of volunteer spies.
Таратылуы
Соғысты аяқтаған Германиямен жасалған келісімнен кейін Грегори APL-ді неміс шпиондарын және насихатты жеңгені үшін мақтады. Ол өз департаментіне әлі де APL-дің қызметтері қажет екенін айтты, себебі жау мемлекеттер бейбіт келіссөздер кезінде американдықтардың құлшынысын әлсіретуге тырысты, әсіресе жаңа демократиялық Германия бұрынғы үкіметінен күткеннен гөрі мейірімді қарым-қатынас күткендіктен. 1919 жылдың 5 наурызында А. Митчелл Палмер Грегориден кейін Бас прокурор болып тағайындалды. Ол қызметке кіріспес бұрын APL-дің қызметіне қарсы болған. Палмердің алғашқы қадамдарының бірі – соғыс кезінде ұсталған 10 мың неміс текті шетелдікті босату болды. Ол APL жинаған барлық ақпаратты қабылдаудан бас тартты. Ол APL агенттерін қамауға бұйрық берді. Сондай-ақ Огайо губернаторы Джеймс М. Кокс сұраған кезде APL-дің өзінің іс файлдарындағы ақпаратты бөлісуден бас тартты. Ол APL материалдарын «әңгіме, естігендер, болжамдар және шешімдер» деп сипаттап, «осындай сипаттағы ақпаратты, әсіресе кінәсіз болуы мүмкін адамдарға зиян келтіру қаупі болмайынша қолдануға болмайды» деп қосты. 1919 жылдың наурыз айында Конгресс пен баспасөздің кейбір өкілдері оны Әділет министрлігінің APL-мен соғыс кезіндегі байланысын қалпына келтіруге шақырғанда, ол журналистерге «оның кез келген қауымдастықта жұмыс істеуі ауыр қауіп тудырады» деді. Соғыстан кейінгі бірнеше айдан кейін Лига ресми түрде таратылды, бірақ оның мүшелері соғыстан кейінгі Американың жауларына қарсы бұрынғыдай қызмет ете алатындарын мәлімдеді, «олар – бомба тастаушылар, большевиктер, IWW және басқа да жандар». Ұйымның тарихын «Тор: Отаншылдықтың ашылуы» деп жариялау да оның беделін қайта жандандыруға жасалған әрекет болды. Батыс романдарының авторы Эмерсон Хоудың осы кітабында «іріктеулі иммиграция, америкалық емес адамдарды депортациялау және «сенімсіз» азаматтар мен анархистерді азаматтығынан айыру» бағдарламасы туралы айтылды. Онда: «Біз Америка халқының бастауын тазартуымыз керек және оны таза ұстауымыз керек» делінген. 1919 жылдың 3 маусымында «Вашингтон Пост» анархистермен күресу үшін APL-ді қайта құруға шақырды. APL басқа атаулармен, мысалы, «Патриоттық американдық лига» (Чикаго) және «Адалдық лигасы» (Кливленд) сияқты жергілікті ұйымдардың бірнешесі ретінде сақталды. Нью-Джерси мүшелері Нью-Йорктегі Ласк комитетінің радикалдар мен саяси қарсылық білдірушілерді тергеуіне тергеушілер ретінде көмектесті. APL мүшелері Әділет министрлігіне ақпарат пен кадрлармен көмектесуді жалғастырды, әсіресе 1920 жылдың қаңтарында Палмердің рейдтері кезінде. 1920 жылдары Ку-Клукс-Клан APL-дің оңтүстік бөлімшелерінен мүшелерді қабылдады. Соғыстан кейінгі жылдар бойы Дж. Эдгар Гувердің Әділет министрлігіндегі Бас барлау бөлімі радикалдар туралы ақпарат алу үшін APL-ге жүгінді.
After the Armistice with Germany ended the war, Gregory credited the APL with the defeat of German spies and propaganda. He claimed that his Department still required the APL's services as enemy nations sought to weaken American resolve during the peace negotiations, especially as newly democratic Germany sought kindlier treatment than its predecessor government might have expected. A. Mitchell Palmer succeeded Gregory as Attorney General on March 5, 1919. Before assuming office, he had opposed the APL activities. One of Palmer's first acts was to release 10,000 aliens of German ancestry who had been taken into government custody during the war. He stopped accepting intelligence gathered by the APL. He ordered some APL agents arrested. He also refused to share information in his APL provided files when Ohio Governor James M. Cox requested it. He called the APL materials "gossip, hearsay information, conclusions, and inferences" and added that "information of this character could not be used without danger of doing serious wrong to individuals who were probably innocent." In March 1919, when some in Congress and the press were urging him to reinstate the Justice Department's wartime relationship with the APL, he told reporters that "its operation in any community constitutes a grave menace." A few months after the Armistice, the League officially disbanded, even as its members insisted they could serve as they had earlier in wartime against America's post war enemies, "these bomb fiends, Bolsheviki, IWW's and other fiends." The publication of the organization's story as The Web: A Revelation of Patriotism was an attempt to revive its fortunes as well. That volume by Emerson Hough, an author of Western novels, called for a program of "selective immigration, deportation of un Americans, and denaturalization of 'disloyal' citizens and anarchists." It said: "We must purify the source of America's population and keep it pure." On June 3, 1919, the Washington Post called for the revival of the APL to fight anarchists. The APL survived as a series of local organizations under other names, such as the Patriotic American League (Chicago) and the Loyalty League (Cleveland). New Jersey members served as investigators for New York's Lusk Committee investigation of radicals and political dissenters. APL members continued to provide information and manpower to the Department of Justice, notably during the Palmer raids of January 1920. In the 1920s, the Ku Klux Klan recruited members from the Southern branches of the APL. For years following the war, J. Edgar Hoover's General Intelligence Unit in the Justice Department drew on the APL for information about radicals.