Кіріспе

Újlipótváros ("Жаңа Леопольд қаласы") – Венгрияның Будапешт қаласының 13-ші округінде орналасқан аудан. Ол 5-ші округтің Липотварос ("Леопольд қаласы") ауданының солтүстігінде жатыр, ал Szent István бульвары (Szent István körút) оны оңтүстік көршісі Липотваростан бөліп тұрады. Бұл аудан Дунай өзенінің шығысында, Терезваростан батыста және Визафогодан оңтүстікте орналасқан. 13-ші округтегі көптеген аудандардан өзгеше, Újlipótváros Будапешт қаласының орталық бөлігі деп есептеледі.

Тарих

Бұрын өнеркәсіптік аймақ болған бұл аудан 1920 жылдардың соңында тұрғын үй ауданы ретінде қайта жаңартылды. Ғимараттардың көбі 1927 және 1944 жылдар аралығында салынған. Бұл Újlipótváros-ты Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейін, көбінесе он тоғызыншы ғасырдың соңғы үш онжылдығында салынған ішкі қаланың басқа бөліктерінен ерекшелендіреді. Újlipótváros-тың ең алғашқы ғимараттары ("Палатин үйлері" деп аталатындар) ерекше жағдай, олар 1910–1911 жылдары салынды және модерн мен басқа да заманауи стильдердің қызықты үйлесімін көрсетеді. 1

Салынғаннан бері бұл аудан орта тап пен зиялы қауым үшін танымал тұрғын орын болып табылады. Екі дүниежүзілік соғыс арасында еврей тегінен шыққан орта тап азаматтары арасында ерекше танымал болды, және соңғы социологиялық зерттеулерге сәйкес, бұл күндіз де толыққанды дұрыс. 2

Дунай өзеніне жақын орналасқан аймақ ең қымбат, кең және ыңғайлы, әсіресе өзен жағасында орналасқан Szent István паркі маңындағы ғимараттар. Осы ғимараттардың кейбіреулері ("Дюнапарк үйлері" деп аталатындар) көптеген адамдар Венгриядағы модернистік архитектураның ең үздік үлгілерінің бірі деп санайды.

Будапешттегі Баухаус

Ауданның стилі көбінесе "Баухаус" деп сипатталады, бірақ бұл толыққанды дұрыс емес (ауданның ішкі бөліктері тығыз салынған, ал мұндай құрылыс 1930 жылдары Баухаус архитекторларынан псевдомодернизм деп айқын сынға ұшырады – ғимараттар модернистік стильдегі фасадымен жасалған, бірақ құрылымы нашар болған). Дегенмен, осы ауданда қазіргі венгр сәулетінің ең көрнекті мысалдарына тап болады. Соңғы он бес жылда ғимараттардың бір бөлігі мен инфрақұрылым, оның ішінде Szent István паркі жаңартылды. Ауданның автотұрақ және адам көптігі мәселелері өте күрделі, әсіресе ішкі бөліктеріндегі тар көшелерде. Оның басты көшесі – Поцсоньи út, өзенге жақын, ағаштармен көмкерілген, көптеген мейрамханалар, кітап дүкендері мен сауда орындары орналасқан.