Кіріспе
Испаниядағы және испан тілінде сөйлейтін әлемдегі көршілік немесе аудан.
Баррио (ˈbarjo) – испан тілінде "квартал" немесе "көршілес аудан" деген мағынаны білдіретін сөз. Қазіргі испан тілінде ол әдетте қаланың функционалдық (мысалы, тұрғын үй, сауда, өнеркәсіптік және т.б.), әлеуметтік, архитектуралық немесе морфологиялық ерекшеліктерімен шектелінетін бөлігі ретінде анықталады. Испанияда, Латын Америкасының бірнеше елінде және Филиппинде бұл термин муниципалитеттің әкімшілік бөлінісін белгілеу үшін ресми түрде қолданылуы мүмкін. Баррио – араб сөзі (классикалық араб тілінде بري barrī: "далалық", Андалузия араб тілінде bárri: "сыртқы").
Қолданылуы
Аргентина мен Уругвайда барио – муниципалитеттің кейінірек жергілікті билік тарапынан ресми түрде белгіленген бөлімшесі. Кейде ол басқа аймақтардан ерекше сипат алады (мысалы, Буэнос-Айрес бариоларында, тіпті олар үлкен әкімшілік бөлімдермен алмастырылған болса да). Бұл сөздің арнайы әлеуметтік-экономикалық мағынасы жоқ, егер ол центромен (қала орталығы) салыстырылмаса. Баррио-серрадо (аудармада "жабық аудан") термині ерекше талаптармен жоспарланған және көбінесе қабырғалармен физикалық түрде қоршалған, яғни қақпалы аудан сияқты шағын жоғарғы сыныпты тұрғын үйлерді сипаттау үшін қолданылады. Колумбияда бұл термин кез келген қалалық ауданның географиялық шекаралары жергілікті жерде анықталған маңындағы елді мекендерді сипаттау үшін қолданылады. Бұл термин қоғамның барлық топтарына қатысты қолданылуы мүмкін. Барио де инвасион немесе коммуна термині көбінесе шатыр қалаларды атау үшін қолданылады, бірақ "барио" термині жалпы қолданыста. Куба, Сальвадор және Испанияда барио термині муниципалитеттің (немесе қалалық әкімшілік бірліктің) бөлігін көрсету үшін ресми түрде қолданылады; әр барио секторларға (секторларға) бөлінеді. Филиппинде барио термині ауылдық ауылды білдіруі мүмкін, сонымен қатар елдің кез келген жеріндегі ауылдық немесе қалалық аймақтағы өздігінен басқарылатын қоғамдық бөліністі білдіруі мүмкін. 1975 жылғы заң бойынша барио сөзінің орнына барангай сөзі қолданылды, ол – үкіметтің негізгі әкімшілік бірлігі, орташа халқы 2500 адамды құрайды. Дегенмен, барио әлі де барангаймен жиі алмастырылып қолданылады. Екеуі де ауылдық елді мекендерге немесе қалалық муниципалдық округтерге (бұрын визитас деп аталған) қатысты болуы мүмкін. Ол барйо деп те жазылуы мүмкін, бірақ испан тіліндегі жазу (барио) артықшылыққа ие. АҚШ-тың Пуэрто-Рико аумағында барио термині муниципалитеттің бөлімшелерін белгілеу үшін қолданылатын ресми мемлекеттік атау және үкіметтің ең төменгі деңгейін, сондай-ақ географиялық жағынан ең кіші ресми танылған әкімшілік бірлікті білдіреді. Пуэрто-Рикода бариоға саяси билік берілмейді. Ол секторларға, қауымдастықтарға, урбанизацияларға немесе олардың комбинациясына бөлінуі мүмкін немесе болмауы мүмкін, бірақ мұндай қосымша бөліністер, кең таралған болса да, ресми емес. Құрама Штаттарда барио термині бірінші буынның испан тілінде сөйлейтін иммигранттар тұратын және американдық мәдениетке толық сіңбеген ішкі қалалық аудандарды білдіреді. Мұндай аудандарға Нью-Йорктегі Испандық Гарлем, Лос-Анджелестегі Шығыс Л.А. және Хьюстондағы Сегундо Барио жатады. Жергілікті тұрғындар кейде осы аудандарды нақты атауларын қолданбай, жай ғана "Эль Барио" деп атайды (Испандық Гарлем, Шығыс Л.А., Сегундо Барио және т.б.). Венесуэла мен Доминикан Республикасында бұл термин Каракас және Санто-Доминго сияқты ірі қалалардың шетіндегі, сондай-ақ басқа қалалар мен қалалардағы төменгі және орта таптық аудандарды сипаттау үшін қолданылады.
In the mainland United States, the term barrio is used to refer to inner city areas overwhelmingly inhabited by first generation Spanish speaking immigrant families who have not been assimilated into the mainstream American culture. Some examples of this include Spanish Harlem in New York City, East L. A. in Los Angeles; and Segundo Barrio in Houston. Some of these neighborhoods are simply referred to as just "El Barrio" by the locals, as opposed to using their actual names (Spanish Harlem, East L. A., Segundo Barrio, etc.). In Venezuela and the Dominican Republic, the term is commonly used to describe slums in the outer rims of big cities such as Caracas and Santo Domingo as well as lower and middle class neighborhoods in other cities and towns.
Тарих
Ғасырлар бойы Испания империясындағы ерекшелік орталық әкімшілік аймақтарды қоршаған түрлі бариолардың мозаикасы ретінде қалыптасты. Олар дамыған сайын, бариолар функционалды және символдық тұрғыдан қаланы қайта жаңғыртып, белгілі бір дәрежеде оны көшірмеге ұмтылды. Барио қаланы кәсіби, әлеуметтік, физикалық және рухани кеңістіктерді ұсыну арқылы қайта өндірді. Саудагерлер класының кеңеюімен бірнеше бариолар экономикалық деңгейлердің кең ауқымын қолдауға қабілетті болды. Бұл қала бойынша әлеуметтік топтардың жаңа үлгілеріне әкелді. Орталық алаңдар мен олардың маңында тұруға шамасы жететіндер басқа жерге көшті. Кедей және маргиналды топтар қаланың шетіндегі кеңістіктерді әлі де иеленді. Халықтың барионы көшіруге құштарлығы халықтың әртүрлілігі мен функциялары арқылы, сондай-ақ әлеуметтік иерархия құру және әлеуметтік бақылауды сақтау арқылы білдірілді. Көшірудің шектері көбінесе әлеуметтік сипатта болды. Кез келген нақты барио басқа бариоларға оңай кеңейе алмайды, сонымен қатар өзінің ерекше әлеуметтік сәйкестігін басқаларға оңай экспорттай алмайды. Әртүрлі бариолар қалаға әртүрлі өнімдер мен қызметтер ұсынды, мысалы, бірі аяқ киім жасаса, екіншісі ірімшік жасады. Күнделікті өмірдің интеграциясы діни саласында да көрінді, онда приход және монастырь бір немесе бірнеше аудандарға қызмет етуі мүмкін. Бариолар мен отарлық орталықтан құралған мозаика Мексика мен Латын Америкасында тәуелсіздік алғанға дейін жалғасты. Жалпы қалалық үлгіде ескі орталық алаңды қала мен шеткі аймақтарды байланыстыратын бариолар мен жаңа қала маңындағы аудандардың аралық сақинасы қоршап тұрды. Қаланың жалпы басқаруы қала әкімі мен қалалық кеңесшілердің қолында болды. Мемлекеттік лауазымдар сатып алынды, жергілікті билік пен патшалық бюрократияға қаражат бөлінді. Әділдік пен теңдік қоғамдық мүдделердің тізімінде жоғары тұрған жоқ. Шеткері жерлер жергілікті билік тарапынан жеке тұлғаларға берілді, тіпті бұл жерлер ұжымдық мақсаттарға, мысалы, егіншілік немесе мал өсіруге арналған болса да. Бұл шеткі жерлерді кеңейту практикасы кейіннен аймақтан тыс иммигранттар мен жылжымайтын мүлік агенттерінің қала маңындағы елді мекендерді құруына жағдай жасады. Испан Америкасының отарлық қалаларының шетінде жұмыс, сауда, әлеуметтік өзара әрекет және символдық рухани өмір болған жерлер болды. Бұл бариолар жергілікті шеберлердің кеңістіктік қажеттіліктерін және жұмысшы табының баспана қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін құрылды. Кейде олар муниципалитет нормаларына сәйкес жасалған, бірақ көбінесе пайдаланушылардың функционалдық талаптарына жауап берді. Бариолар ғасырлар бойы қалалық кеңістіктегі әлеуметтік-мәдени өзара әрекеттесудің нәтижесінде салынды. Мексикада және отарлық орталықтардың күшті мұрасын сақтайтын басқа Латын Америка елдерінде барио түсінігі бұрынғы әлеуметтік, мәдени және функционалдық қасиеттерін жоғалтты. Сақталған бариолардың өте аз бөлігі ғана дәстүрлі мағынасын сақтайды. Көпшілігі үшін бұл сөз сипаттамалық санатқа немесе жалпы анықтамаға айналды.