Уильям Браункер: Англо-ирланд аристократы және математик (1620-1684)
William Brouncker, 2nd Viscount Brouncker
Уильям Браункер (1620-1684) – ағылшын-ирландиялық математик, Корольдік қоғамның президенті. Браункер формуласын жасаған және теңіз флотында қызмет еткен.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Англо-ирландтық теңеуші және математик (1620–1684)
Anglo Irish peer and mathematician (1620–1684)
Уильям Брункер, 2-ші виконт Брункер ФРС (шамамен 1620 – 5 сәуір 1684) – 1662 жылдан 1677 жылға дейін Корольдік қоғамның президенті болған англо-ирландтық теңеуші және математик. Ең көп танымал – Брункер формуласын енгізгені үшін, сонымен қатар ол мемлекеттік қызметкер болып, Корольдік теңіз күштері комиссары қызметін атқарды. Брункер Сэмюэл Пеписпен дос және әріптес болды, және Пепис күнделігінде маңызды орын алады.
William Brouncker, 2nd Viscount Brouncker FRS (c. 1620 – 5 April 1684) was an Anglo Irish peer and mathematician who served as the president of the Royal Society from 1662 to 1677. Best known for introducing Brouncker's formula, he also worked as a civil servant, serving as a commissioner in the Royal Navy. Brouncker was a friend and colleague of Samuel Pepys, and features prominently in the Pepys' diary.
Өмірбаян
Брункер шамамен 1620 жылы Корк графтығының Касллион қаласында Уильям Брункердің (1585–1649), 1-ші виконт Брункердің және Ньюнамнан сэр Уильям Лидің қызы Уинифредтің үлкен ұлы ретінде дүниеге келді. Оның отбасы бастапқыда Вилтширдегі Мелкшамнан шыққан. Оның әкесі, сэр Генри Брункер (1607 жылы қайтыс болды), 1603–1607 жылдары Мюнстердің Лорд-президенті болды және отбасын Ирландияға қоныстандырды. Оның әкесі 1645 жылы Корольдікке көрсеткен қызметтері үшін Ирландияның Пирлер палатасында виконт титулы алды. Бірақ, 1639 жылғы ағылшын-шотланд соғысында Корольдік үшін күрескенімен, оның титул үшін осы кездегі үлкен сома – 1200 фунт төлегені және осының салдарынан жақып қалғаны туралы қастандық әңгімелер тарады. Ол бірнеше айдан кейін қайтыс болды. Уильям 1647 жылы Оксфорд университетінен докторлық диссертациясын (DM) қорғады. 1660 жылға дейін ол қоғамдық өмірде ешқандай рөл атқармады: адал роялист болғандықтан, тыныш өмір сүріп, математикалық зерттеулеріне берілуі дұрыс деп ойлады. Ол Корольдік қоғамның негізін қалаушылардың бірі және алғашқы президенті болды. 1662 жылы ол патшайым Екатеринаның канцлері, содан кейін Әйегі Екатерина ауруханасының басшысы болды. 1664 жылы ол Корольдік теңіз флоты комиссарларының бірі болып тағайындалды, ал одан кейінгі мансабы Самуэль Пепистің күнделігінде көрсетілген. Олардың жиі келіспеушіліктеріне қарамастан, Самуэль Пепис Брункерді көптеген әріптестерінен гөрі жоғары бағалады, 1668 жылы "шын мәнінде, ол олардың ең жақсысы" деп жазды. Корольдік қоғамға қатысуы сирек болғанымен және кейбір мүшелерімен дауласса да, 1677 жылы президенттік лауазымынан айырылғанына қатты ренжіді. 1679 жылдан бастап Англияның Лорд-адмиралының міндетін атқару комиссары болды.
Brouncker was born c. 1620 in Castlelyons, County Cork, the elder son of William Brouncker (1585–1649), 1st Viscount Brouncker and Winifred, daughter of Sir William Leigh of Newnham. His family came originally from Melksham in Wiltshire. His grandfather Sir Henry Brouncker (died 1607) had been Lord President of Munster 1603–1607, and settled his family in Ireland. His father was created a viscount in the Peerage of Ireland in 1645 for his services to the Crown. Although the first viscount had fought for the Crown in the Anglo Scots war of 1639, malicious gossip said that he paid the then enormous sum of £1200 for the title and was almost ruined as a result. He died only a few months afterwards. William obtained a DM at the University of Oxford in 1647. Until 1660 he played no part in public life: being a staunch Royalist, he felt it best to live quietly and devote himself to his mathematical studies. He was one of the founders and the first president of the Royal Society. In 1662, he became chancellor to Queen Catherine, then head of the Saint Catherine's Hospital. He was appointed one of the commissioners of the Royal Navy in 1664, and his career thereafter can be traced in the Diary of Samuel Pepys; despite their frequent disagreements, Samuel Pepys on the whole respected Brouncker more than most of his other colleagues, writing in 1668 that "in truth he is the best of them". Although his attendance at the Royal Society had become infrequent, and he had quarrelled with some of his fellow members, he was nonetheless greatly displeased to be deprived of the presidency in 1677. He was commissioner for executing the office of Lord High Admiral of England from 1679.
Әбигел Уильямс
Брункер ешқашан үйленбеген, бірақ көп жылдар бойы актриса Абигейл Уильямспен бірге өмір сүрді (Пепис бұған қатты наразы болды) және оған мүлкінің көп бөлігін қалдырды. Ол сэр Генри Клердің (1622 жылы қайтыс болған), Клер баронеттерінің бірінші және соңғысының қызы, сондай-ақ сэр Оливер Кромвельдің екінші ұлы Джон Уильямстың, әлде Кромвеллдің, және белгілі Оливер Кромвельдің туысы болды. Олардың бір ұлы мен бір қызы болған. 1673 жылы Корольдік теңіз кеңсесін қиратқан өрт оның жеке бөлмесінде басталды: бұл оның жеке пәтері де өрттен зардап шеккен Сэмюэл Пеписпен қарым-қатынасын жақсартпады. Брункер 1684 жылы қайтыс болғаннан кейін, оның лауазымы сол дәуірдегі ең жек көрілетін адамдардың бірі болған ағасы Генриге өтті. Уильям өсиетімен оған "айтуға ыңғайлы емес себептермен" ештеңе қалдырмады.
Brouncker never married, but lived for many years with the actress Abigail Williams (much to Pepys' disgust) and left most of his property to her. She was the daughter of Sir Henry Clere (died 1622), first and last of the Clere Baronets, and the estranged wife of John Williams, otherwise Cromwell, second son of Sir Oliver Cromwell, and first cousin to the renowned Oliver Cromwell. She and John had a son and a daughter. The fire of 1673 which destroyed the Royal Navy Office started in her private closet: this is unlikely to have improved her relations with Samuel Pepys, whose private apartments were also destroyed in the blaze. On Brouncker's death in 1684, his title passed to his brother Henry, one of the most detested men of the era. William left him almost nothing in his will "for reasons I think not fit to mention".
Математикалық еңбектер
Оның математикалық еңбектері негізінен парабола мен циклоиданың ұзындығын есептеуге, сондай-ақ гиперболаның квадратурасына арналған. Бұл табиғи логарифм функциясын шексіз қатар арқылы жуықтауды қажет етеді. Ол қазір Пелл теңдеуі деп аталатын теңдеуді шешкен еуропалық ғалымның алғашқысы болды. Англияда ол тұңғыш рет жалпыланған тізбектік бөлшектерге назар аударды және Джон Уоллистің еңбектерінен кейін пи санының жалпыланған тізбектік бөлшегін дамытуға үлес қосты.
His mathematical work concerned in particular the calculations of the lengths of the parabola and cycloid, and the quadrature of the hyperbola, which requires approximation of the natural logarithm function by infinite series. He was the first European to solve what is now known as Pell's equation. He was the first in England to take interest in generalized continued fractions and, following the work of John Wallis, he provided development in the generalized continued fraction of pi.