Кіріспе

Атлант мұхитындағы дауыл маусымы

1939 жылғы Атлант мұхитындағы дауыл маусымы 1930 жылдан бері ең аз белсенді болды. Маусымдағы белсенділік қалыпты деңгейден төмен болды, бар болғаны алты тропикалық дауыл тіркелді, олардың үшеуі дауылға, ал біреуі ірі дауылға айналды – бұл қазіргі Саффир-Симпсон шкаласы бойынша 3-ші санатқа немесе одан жоғары бағаланады. Бұл көрсеткіш 1931–1943 жылдардағы 91,2-нің орташа көрсеткішінен әлдеқайда төмен. ACE – тропикалық циклон өмірі бойы қолданған энергияны көрсететін өлшем. Сондықтан, ұзаққа созылған дауылдың ACE көрсеткіші жоғары болады. Ол тек алты сағаттық интервалдар бойынша есептеледі, осы уақыт ішінде тропикалық және субтропикалық жүйелердегі желдің жылдамдығы 39 миль/сағ (63 км/сағ) немесе одан жоғары деңгейге жеткенде. Тропикалық депрессиялар осы есепке кірмейді. Дауыл туралы алғашқы хабарлар Мексиканың Кинтана-Роо штатындағы Четумал қаласындағы метеорологиялық қызметтен түсті. Циклон Белиз жағалауына параллель бағытта солтүстікке қарай жылжыды, содан кейін Юкатан түбегінің солтүстік-шығыс бөлігіне өтті. Ол Мексика шығанағы арқылы солтүстікке қарай үздірілмей жылжыды, 14 маусымдағы ең жоғары жылдамдығы сағатына 50 миль (85 км/сағ) болды, орталық қысымы ең төменгі деңгейге жетті. Циклоннан келген зиян көбінесе шағын болды, тек бір бала өзеннің суына түсіп, батып кеткені салдарынан қаза тапты. Тропикалық дауылға дейін әлсірегеннен кейін, ол Мексика шығанағына шыққанда қайта күшейді және 13 тамызда Флорида штатының Апалачикола қаласының жанынан тағы да құрлыққа шықты. Құрлықта циклонның жылдамдығы күрт төмендеді және тез нашарлады. Дауылдың баяу жылжуы нәтижесінде Алабама штатында нөсерлі жаңбыр жауды, бұл су тасқынына әкелді. Солтүстік Каролина штатында дауылдан туындаған торнадо бір адамның өмірін қиды. Депрессия ішкі аймақтарға қарай жылжуын жалғастырғанда, Атлантиканың орталық штаттарында ауыр жауын-шашын жауды, Нью-Джерси штатының Такертон қаласында рекордтық көрсеткіштер тіркелді.

Үшінші тропикалық дауыл

15 тамызда байқаусыз тропикалық дауыл пайда болды. Ең күшті желдің жылдамдығы 100 км/сағ (65 миль/сағ) жетті, ал ең төменгі қысым болды. 19 тамызда дауыл әлсіреп, таратылды.

Төртінші тропикалық дауыл

23 қыркүйекте Орталық Америка үстіндегі ауа райының қозыңқанды аймағы Кампече шығанағында тропикалық дауылға ұласты. Дауыл бағытын көбінесе солтүстік-шығысқа бұрып, Мексика шығанағы арқылы өтіп, желдің күші сағатына 85 шақырымға (50 миль) дейін жетті. 26 қыркүйекте дауыл Луизиана штатының оңтүстік-орталық бөлігіне соқтығысып, сол күні кешке тарады. Нью-Орлеандағы ауа райы бюросы көптеген ескертулер жариялады, бірақ дауылдан келген зиян минималды болды. Дегенмен, зиян көлемі айтарлықтай еді: жел ағаштарды түбірден жұлып, терезелерді қиратты және коммуналдық қызметтерді тоқтатты. Ньюфаундлендте дауылдың қалдықтары Сент-Джонс қаласындағы бір үйді қиратып, провинцияның басқа аймақтарында шағын су тасқынына себеп болды. Ньюфаундленд жағалауында алты адам суға батып қайтыс болды.

Алтыншы дауыл

29 қазанда Кариб теңізінің батысында тропикалық толқыннан маусымның алтыншы және соңғы тропикалық циклоны пайда болды. Бастапқыда солтүстік-батысқа қарай қозғалған, бірақ көп ұзамай шығысқа бұрылды. Шығысқа қарай илеліп қозғалған дауыл 31 қазанда Кейман аралдарынан өтіп бара жатып, ең төменгі деңгейдегі дауылға айналды. Сол күні дауылдың орталығы Жамайка аралының солтүстігінен өтті, содан кейін қайтадан тропикалық дауылға дейін әлсіреп қалды. Ақырында дауыл кенеттен солтүстік-шығысқа бұрылып, Кубаның шығыс жағалауынан өтті. 3 қарашада Атлантика мұхитына шығып, Багам аралдарының оңтүстігіне енді. Жылдамдығын арттыра бастаған тропикалық дауыл Бермуда аралдарының батысынан өтті, ал 6 қарашада тропикалық емес дауылға айналды. Гранд-Кайман аралдарында дауылдың күші зор болды, ең төменгі қысым тіркелді. Баспасөз хабарларына сәйкес, дауыл Кейман аралдарына елеулі зиян келтірді. Солтүстік Жамайкада да мүліктерге кең ауқымда зақым келді. Дауыл аралға қатты жаңбыр, күшті жел және үлкен толқындар әкелді, нәтижесінде бір адам қаза тапты. Кубада да бір адам қаза болды, онда шектен тыс жаңбырлар су тасқынына және мал мен егін шығындарына әкеп соқты.

Тропикалық төмендеулер

Кем дегенде тропикалық дауыл деңгейіне жеткен алты жүйеден басқа, тропикалық депрессия күйінде қалған төрт циклон болды. 7 шілдеде Флорида жағалауының жанында, Мексика шығанағының шығысындағы тропикалық толқын тропикалық депрессияға айналды. Депрессия көбінесе батысқа қарай жылжып, 11 шілдеде Техас штатының оңтүстігіне соқтығысып, келесі күні тарап кетті. Хьюстон қаласындағы желдің тұрақты жылдамдығы тіркелді. Алайда, оңтүстікке орналасқан ешбір метеостанция тропикалық дауылдың күшіндегі желдерді байқамады, ал Хьюстонда тіркелген желдің жылдамдығы фронталдық жүйенің алдындағы дауылдық желімен байланысты болуы мүмкін. Осылайша, Атлантика мұхитындағы дауылдарды қайта талдау жобасы бұл депрессияны кері түрде тропикалық дауылға жаңартуға мүмкіндік бермеді. 19 тамызда, 5-ші тропикалық дауылдан бөлініп шыққан бұзылыс тропикалық депрессияға айналды. Бірақ, бұл депрессия көп ұзамай фронталдық жүйеге сіңіріліп кетті. 25 тамызда Бермуда аймағында тропикалық толқыннан тағы бір депрессия пайда болды. Циклон бірнеше күн бойы солтүстік-шығысқа қарай жылжып, 28 тамызда экстратропикалық циклонға айналды да, содан кейін фронталдық жүйеге сіңді. 30 қыркүйекте таңертең Атлантика мұхитының орталық бөлігінде тағы бір тропикалық депрессия қалыптасты. Депрессия бастапқыда оңтүстік-шығысқа қарай жылжып, кейін оңтүстікке бұрылып, 3 қазанда тропикалық толқынға айналды.